| վերնագիր,Տեքստ |
| Մոր ձեռքերը,"Այս ձեռքերը՝ մո՜ր ձեռքերը, |
| Հինավուրց ու նո՜ր ձեռքերը... |
| |
| Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը... |
| Պսակվելիս ո՜նց են պարել այս ձեռքերը՝ |
| Ի՜նչ նազանքով, |
| Երազանքո՜վ: |
| |
| Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը... |
| Լույսը մինչև լույս չեն մարել այս ձեռքերը, |
| Առաջնեկն է երբ որ ծնվել, |
| Նրա արդար կաթով սնվել: |
| |
| Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը... |
| Զրկանք կրել, հոգս են տարել այս ձեռքերը |
| Ծով լռությա՜մբ, |
| Համբերությա՜մբ: |
| |
| Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը... |
| Երկինք պարզված սյուն են դառել այս ձեռքերը, |
| Որ չփլվի իր տան սյունը՝ |
| Որդին կռվից դառնա տունը: |
| |
| Ինչե՜ր ասես, որ չեն արել այս ձեռքերը՝ |
| Մինչև տատի ձեռք են դառել այս ձեռքերը, |
| Այս ձեռքերը՝ ուժը հատած, |
| Բայց թոռան հետ նոր ուժ գտած... |
| |
| Քար են շրջել, սար են շարժել այս ձեռքերը... |
| Ինչե՜ր, ինչե՜ր, ինչե՜ր չարժեն այս ձեռքերը՝ |
| Նո՜ւրբ ձեռքերը, |
| Սո՜ւրբ ձեռքերը: |
| |
| ...Եկեք այսօր մենք համբուրենք որդիաբար |
| Մեզ աշխարհում ծնած-սնած, |
| Մեզ աշխարհում շահած-պահած, |
| Մեզնից երբեք չկշտացած, |
| Փոշի սրբող - լվացք անող, |
| Անվերջ դատող - անվերջ բանող |
| Ա՛յս ձեռքերը, |
| Թող որ ճաքած ու կոշտացած, |
| Բայց մեզ համար մետաքսի պես |
| Խա՜ս ձեռքերը..." |
| Միանգամից,"Ասում են, թե միանգամից կյանքում ոչի՜նչ չի կատարվում. |
| |
| Միանգամից ո՛չ մի կարպետ և ո՛չ մի գորգ չի պատըռվում, |
| |
| Միանգամից բերդ չի շինվում ու չի քանդվում միանգամից, |
| |
| Միանգամից ձյուն չի գալիս և չի փչում անգամ քամին: |
| |
| |
| |
| Մի՛րգ չի հասնում միանգամից, ո՜ւր մնաց թե՝ խելոքանան, |
| |
| Զո՛ւյգ չեն կազմում միանգամից, ո՜ւր մնաց թե՝ երեքանան: |
| |
| Միանգամից չեն կշտանում և չեն զգում ջրի կարիք, |
|
|
| Ո՛չ այսօրն է անցյալ դառնում, ո՛չ էլ վաղն է դառնում գալիք:" |
| Խենթը,"Ես նայում եմ իմ ձեռքերին, |
| Ա՛յնպես նայում, |
| Որ դիտողը ինձ կարող է խենթ համարել: |
| Նայո՜ւմ-նայո՜ւմ, |
| Շուռ ու մուռ եմ տալիս այնպե՛ս, |
| Քարկըտիկ եմ կարծես խաղում առանց քարի: |
| Ու նրանց հետ խոսում եմ ես |
| (Նաև խոսո՜ւմ) |
| Եվ համարրյա նույն լրջությամբ, |
| Ինչպես Համլետ արքայազնը՝ լերկ գանգի հետ, |
| Որովհետև... այս ձեռքե՜րը, |
| Միայն սրա՛նք,Սրա՜նք պիտի լոկ վկայեն, |
| Թե եղե՞լ ես դու իմ կյանքում, |
| Ունեցե՞լ եմ երբևէ քեզ, |
| Զգացե՞լ եմ քեզ՝ համի պես, |
| Ապրե՞լ եմ քեզ՝ ցավի նման: |
| Այս ձեռքե՛րը, |
| Միայն սրա՛նք, |
| Սրա՜նք պիտի լոկ վկայեն, |
| Որովհետև... |
| Ինձ եղածը մտապատրանք է լոկ թվում, |
| Կարդացած վե՛պ, |
| Ուրիշ մեկի պատմած երա՜զ: |
| Ու չեմ հիշում մինչև անգամ քո դեմքը ես. |
| Տանջում եմ ինձ, |
| Չեմ ներում ինձ, |
| Ատում եմ ինձ, |
| Բայց... չե՜մ հիշում դեմքըդ անգամ: |
| |
| Միայն սիրված ու համբուրված աչքերը քո, |
| Ասես քեզնից ընդմիշտ պոկված, |
| Ուր նայում եմ՝ ինձ են նայում, |
| Ուր նայում եմ՝ գտնում են ինձ, |
| Այն Բախտի պես, |
| Որ դիցապաշտ հին հույներին |
| Հետևում էր ամբողջ կյանքում... |
| |
| Անգամ դեմքդ չեմ հիշում ես... |
| Ու թե հիշեն՝ |
| Միայ՛ն սրանք, |
| Լոկ ձեռքե՜րըս պիտի հիշեն |
| Ու վկայեն, որ դու կայի՛ր, |
| Որ դու եղա՛ր: |
| Իրո՜ք եղար: |
| Միայն սրա՛նք պիտի հիշեն |
| Քո ձևե՛րը, |
| Մա՛շկը,Հո՛տը, |
| Սարսո՛ւռը,- |
| Քեզ՝ ամբողջովի՜ն... |
| |
| Ու չնայե՞մ իմ ձեռքերին |
| Ու չնայե՞մ այնպե՛ս, այնքա՛ն, |
| Որ դիտողը ինձ կարծի... խենթ: |
| |
| Ու թե կարծի՝ կսխալվի՞..." |
| Նոր ծանոթություն,"Ծանոթանա՞նք: |
| Շա՜տ լավ: |
| Բայց ես անո՛ւն չունեմ: |
| Թե ուզում ես, խնդրեմ, «Հոմո Սապիենս» կոչիր |
| Եվ ազգանվան տեղ էլ ասա «Հարավ»: |
| |
| Ես աչքերս եմ փակում: |
| Ես հոգնած եմ, այո՛: |
| Տիկնիկն էլ է հոգնում, երբ ետևից բեմի |
| Ինչ-որ թելեր նրան ստիպում են ապրել: |
| Այդ ապրե՞լ է կոչվում: Ի՞նչ իմանամ: |
|
|
| Ծառերը մայթերին բազմակետ են դնում. |
| Ունեն ինչ-որ գաղտնիք, որ ես չեմ ընդունում: |
| Չէ՛, ես սխալվեցի. |
| Գաղտնիքն ընդունում եմ, |
| Չեմ ընդունում արգելքն այն անտեղի, |
| Որ միշտ բազմակետ է բազմացընում… |
| |
| Եվ փրփուրը բերնիս ես կարող եմ վիճել, |
| Որ բերան է տրված ո՛չ ուտելու, |
| Այլ խոսելո՜ւ համար: |
| Եվ ավելին. |
| Շուրթերո՜վ են խորհում, ո՛չ թե գանգուղեղով: |
| Ծանոթացա՞նք: |
| Դեռ ո՞չ: |
| Շարունակե՞մ: |
| |
| Սովա՜ծ են ոտներըս. |
| Թող հո՛ղ կոխեն մի քիչ: |
| Եվ աչքերս են սոված. |
| Չի կշտացնում լույսը… |
| |
| Անմահության համար տաղանդ պետք չէ բնավ. |
| Հարկավոր է լինել գոնե մամոնտ կամ խոտ, |
| Որ իր տիպն է թողել քարածըխի շերտում… |
| |
| Եվ չի պոկվում ինձնից մի անսահման կարոտ, |
| Ու զզվել եմ արդեն պարզությունից գծի: |
| Թե կեռ-կորությունը շռայլություն է մեծ, |
| Չկարոտե՞մ գոնե այն կետ-գծին, |
| Որ նեղ նպատա՛կ չէ, |
| Այլ երազա՜նք այրող… |
| |
| Ծանոթացա՞նք արդյոք: |
| Բեթհովենի՛ց հարցրու, |
| Մի՛ մոռացիր, սակայն, որ նա խուլ է մի քիչ |
| Եվ կարող է հարցըդ չհասկանալ: |
| |
| Իսկ ես ավելացնեմ,- քեզ օգնելու հույսով,- |
| Որ ինձ փոքրիշատե ճանաչելու համար |
| Հարկավոր է զրկվել… նախապաշարմունքից: |
| Որ և հեշտ չէ նույնքան, |
| Որքան որ ապրելը… |
| |
| Ո՛չ մի գաղտնիք չունեմ իմ կնոջից անգամ, |
| Իսկ թե ստիպված եմ, այսուհանդերձ, ստել` |
| Մեղավորը ե՛ս չեմ, |
| Իսկ թե ո՞վ է` քե՜զ ինչ: |
| Ինչո՞վ պիտի օգնես, |
| Ի՞նչ կփոխես: |
| |
| Անկեղծության համար թե խաչեին, |
| Քրիստոսը վաղո՜ւց չէր ունենա պաշտող: |
| Ա՜խ, այդ պաշտամունքը, որ ձևեր է փոխում, |
| Ինչպես մոր մեջ սաղմը, |
| Բայց ծնվելիս ծնվում մի՛շտ մանուկի նման` |
| Ուղեղը դեռ անբան և աչքերը դեռ գոց… |
| |
| Ծանոթացա՞նք արդյոք: |
| Դու` չգիտեմ, |
| Իսկ քեզ ճանաչեցի ես իսկապես: |
| Քո փոխարեն աչքերդ ասում են լուռ, |
| Որ ինձ համարում ես ծանըր հիվանդ, |
| Եվ զառանցանք` խոսքըս: |
| Բայց հավատա՜. |
| Խոսքս զառանցանք չէ, |
| Ոչ էլ հիվանդ եմ ես: |
| Ես պարզապես վաղուց համոզված եմ, |
| Որ դուր գալու ծանոթ առևտըրում |
| Հարկավոր է լինել չմանրվող դրամ |
| Եվ չծախսել իրեն կոպեկ-կոպեկ… |
| |
| Ծանոթացա՞նք արդյոք: |
| Անշո՛ւշտ, ծանոթացա՜նք: |
| Բաժանվելուց առաջ թույլ տուր ասեմ գոնե, |
| Որ քեզ նմանները, իմ սիրելի՛, |
| Գուցե կարողանան ինձ ամե՜ն ինչ անել, |
| Բայց չեն կարող խլել լավատեսի |
| Իմ ժպիտը, այո՛, իմ ժպի՜տը, |
| Նամանավանդ եթե չմոռանանք, |
| Որ ժպիտի ինչ-որ մի տեսակն է նաև |
| Անմահ քմծիծաղը… |
|
|
| Մնաս բարև՜:" |
| Բեռան ներքո,"Անցնում էիր: |
| Ողջ երեկոն քոնն էր կարծես, |
| Ողջ երեկոն` իր բույրերով ու ջերմությամբ: |
| Երկարափեշ եթե լիներ հագուստը քո` |
| Ես կասեի, |
| Որ երեկոն քարշ էր գալիս քո ետևից` |
| Քո հագուստի փեշի նման: |
| Սակայն կարճ էր հագուստը քո: |
| Եվ երեկոն |
| Ամփոփվում էր քո ծնկների ծալքերի մեջ` |
| Կարճ հագուստիդ կարճ փեշերի կարի ներքո… |
| |
| Վերջալույսի արևը շեղ գտել էր քեզ |
| Ու շուլալվել քո հագուստի կոճակներին: |
| Վերջալույսի շեղ շողերի միջնորդությամբ |
| Երկարում էր քո ստվերը` հմայքի՛դ պես, |
| Ու քայլում էր քեզնի՛ց առաջ` հմայքի՜դ պես… |
| |
| Եվ արթնացավ մեջս հանկարծ |
| Ինքնաձաղկման և ամոթի |
| Տարօրինակ մի ցանկություն. |
| Եթե կյանքում կա քեզ նման մի թանակություն |
| Ես ինչպե՞ս եմ կյանքին նայել էժան աչքով` |
| Ոչ թե անո՜ւշ մի հիացքով, |
| Այլ մի տըտի՛պ, |
| Հաճախ դա՛ռըն, |
| Նաև կծո՜ւ մի հայացքով: |
| Եվ ինչպե՛ս եմ հաճախ իջել-ստորացել` |
| Բարկանալու և դատելու աստիճանի, |
| Չարանալու և ատելու աստիճանի, |
| Ու թույլ տվել, որ նողկանքը տեղից հանի |
| Հիացմունքի՜ն: |
| Հոգով-սրտո՜վ ներողություն… |
| |
| Այսուհետև, ինձ հավատա՜, |
| Է՜լ չպիտի ես խառնվեմ ո՛չ իմ գործին. |
| Է՜լ չպիտի այսուհետև |
| Հակվեմ կյանքի աղտ-աղարտի ծանրության տակ: |
| Առանց այն էլ ես հակված եմ բեռան ներքո |
| Ա՛յն վիթխարի երգեհոնի, որ ի ծնե |
| Սապատվել է իմ շալակին: |
| Թող հնչի նա՛: |
| Եվ անցիր դո՛ւ: |
| |
| Միայն թե դու … «մե քիչ կամա՛ց գնա, գոզա՜լ», |
| Որ քո կամաց և անշտապ քելքի չափին համաչափվի |
| Մեր խեղճ սրտի տրոփյունը հաճախակված, |
| Որ քո տեսքից հանգստանան աչքերը մեր, |
| Եվ քեզ թաքուն ունենալուց |
| Ջղերը մեր քիչ խաղաղվեն, |
| Ու երկարի այս անդորրը` շուքի՛դ նման, |
| Ու կարճանա հոգնությունը` փեշերի՛դ պես…" |
| Նամակի Փոխարեն,"Դու ի՞նչ ես ուզում: |
| Դու շա՜տ բան կուզես, |
| Բայց ես որտեղի՞ց քո ուզածը տամ: |
| |
| Չե՛ս ուզում արև մի քառակուսի |
| Ու եռանկյունի մի լուսին, գիտե՛մ: |
| |
| Դու ապառնիից մահու չափ հոգնել |
| Եվ ապառիկ ես ընդամենն ուզում |
| (Պատմություն կոչված անբերրությունի՞ց): |
| Իսկ ես քեզ ինչպե՞ս ապառիկն այդ տամ, |
| Երբ ի՛նքս եմ ուզում ապառիկ ուզել |
| (Իմ մեծահարուստ…համբերությունի՜ց): |
| Բայց դու մի՛ նայիր ինձ այդպես` ցաված. |
| Ես չեմ մերժում քեզ, |
| Ես նա եմ, հենց նա՛, |
| Ով մարդկանց մերժել չի՜ կարողանում… |
| |
| Տե՛ս, գունափոխված ծառերը բոլոր |
| Իրենց սաղարթի ձուլածո ոսկին |
| Առանց զնգոցի մանրում են անվերջ, |
| Վերածում էժան թղթադըրամի` |
| Գնելով իրենց հանգիստ քնելու իրավունքը թանկ: |
| Ես թոռն եմ աշնան ու կտակառուն, |
| Ու թույլ եմ տալիս, որ դու տեր դառնաս |
| Մի ամբո՜ղջ խտիտ թղթադրամի. |
| Բարո՛վ վայելես: |
| |
| Կտրուկ քարափով վերջացող լանջը |
| Իր հնադարյան խզարով քարե, |
| Տե՛ս, |
| Համառում է կտրել երկնքի կապտաջիղ կողը: |
| Ու ես էլ ահա |
| Մեկնած մատների իմ աղեղնաձև-անմաշ սղոցով |
| Ջանում եմ կտրել մի պատառ աշուն. |
| Ա՛ռ, որ ձմռանը ցրտում չտխրես: |
| |
| Քամին ավազից ու փխրուն հողից |
| Երեխայական լեռնապարեր է սարքում անընդհատ |
| Եվ դժգոհելով` երեխայի պես, |
| Հենց տեղն ու տեղն էլ սարքածն է քանդում` |
| Քանդածը կրկին վերաշինելու նո՛ր ախորժակով: |
| Լիազորված եմ ես քամու կողմից, |
| Ու եթե կուզես` մի վայրկյան հետո |
| Սարքեմ ու տամ քեզ մի ո՜ղջ լեռնաշխարհ. |
| Քեզ համար ապրի՛ր |
| Եվ շնորհակալ մի՛ լինիր բնավ, - |
| Դրանով դու ինձ կվիրավորե՜ս: |
| |
| Էլ ի՞նչ ես ուզում: |
| |
| Իսկ թե հոգնել ես դու ապառնիից |
| Եվ ապառիկի հույս ունես դարձյալ, |
| Ոչի՛նչ չես շահի ինքդ դրանով, |
| Իսկ ես դրանից շա՜տ եմ վնասվում, |
| Քանի որ ցավով տեսնում եմ կրկին, |
| Որ մարդկանց առաջ զո՜ւր է բացվելըս, |
| Դաշտի պես փռվել ու տարածվելըս. |
| Դարձյա՛լ չեն տեսնում ու չեն ճանաչում, |
| Թաքստոցներ են փնտրում կանաչում… |
| |
| Թե քեզ չես խղճում` ինձ խղճա գոնե |
| Ու խոսքիս վերջին նվոցը լսիր. |
| Երբ որ աստղերը |
| Արդեն հոգնում են անշարժությունից, |
| Վերևից իրենց նետում են ջուրը, |
| Որ բարի քամին ման ածի իրենց: |
| Դո՛ւ, |
| Որ հոգնել ես քեզ միշտ պատեպատ խփելուց, |
| Արի՛, |
| Ապրիր հոգուս մեջ, |
| Որ չունի պատեր, որոնց դու խփվես: |
| Ապրի՛ր հոգուս մեջ, |
| Ուր չես դեգերի նաև մտովին, |
| Ուր դու կնստես ու կիշխե՜ս անգամ` |
| Ա՛յն զարմանալի առատության հետ, |
| Որ այնտեղ տե՜ր է, արքայից արքա՛: |
| |
| Ի՛նքըդ հասկացիր |
| Եվ ուրիշների՛ն դու լավ հասկացրու, |
| Որ ոչի՜նչ-ոչի՜նչ ձեզ տալ չեմ կարող. |
| Ես լոկ կարող եմ ձեզ սիրե՜լ…այսքա՛ն:" |
| Ուշացած իմ սեր,"Դու տեսնո՞ւմ ես հիմա, իմ սիրելի՜, |
| Թե մեզ ո՜ւր հասցըրեց քո ուշացած սերը, |
| Քո ուշացա՛ծ սերը, |
| Դու չուշացա՜ծ իմ սեր: |
| |
| Կշտամբանքի խոսքեր ես չեմ ուզում ասել: |
| Բայց դու ո՞նց թույլ տվիր, |
| Որ նա՛ դառնա տերըդ, |
| Ում դու չէիր սիրում |
| Եվ ում համար |
| Չէին դողում շրթերդ՝ ինչպես հիմա, |
| Չէին շողում աչքերդ՝ ինչպես հիմա, |
| Ինչպես հիմա՝ կուրծքըդ չէր տըրոփում կրքով: |
| |
| Ինչպե՞ս դու քանդեցիր տունըդ քո իսկ ձեռքով: |
| |
| Զուր մի՛ արդարանա: |
| Սիրո հարցում |
| Չի՜ ճանաչում կյանքը արդարացում: |
| |
| Զուր մի՛ ասա, թե դու |
| Բոլորովին անփորձ աղջիկ էիր այնժամ,- |
| Սե՜րը, ո՛չ, չի զգում փորձի կարիք: |
| |
| Մի՛ մտածիր իզուր, |
| Թե կյանքն ինքը քեզ հետ իբըր վարվեց դաժան,- |
| Կյանքը չի՜ բաժանում չարիք-բարիք: |
| Եվ մի՛ կարծիր իզուր, |
| Թե չբերեց բախտըդ: |
| Բախտ բերելըս ո՜րն է, |
| Նրան ձե՛ռք են բերում:" |
| Կենացն ըմպենք հավատարիմ բոլո՜ր կանանց,"Կենացն ըմպենք հավատարիմ բոլո՜ր կանանց, |
| Որոնց հաճախ ցավ ենք տալիս, բայց որքան անց, |
| Այնքան՝ ցավով՝ խելքի գալիս, |
| Տարբերում ենք մամուռ-կանաչ, |
| Էժան և թանկ, |
| Սեր և դյութանք: |
| Եկեք փութանք, |
| Որ չսպառնա |
| Նրանց սիրուն ո՛չ մի վտանգ, |
| Եվ հավատա՛նք, |
| Որ մենք կյանքում |
| Բախտի՜ նման նրանց գտանք..." |
| Ախ քեզ ինչպես ասել,"Ա՜խ քեզ ինչպե՞ս ասել, որ քեզ հիշում եմ դեռ, |
| Ինչպե՞ս չասել, որ դու դեռ թանկ ես ինձ համար, |
| Ինչպե՞ս մեզ բաժանող արգելակը քանդել, |
| Ինչպե՞ս չգալ քեզ մոտ, ինչի՞ համար: |
| |
| Ինչպե՞ս չասել, որ` դու, միայն դո՜ւ չես թախծում, |
| ինչպե՞ս ասել, որ ես ծնվել եմ քեզ համար, |
| Ինչպե՞ս չասել , որ ես միշտ էլ քեզ եմ տենչում, |
| Սակայն ինչպե՞ս ասել, ինչի՞ համար: |
| |
| Չէ՞ որ բաժանվեցինք կարծես մեր ցանկությամբ, |
| Եվ այսօրը պարզ էր և ինձ, և քեզ համար… |
| Հիմա ինչու՞ ցավել անցած երջանկությամբ, |
| Եվ չցավել՞, ինչու՞, ինչի՞ համար: |
| |
| Ինչպե՞ս, ինչպե՞ս ասել` նորից արի, արի՜, |
| Ինչպե՞ս չասել, որ ես ապրում եմ քեզ համար: |
| Գեթ չխոստովանե՞լ ցավը մեր սրտերի, |
| Խոստոնովանե՞լ, ինչու՞, ինչի՞ համար…" |
| Երբ աչքերն են սառում,"Մենակություն բառից դողդողում է օդը իմ սենյակի: |
| Ու ես հասկանում եմ, |
| Որ աչքերն են մարդու ամենաթաց տեղը... |
| |
| ...Երբ աչքերն են սառում՝ |
| Ասում են, թե՝ ա՛յ-ա՛յ՝ մարդ է գալու: |
| Բայց դա եթե սուտ չէ, |
| Ապա բարություն է, |
| Որ ծնվել է միայն խեղճությունից: |
| Իմոնք էլ են սառում: |
| Սակայն դու չե՜ս գալու: |
| Դու չե՜ս կարող: Գիտե՜մ: |
| Եվ օդը սենյակիս |
| Պիտի շարունակի մենակություն բառից անվերջ դողալ՝ |
| Հարուցելով իմ մեջ այն միտքը հին, |
| Թե վիհերը գուցե նրա համար են լոկ, |
| Որ մարդ ներքև նետվի: |
| |
| Իսկ թե վիհերն իրոք նրա համար են լոկ, |
| Որ մարդ ներքև նետվի՝ |
| Այդ դեպքում ես |
| Ինչպե՞ս անեմ. |
| Կո՛ւժ չեմ, |
| Կուժկոտրո՜ւկ եմ. |
| Չե՛մ կոտըրվում, միայն փետըրվո՜ւմ եմ, |
| Եվ դրանից արդեն ես հոգնել եմ, |
| Ինչպես թուղթն է հոգնել իմ ջանքերից՝ |
| Հեռվից-հեռու ասել քեզ երկու բառ, |
| Որ կարող է նո՛ւյնքան ինձ թարգմանել, |
| Որքան թարգմանում է ինքնաթիռին հավը... |
| |
| Սուտ կա, որ ճիշտ արժե: |
| Ու ես հավատում եմ մեր հնարած ստին, |
| Թե չենք կորցնի իրար: |
| |
| Վախ կա, որ մահ արժե: |
| Ու ես վախենում եմ, թե կհաղթի կյանքը, |
| Եվ կմնամ ցավի խեղճ պատմաբան միայն: |
| |
| Ու, վերջապես, քայլ կա, որ հենց թռիչք արժե: |
| Եվ ինձ դուրս եմ քաշում իմ մտքերի միջից, |
| Ինչպես առողջ ակռան բերանից են քաշում: |
| |
| Բայց հոգնել եմ արդեն |
| Եվ հոգնել եմ այնքան, |
| Որ չեմ զգում ոչի՜նչ, |
| Ցա՛վ չեմ զգում անգամ: |
| |
| Ա՜յ թե հնար լիներ չզգալ նաև, |
| Որ աչքերն են մարդու ամենաթաց տեղը... |
| |
| |
| " |
| Անուղղելին,"Ես զբաղված եմ քո պակասները լրացընելով, |
| Արբունքահասիդ նորի՛ց ու նորի՜ց վերածընելով: |
| |
| Ամենից առաջ` անունդ եմ փոխում. օտա՛ր մի անուն, |
| Իսկ ինքըդ` այնքան հա՜յ ու հարազա՛տ; Եվ չեմ հասկանում, |
| Թե այսքան տարի ինչպե՞ս ես եղել դեռ անչափահաս, |
| Եթե ես վաղո՜ւց սպասել եմ քեզ ա՛յս տեսքով ահա: |
| |
| Հետո՝ ուզում եմ ուզածըս անես առանց իմ խոսքի: |
| Ուզում եմ նաև հանել մի առու մազերիդ հոսքից |
| Ու տանե՜լ-տանե՜լ, իմ տանջված-խանձված երեսին կապել: |
| Ուզում եմ նաև մատներիդ տեսքով նոր մոմեր թափել, |
| Այսինքն` լամպեր, որ պիտի լույս տան գիտե՞ս մենակ ում. |
| Լոկ սիրողների՜ն, և այն էլ միայն գողտրիկ սենյակում: |
| |
| Եվ հոնքերիդ եմ կեռություն տալիս, |
| Ու սրունքներիդ` քիչ իլիկություն, |
| Մեջքըդ թողնում եմ այնպես, ինչպես կա, |
| Իսկ ամբողջ մարմնիդ` մի՜ քիչ լիքություն: |
| |
| Փոխում եմ նաև… Շա՜տ բան եմ փոխում ու սրբագըրում. |
| Ավելին` ջնջում, պակաս-թերատին տալիս եմ լրում: |
| Շա՜տ բան եմ ուղղում, շատ ու շատ բան էլ դեռ ուղղե՛մ պիտի, |
| Բայց ձեռք չեմ տալիս ու ձեռք չեմ տալու… լոկ քո ժպիտին: |
| |
| Ա՜խ այդ ժպիտը, այդ անուղղելի՛ն, որով ժպտալիս |
| Քո եղած-չեղած պակասներն ես դու մոռանալ տալիս…" |
| Անտիպ,"Ասել քեզ չե՞մ սիրում… Ինչու՞ համար սակայն |
| Խենթանում եմ անգամ ես այն մտքից, |
| Թե կարող ես ինձնից դու հեռանալ հանկարծ, |
| Թե կարող ես սիրել ուրիշ մեկին: |
| |
| Չե՞մ կարոտում ասել… Սակայն ինչու՞, ինչու՞ |
| Գիշերային մի ուշ, մի խենթ պահի |
| Սիրտս աղոթքի պես անունդ է մրմնջում, |
| Կարոտում է ձեռքին քո փայփայիչ: |
| |
| Չե՞մ ձանձրանում ասել… Բայց ինչու՞ է հանկարծ |
| Սիրտըս տենչում ինչ-որ հեռավորի, |
| Նրան, որ միգուցե ոչ եղել է, ոչ կա, |
| Նրանց, որ ցնորք է միայն թովիչ: |
| |
| Ասել սիրու՞մ եմ քեզ… Սակայն ինչու՞ հաճախ |
| Ես տխրում եմ, թախծում միշտ անառիթ, |
| Դժգոհում եմ ինձնից՝ չունենալով պատճառ, |
| Նայում եմ քեզ, ժպտում բայց օտարին: |
| |
| Հանելու՞կ է արդյոք, առեղծվա՞ծ է միթե… |
| Հասկանում եմ ես քեզ, սիրտ իմ խելառ. |
| – Երջանկությանն ես քո դու վարժըվել արդեն |
| Եվ դժգոհ ես քեզնից միայն դրա համար…" |
| Առանց քեզ,"Ուշ գիշեր է, ու ես՝ անքուն, |
| Ու ես՝ նորից քեզնից բաժան: |
| Ժամացույցն է ինձ հետ տնքում, |
| Վայրկյանները թվում են ժամ: |
| Թվում է, թե անտես մի ձեռք, |
| Ծանըր, ինչպես ձուլված կապար, |
| Սրտի՛ս, սրտի՛ս, սրտի՛ս իջել |
| Ու ճմլում է անգթաբար: |
| Ու ցավում է... |
| Բայց սպասի՛ր. |
| Քեզնից, անգի՛ն, չեմ գանգատվում: |
| Լավ է լինել և ցաված սիրտ, |
| Բայց ոչ անսեր, անսեր-տրտում: |
| Չեմ գանգատվում: |
| Քաղցր է այնպես |
| Դժվար սիրուդ խայտանքն զգալ, |
| Մութ բիբերիդ փայլով հարբել, |
| Հարբել - և էլ խելքի չգալ. |
| Զգալ, որ դու իմն ես հեռվում |
| Ցավով, սիրով, կարոտներով, |
| Որ նույն հրով դու ես վառվում, |
| Հովանում ես նույն հովերով. |
| Զգալ, որ ես տրվել եմ քեզ |
| Քո ցանկությանն իսկ հակառակ. |
| Զգալ այնպե՛ս, որ սեր չերգես՝ |
| Եվ կենդանի սիրտը երբեք |
| Չդառնա լավ կամ վատ քառյակ..." |
| Աշնան օր,"Նույն աշնան օրն է պղտոր ու խոնավ, |
| Նույն մառախուղն է հողը համբուրում, |
| Միայն չկա քո պատկերը խոնարհ, |
| Եվ օրը այսօր շատ է համբերում: |
| Տխուր է օրը բոլորի՞ համար, |
| Թե՞ ես եմ այսպես դժվար կարոտել. |
| Տերևաթափ է ամենո՞ւր հիմա, |
| Թե՞ միայն ես եմ թևաթափ քո դեմ: |
| Եվ ո՞ւր ես հիմա, տխո՞ւր ես, տրտո՞ւմ, |
| Դո՞ւ էլ ես հիշում այն օրը խոնավ, |
| Երբ աշնան ցրտին վառվեց իմ սրտում |
| Մի տաքուկ արև՝ քո տեսքով խոնարհ. |
| Երբ բախտը թվաց այնքա՜ն ձեռնասուն, |
| Երջանկությունը՝ այնքա՜ն ընտանի, |
| Լռությունն անգամ երբ դարձավ խոսուն, |
| Պահանջե՛ց, խնդրե՛ց, հայցե՛ց ընտանիք... |
| ...Նույն աշնան օրն է պղտոր ու խոնավ, |
| Նույն մառախուղն է հողը համբուրում, |
| Բայց չկա՛, չկա՜ պատկերըդ խոնարհ, |
| Եվ չի՛ էլ լինի,- զուր եմ համբերում..." |
| Ո՞վ գիտի,"Դու այնքան չքնաղ, այնքան սիրուն ես, |
| Այնպես գերում ես, այնպես կախարդում. |
| Դու խայտանք բերող մատաղ գարուն ես, |
| Որ ամեն ինչ է իր ճամփին հարթում: |
| |
| Չգիտեմ՝ իրոք դո՞ւ ես գեղեցիկ, |
| Թե սիրո համար լավ է և վատը, |
| Ինչպես որ սուրբ էր հին եկեղեցի՞ն: |
| Թե՞ սուրբ է եղել միայն հավատը..." |
| Հավատում եմ,"Հաճախ սիրում եմ, |
| Երբ մարդկայնորեն սիրտս գերում են։ |
| Հաճախ լռում եմ, |
| Երբ ճիշտ ասածս դիտմամբ ծռում են: |
| Նաև խղճում եմ, |
| Եթե զղջաում են։ |
| Հիասթափվում եմ, |
| Եթե խաբվում եմ։ |
| Նաև ատում եմ, |
| Եթե ստում են։ |
| Բայց ամենի՛ց խոր |
| Ես հավատում եմ: |
| Ո՛չ միայն գիտեմ. |
| Ես հավատում եմ |
| Երկնի բացխուփիկ քողարկությանը, |
| Օվկիանոսների հավերժ կրկնվող խաղարկությանը, |
| Հավք ու թռչունի անբեկանելի ձվարկությանը։ |
| Ո՛չ միայն գիտեմ. |
| Ես հավատո՛ւմ եմ, |
| Որ անհնար Է արևը բանտել, |
| Երկնակամարի զարդերը քանդել, |
| Խմորի նման հունցել ու գնդել |
| Կապույտը ծովի, |
| Ատելի լուսնին բռնել վռնդել |
| Երկնքից ծավի... |
| Ինչո՞ւ թաքցնեմ. |
| Ես ճանաչում եմ ու գիտեմ մարդուն: |
| Ի~ նչ ասես չկա նրա փակ սրտում։ |
| Գիտի կործանե՛լ, |
| Բայց և... գո~րծ անել, |
| Մատնություն գրած նո՛ւյն իր ձեոքերով՝ |
| Աշխարհը լցնել շռայլ բերքերով: |
| Նույն այդ ձեռքերով` |
| Ե՛վ ճրագ մարել, |
| Եվ խարույկ վառել: |
| Նու՛յն այդ ձեռքերով` |
| Ե՛վ դանակ խրել, |
| Ե՛վ վեպեր գրել։ |
| Նա գիտի զարկե՛լ |
| Ու զրկե~լ գիտի, |
| Բայց գիտի գրկե՛լ |
| Ու փրկե~լ գիտի։ |
| Նա գիտի կեղծե՛լ |
| Ու սրբապղծե՛լ, |
| Առավել ևս՝ |
| Գիտի ստեղծե~լ։ |
| Ես նրան հաճախ դատափետում եմ, |
| Երբեմն նրան նույնիսկ ատում եմ, |
| Բայց, ամենից շատ, խոր հավատո~ւմ եմ։ |
| Ես հավատում եմ նրա բնության ո՛չ թերությանը` |
| Ստորությա՛նը |
| Ու չարությա՛նը, |
| Այլ խորությա~նը |
| Ու բարությա~նը. |
| Ոչ ծերությանը, |
| Այլ նորությա՛նը՝ |
| Զավակի տեսքով անվերջ կրկնվող այդ հարությանը,- |
| Ես հավատում եմ կենդանի մարդուն, |
| Առավել` նրա ծնվելիք որդուն ։ |
| Ես ավատում եմ նրա անուրջին. |
| Նա որտեղ որ է Մարս Էլ կթռչի,– |
| Նոր Է սկսում տիեզերական ճամփորդությունը։ |
| Եվ Վեներայի լանջին կկառչի,— |
| Ես գիտեմ նրա տղամարդկային շանորդությունը... |
| Ես հավատում եմ նրա ծով խելքին |
| Եվ նույնիսկ՝ նրա հոտառությանը, |
| Ամե~ն ինչ տեսնող աչքերի ցոլքին |
| Եվ նույնիսկ՝ նրանց մթարությանը։ |
| Ես հավատում եմ նրա մատների |
| Հար անհատնելի |
| ճարտարությանը, |
| Նրա ոտների |
| արդարությանը. |
| Մինչն իսկ եթե ճամփից էլ հանեն՝ |
| Էլի~ ճար կանեն, |
| Տե՛ղ կհասցնեն... |
| Ես հավատում եմ հավատի~ն մարդու` |
| Իմ ա՛յս հավատին..." |
| Ոչինչ չի պատահել արտասավոր,"Ոչի~նչ , ոչի՛նչ չի պատահել արտասավոր. |
| Դու նույն աղջիկն ես հմայիչ, ես` նույն տղան, |
| Միայն` ժպտում են աչքերդ կարծես ցավով, |
| Եվ այս ճամփան էլ չի թվում այնպես խաղաղ: |
| |
| Ոչի՜նչ , ոչի՛նչ չի կատարվել նկատելի. |
| Ո՛չ խարդավանք, ո՛չ խանդ, և ո՛չ կասկաց մի կույր. |
| Լոկ զգում եմ ես մանրախոս քո մատներից , |
| Որ ինձ այսօր նրանք ինչ-որ սա~ռն են զգում. |
| |
| Եվ չի փոխվել ոչինչ նաև կյանքո՛ւմ կարծես. |
| Ամառային նույն արևն է և նո՛ւյն փոշին : |
| Ես զգում եմ` ինչ չգիտես ինքդ էլ գուցե. |
| -Դադարե՜լ ես ինձ սիրելուց, |
| Բայց... չես սիրում դեռ ուրիշին:" |
| Խանդում եմ,"Ես խանդո՞ւմ եմ: |
| |
| Անկեղծ ասած, թե ամոթ չէ, |
| Ինձ շատ ծանոթ և շատ մոտ չէ |
| Այդ ահավոր խանդ կոչվածը. |
| Իմ մեջ, գուցե, բնությունից |
| Ինչ-որ մի բան անտեսված է, |
| Ուրիշ մի բան՝ տնտեսված է: |
| |
| Ընդամենը գիտեմ լոկ այն, |
| Որ ես այնտեղ, որտեղ մարդիկ |
| Հավանաբար և խանդում են, |
| Բարկանում եմ – ոչ տևական, |
| Քմծիծաղում – անբավական, |
| Կամ ծիծաղում – անբնական, |
| Եվ… եղածը ես քանդում եմ: |
| |
| Մեր խորտակված սերը վկա…" |
| Քո պատճառով,"Քո աչքերի՛, քո աչքերի՛, քո աչքերի՛ պատճառով |
| Իմ աչքերը ամբո՛ղջ գիշեր, ամբո՛ղջ գիշեր չե՜ն փակվում: |
| |
| Քո մատների՛, քո մատների՛, քո մատների՛ պատճառով |
| Իմ մատները, իմ մատները լո՜ւյս են ուզում խմորել: |
| |
| Քո թևերի՛, բա՛ց թևերի, մե՛րկ թևերի պատճառով |
| Իմ աչքերին, իմ աչքերին ջրվեժնե՜ր են երևում: |
| |
| Քո ծիծաղի՛, քո ծիծաղի՛, քո ծիծաղի՛ պատճառով |
| Իմ ծիծաղը, իմ ծիծաղը պաշտոնաթո՜ղ է դարձել: |
| |
| Քո քայլվածքի՛, քո քայլվածքի՛, քո քայլվածքի՛ պատճառով |
| Լսողությամբ սահմանապա՛հ, սահմանապա՜հ եմ դարձել: |
| |
| Քեզ այս ձևով ունենալու-չունենալու պատճառով |
| Կորցրել եմ ունեցածս` հպարտությո՜ւնս հաղթողի…" |
| Սիրում եմ սիրել,"Քիչ է պատահում, որ ինքըս ինձնից |
| Փոքր-ինչ գոհ լինեմ: |
| Դժգոհ եմ հաճախ, |
| ՈՒրեմըն՝ մարդ եմ ու դեռ ապրում եմ: |
| |
| Բայց ես սիրում եմ ինքըս ինձ սիրել: |
| |
| Իսկ սիրում եմ ինձ, երբ սիրում են ինձ: |
| Ես ինձ այդ պահին այնպես եմ ժպտում, |
| ինչպես ժպտում են ա՛յն կոր գերանին, |
| Որ գետի վրա դարձել է կամուրջ, |
| Եվ ա՛յն մանուկին, որ ոտաբոբիկ |
| Մտել է առուն և – թա՜ց վարտիկով – |
| Կավ է դուրս հանում, |
| Որ նավակ շինի:" |
| Ես հոգնել եմ,"Ես հոգնել եմ ,շատ: |
| Ու կան վայրկյաններ, |
| Երբ ես ասում եմ. |
| -Էլ քեզ չեմ սիրում: |
| Սակայն ասում եմ այնքան մտքիս մեջ, |
| Ասես կողքիս ես և լսես պիտի: |
| |
| Իսկ մեզ յոթ միլիոն մետր է բաժանում... |
| |
| Ու մինչև անգամ եթե դու լսես, |
| Միթե՞ կլինես այնքան միամիտ, |
| Որ ինձ հավատաս: |
| Այդպես հեշտ ու շուտ հավատացողին |
| Իրոք չեմ սիրում: |
| |
| Բայց ինչու՞ եմ զուրկ , |
| Ես ինչու ՞ եմ զուրկ |
| Բոլոր հաճելի թուլություններից. |
| Ոչ հավաքում եմ իրեր հին ու նոր , |
| Ոչ ձուկ եմ բռնում , ոչ որսի գնում, |
| Ծառ պատվաստելու ցանկություն չունեմ, |
| Ու տանս մեջ էլ շներ չեմ սնում... |
| |
| Գոնե տանս մեջ ... թութակ պահեի: |
| |
| Ու թե տանս մեջ թութակ պահեի` |
| Կվարժեցնեի ես նրան հիմա, |
| Որ վաղնջական գուշակի նման |
| Միշտ ու շարունակ միայն կրկներ . |
| - Էլ քեզ չեմ սիրում... |
| |
| Սակայն զուրկ եմ ես |
| Բոլոր օգտակար թուլություններից |
| ԵՍ զուրկ եմ այնքան, |
| Որ մինչև անագամ |
| Թութակ պահելու թուլության չունեմ: |
| Եվ ապաստանած լոկ մի թուլության, |
| Որ սեր է կոչվում |
| Եվ գլխիս վրա դարձել է ... տանիք |
| Ու... գլխարկի պես գլխիս է դրվել, |
| Ապրում եմ այսպես |
| եվ այսպես քայլում ` |
| Գլխարկի տեղակ... գլխիս մի տանիք. |
| -Մի նոր խեղկատակ, |
| Որին չե՞ն տեսնում, |
| Իսկ թե տեսնում են` |
| Ինչու՞ չեն հապա քրքջում վրաս:" |
| Եթե մեռնե՜լ,"Եթե մեռնե՜լ... |
| Թո՛ղ որ մեռնեմ |
| հուր-կայծակից՝ |
| Միանգամի՛ց, |
| մի վայրկյանո՛ւմ, |
| հանկարծակի՛, |
| Այնքա՜ ն արդար, |
| խղճիս ձայնին մի՛շտ ունկընդիր, |
| Որ՝ համաձայն բիբլիական հին լեգենդին՝ |
| Հանգիստ անցնեմ և ասեղի նեղլիկ ծակից... |
|
|
| Եթե մեռնե՜լ... |
| Թող սպանվե՛մ, |
| թող կործանվե՛մ |
| Այնպես ապրած և բան արած, |
| Որ նորածին մանուկների տեսքով նորից |
| վերածնվեմ՝ |
| Իմ անունո՛վ կնքեն նրանց... |
| Եթե գամվել՝ |
| փարոսի՜ պես, |
| Արնաքամվել՝ |
| հերոսի՜ պես, |
| Ու քրքրվել՝ |
| դրոշի՜ պես... |
|
|
| Եթե մեռնե՜լ... |
| Բայց առայժմ ապրե՛լ է պետք:" |
| Դու ուրիշինն ես,"Իսկ դու ուրիշինն ես, |
| Իսկ դու ուրիշինն ես, |
| Դու´ – ուրիշի՛նը։ |
| |
| Դու´, իմ հարազա՛տը, |
| Մոտի՛կ հարազատը, |
| Եվ – ուրիշի՛ն… |
| Ա՛խ, ուրիշին թող որ մեկ ուրիշը լիներ, |
| Չէ՞ր կարելի, ասա´։ |
| Ա՛խ, դու այդ ինչպե՞ս ես ուրիշինը եղել, |
| Իմ սիրելի՛, ասա´… |
| |
| Եվ նա ով է՝ գիտե՛մ։ |
| Պարզ է. նա ո´չ կարիճ, |
| Եվ ո´չ էլ իժ է նա։ |
| Գուցե վատ չէ այնքան, |
| Գուցե լավն է անգամ, |
| Բայց քեզ համար օտա՛ր – ուրի՛շ է նա…" |
| Գժվել,"Եվ ինձ լսելով՝ |
| Կարող են ասել. |
| «Գժվե՞լ է, ի՜նչ է». |
| Իսկ ես էլ կասեմ. |
| «Այո՛, գժվե՜լ եմ, |
| Ինչո՞ւ չգժվել»: |
| |
| Իսկ գժվելով չե՞ն սիրում ու ատում: |
| Իսկ գժվելուց չէ՞ փայտը ճարճատում: |
| Առանց գժվելու՝ չկա՛ շահած մարտ: |
| Առանց գժվելու՝ չե՛ն ծնի նոր մարդ: |
| Մինչև չգժվի՝ ջուրը չի՛ եռա, |
| Կեղև չի պատռի հատիկը նռան: |
| Ծառե՞րն են փթթում՝ |
| Գժվա՜ծ են անշուշտ: |
| Երկի՞րն է պտտում՝ |
| Գժվա՜ծ է անշուշտ... |
| |
| Սերմերը մինչև կարգին չգժվեն՝ |
| Բե՛րք չեն դառնալու: |
| Թաթերը մինչև կարգին չգժվեն |
| Ձե՜ռք չեն դառնալու: |
| Բառերն էլ մինչև կարգին չգժվեն՝ |
| Ե՜րգ չեն դառնալու... |
| Ա՜խ, ուր էր թե ես միշտ գի՛ժ լինեի... " |
| Անկեղծ ասած,"Անկեղծ ասած՝ այս ամենից ես հոգնել եմ, |
| Ես, սիրելի՛ս, որ քեզ սիրել և օգնել եմ. |
| Ձեռք եմ պարզել, հույս եմ տվել, |
| Վատըդ թողած՝ լավըդ թվել, |
| Հավատացրել, հավատացել, |
| Թե իմ առաջ դուռ ես բացել՝ |
| Չտեսնըված, չեղած մի դուռ։ |
| Սակայն ի՞նչ եմ ես ստացել |
| Այդ ամենին ի տրիտուր։ |
| |
| Անկեղծ ասած՝ ոչինչ չկա, և ոչ էլ կար։ |
| |
| Անկեղծ ասած՝ դու բնավ էլ ա՛յն չես եղել, |
| Ա՛յն չես եղել, ինչ որ ես եմ կարծել երկար։ |
| Ո՞ւր ես, ասա՛, դու ինձ մղել։ |
| Ճիշտ ճամփից ես միայն շեղել։ |
| Սուտ խոստումով կապել ես ինձ, |
| Մանկան նման խաբել ես ինձ, |
| Ու չես տվել ոչի՜նչ, ոչի՜նչ։ |
| Իսկ այն, ինչ որ ինձ ես տվել, |
| Արժանի չէր ո՛չ քեզ, ո՛չ ինձ։ |
| |
| Անկեղծ ասած՝ քո տվածից ես հոգնել եմ։ |
| |
| Ինքդ գիտես՝ որքան ձգտել ու տքնել եմ, |
| Որ դու ... որ դու նման լինես իմ երազին։ |
| Իսկ դու գիտե՞ս՝ ի՛նչ դուրս եկավ. |
| «Տղան հասավ իր մուրազին, |
| Դուք էլ հասնեք ձեր մուրազին»։ |
| Հեքիաթն, այո, միտքըս ընկավ... |
| Դու՝ հեքիաթում հրաշք աղջիկ, |
| Այնինչ կյանքում՝ ինչ-որ... չղջիկ, |
| Որ ոչ թռչուն, ոչ էլ մուկ է... |
| |
| Անկեղծ ասած՝ զուր էր ամբողջ այս աղմուկը։ |
| |
| Անկեղծ ասած՝ նեղանում ես, թե լրջանում, |
| Մե՜կ է հիմա։ Էլ չեմ գցի ինձ սար ու ձոր, |
| Անկեղծ կասեմ՝ հեքիաթն ինչով է վերջանում. |
| Ցած է ընկնում երեք խնձոր - |
| Մեկ՝ ասողին, |
| Մեկ՝ լսողին, |
| Մեկ էլ... ինձ պես գիշեր ու զօր |
| Հիմարաբար սպասողին... |
| |
| Անկեղծ ասած՝ հեքիաթներից ես հոգնել եմ..." |
| Պատահաբար են պատահում կյանքում,"Մի՛շտ էլ սիրածին պատահաբար են պատահում կյանքում |
| |
| Ու հրաժեշտ են տալիս սիրածին անհրաժեշտաբա՜ր... |
| |
| |
| |
| Թե կուզես՝ լռի՛ր: |
| |
| Թե կուզես՝ ոռնա՜, |
| |
| Թե կուզես՝ ծամիր սեփական լեզուդ, |
| |
| Թե կուզես՝ խցիր բերանըդ բարձով, |
| |
| Թե կուզես՝ ոտքով հարվածիր բարձին. |
| |
| Հավատացյալ ես՝ հայհոյիր աստծուն, |
| |
| Հավատացյալ չես՝ աստծուն հավատա. |
| |
| Թե կուզես՝ ուզիր է՛լ չուզել - իզո՜ւր, |
| |
| Թե կուզես՝ ուզիր է՛լ չապրել - իզո՜ւր... |
| |
| Ու, եթե կուզես, ապրելն այս է հենց, |
| |
| Եվ սերն իսկական հենց այս է որ կա. |
| |
| |
| |
| -Պատահաբար ես պատահում կյանքում, |
| |
| Անհրաժեշտաբար հրաժեշտ տալիս..." |
| Առաջին Սերը," Պե՛տք չէ, սիրելի՜ս: |
| |
| Զո՜ւր ես երդըվում: |
| |
| Առանց երդման էլ ես հավատում եմ, |
| |
| Որ հիմա օրըդ մի դար է տևում, |
| |
| Որ փուշ կարոտը քեզ ծվատում է, |
| |
| Որ գիշերն ի լույս չես քնում հաճախ, |
| |
| Որ իմ անունն ես կրկընում հաճախ, |
| |
| Որ աղջըկական քո մաքուր բարձին |
| |
| Թեքված ես տեսնում մի ծերուկ արծիվ |
| |
| (Անգըղ էլ լինի` արծիվ է թվում), |
| |
| Որ քեզ աշխարհում ոչի՜նչ չի թովում, |
| |
| Որ առանց սիրուս կյանքըդ կորած է, |
| |
| Որ... |
| |
| Գիտե՛մ, ջա՜նըս. |
| |
| Զո՜ւր ես կրկընում. |
| |
| Բայց գիտեմ և այն, |
| |
| Ինչ դո՛ւ չգիտես. |
| |
| Առաջին սերը, ինչպես որ հացը, |
| |
| Ի՜նչ էլ որ անես` միշտ կուտ է գնում..․" |
| Գլխապտույտ,"Դու իմ վերջի՜նը` թյուրիմացաբար, |
| Եվ իմ միա՜կը` ճակատագըրով… |
| |
| Սիրո բովանդակ կոչականները մանկական են միշտ, |
| Մինչդեռ ես արդեն ապրել եմ այնքան, |
| Որ իմ տարիքում |
| Դեղձին տասն անգամ մեռած կլիներ: |
| Իսկ ինչպե՞ս ես դու: |
| Չէ՞ որ չեմ տեսել քեզ այնքա՛ն տարի, |
| Որքան տեսել եմ: |
| Եվ աչքերիս մեջ կա անլցելի մի դատարկություն, |
| Քանի որ չկաս |
| Դո՛ւ- |
| Իմ վերջի՜նը` թյուրիմացաբար, |
| Եվ իմ միա՜կը` ճակատագըրով: |
| |
| Իմ շրթունքներից |
| Կախված է հիմա մի ամբո՜ղջ աշխարհ` |
| Մի գունդուկծի՛կ, |
| Բառերի մի պա՜րս, |
| Որ իր բզզոցով գլխապտույտ է հարուցում իմ մեջ: |
| Եթե երբևէ բառերն այդ պիտի իմ բերնից թռչեն` |
| Թող թռչեն սիրո՛վ, |
| Մի՛միայն սիրով |
| Եվ մի ճախրանքով աստվածաշնչյան, |
| Որի մեջ կա գոլ անապատային, |
| Ավազների սողք ու մտապատրանք: |
| Մի՞թե քո հեռվից` |
| Քո անտառների խոնավ օդի մեջ, |
| Անվերջ չես լսում խոսքերս չասված: |
| Իսկ թե լսում ես խոսքերըս չասված` |
| Չե՞ս զգում արդյոք մի գլխապտույտ, |
| Որ, թվում է ինձ, պիտի որ զգան |
| Սրբորեն հղի դեռահաս կանայք, |
| Որոնցից մեկին, |
| Մի՛միայն մեկին |
| Կարողանայի՜ մտովին ասել. |
| «Դո՜ւ- |
| ____իմ վերջի՜նը` թյուրիմացաբար, |
| Եվ իմ միա՜կը` ճակատագրով»: |
| |
| Քիչ ենք օգտըվել մենք բարությունից: |
| Եվ դրանից չէ՞, որ հետզհետե |
| Բարի եմ դառնում, |
| Եվ այնքա՜ն բարի, |
| Որ խղճում եմ ես… մենակությունն էլ: |
| Նա էլ է տանջվել ու հոգնել: Մեղք է: |
| Եվ ամեն մեկըս բացենք մեր փեղկը, |
| Որ նա դուրս թռչի իր փակ վանդակից, |
| Եվ կամ հանդիպենք գեթ այնտեղ… այնտեղ, |
| Ուր հանդիպում են այգն ու գիշերը: |
| Իսկ հանդիպո՞ւմ են նրանք երբևէ,- |
| Ես ի՜նչ իմանամ: Գուցե գիտես դո՞ւ, |
| Դո՛ւ- |
| ____իմ վերջի՜նը` թյուրիմացաբար, |
| Եվ իմ միա՜կը` ճակատագըրով: |
| |
| Ու ձյուն է գալիս, |
| Ինչ-որ ջե՜րմ մի ձյուն. |
| Հյուսիսն է հղում հարավին ողջույն: |
| Եվ ձյան մեջ ինչ-որ բուրմունք կա գարնան, |
| Հեռավո՜ր մի բան, |
| Մի հիշողությո՛ւն, |
| Որի բարությամբ հոգեբուժական |
| Չեն մեռնում, ճիշտ է, բայց և չեն ապրում, |
| Ինչպես չի մեռնում, բայց և չի ապրում |
| Սե՛րըս- |
| ____վերջի՜նըս` թյուրիմացաբար, |
| Բայց և միա՜կըս` ճակատագըրով: |
| |
| Արի՛ ինքներըս մեզնից բարձրանանք` |
| Թույլ տանք արարքներ ինքնաժխտումի, |
| Փոխադարձաբար իրար նեղացնենք |
| Ու վիրավորենք փոխադարձաբար, |
| Որ…կարոտն ինքը հաշտվի իրեն հետ, |
| Ու տառապանքը ինքն իրեն ների, |
| Ես էլ հավատամ, որ դու չես եղել |
| Ո՛չ իմ միակը` ճակատագըրո՜վ, |
| Ո՛չ իմ վերջինը` թյուրիմացաբա՜ր…" |
| Քո Անունը,"Ես ատում եմ քո անունը, |
| Ինչպես որ դու |
| քեզ փայփայած |
| Իմ ձեռքերն ես ատում գուցե: |
| |
| Ես ատում եմ քո անունը, |
| Որ խրվել է իմ լեզվի մեջ |
| Փշատենու փշի նման: |
| |
| Եվ դու ինչո՞ւ ինձ չես հարցնում, |
| Թե քո անունն ի՛նչ գույն ունի: |
| Ես ատում եմ և այդ գույնը: |
| |
| . . . . . . . . . . . . . . . . . . . |
| |
| …Եթե աղջիկ ես ունենամ` |
| Նա կկոչվի քո՛ անունով: |
| |
| Ես ատում եմ քո անունը…" |
| "Մարդ էլ կա, մարդ էլ","Մարդ կա ՝ ելել է շալակն աշխարհի, |
| Մարդ կա՝ աշխարհն է շալակած տանում... |
| |
| Դու, որ սխալվել, սակայն չես ստել, |
| Կորցրել ես հաճախ, բայց նորից գտել. |
| Դու, որ սայթաքել ու վայր ես ընկել, |
| Ընկել ես, սակայն երբեք չես ծնկել, |
| Այլ մագլցել ես կատարից-կատար, |
| Ելել ես անվերջ, բարձրացել ես վեր՝ |
| Քո ահեղ դարից առնելով թևեր... |
| Ելել ես, որ ողջ աշխարհը տեսնես, |
| Որ անօրինակ քո դարը տեսնես, |
| Բոլոր կերպերով դու նրան զգաս, |
| Շահածով խնդաս, կորուստը սգաս... |
| Ելել ես իբրև նրա մունետիկ, |
| Որ նրա հեռուն զգաս քեզ մոտիկ, |
| Որ ճշմարտության ափերը տեսնես |
| Ծպտըված ստի խաբելը տեսնես, |
| Որ չվախենաս, որ չվարանես՝ |
| Անարդարության դեմքը խարանես... |
| Ահա, թե ինչու դու այսքան տարի, |
| Դու, որ հարազատ ծնունդն ես դարի, |
| Քայլում ես անդուլ, առաջ ընթանում, |
| Քայլում ես այպես ծանր ու վիթխարի, |
| Ասես աշխարհն ես շալակած տանում... |
| |
| Մարդ կա՝ աշխարհն է շալակած տանում, |
| Մարդ կա՝ ելել է շալակն աշխարհի... |
| |
| Նա, ով ելել է շալակն աշխարհի, |
| Աշխարհում երբեք թաց տեղ չի քնում, |
| Գիտի, թե ու՛մ հետ և ու՛ր է գնում, |
| Ու՛մ մեռելին է անարցունք լալիս, |
| Ու՛մ խոսքի վրա ստից ծիծաղում, |
| Ու՛մ հետ դինջ նստած նարդի է խաղում, |
| Հարկ եղած դեպքում և տանուլ տալիս... |
| Վերից է նայում ցածրում կանգնածին, |
| Չի նայում երբեք ներքև ընկածին. |
| Վերև կանգնածի աղջկան, որդուն, |
| Սիրուհուն անգամ ու քարտուղարին |
| Ո՜նց է քսմսվում ու շողոքորթում... |
| Որտեղ մի պատառ չաղ ու յուղալի՝ |
| Կանգնած է այնտեղ նա երկյուղալի. |
| Հեշտ զրպարտում է՝ երբ տեղն է գալիս, |
| Նույն հեշտությամբ էլ իր մեղքն է լալիս... |
| Ամե՜ն ինչից շատ, ամե՜ն ինչից վեր, |
| Հարազատ մորից ու որդուց ավել, |
| Աշխարհում նա իր աշխարհն է սիրում... |
| |
| Սու՛տ է: Նա այնտեղ իր շահն է սիրում: |
| |
| Ամե՜ն ինչից շատ, ամե՜ն ինչից վեր, |
| Նա պատմության մեջ իր դարն է սիրում... |
| |
| Սու՛տ է: Նա դարի ավարն է սիրում: |
| |
| Ամե՜ն ինչից շատ, ամե՜ն ինչից վեր, |
| Մեր կյանքն է սիրում, մեր նորն է սիրում... |
| |
| Սու՛տ է: Նա միայն իր փորն է սիրում: |
| |
| Ամե՜ն ինչից շատ, ամե՜ն ինչից վեր, |
| Գաղափարական իր հորն է սիրում... |
| |
| Սու՛տ է: Ո՛չ հորը, ո՛չ մորն է սիրում, |
| Թանկ չէ ո՛չ որդին, և ո՛չ էլ թոռը: |
| |
| Ամե՜ն ինչից շատ, ամե՜ն ինչից վեր, |
| Սիրում է կյանքում նա իր... աթոռը: |
| Աթոռն է սիրում |
| Ու նրան տիրում. |
| Ցանկացած գնով ելնում է նա վեր, |
| Փորձում է թռչել նա առանց թևեր, |
| Անվերջ սողալով առաջ է գնում, |
| Գնում է այսպես... և տարեց-տարի |
| Ելնում է այսպես... շալակն աշխարհի: |
| |
| Մարդ կա՝ աշխարհն է շալակած տանում, |
| Մարդ կա՝ ելել է շալակն աշխարհի..." |
| Ատում եմ,"Ատում եմ ձյունը՝ |
| Թե նա տեղում է ամառվա կեսին, |
| Եվ մահն եմ ատում՝ |
| Թե հյուր է գալիս աղջկատեսին, |
| Մահից ոչ պակաս՝ |
| Եվ ա՛յն քողարկված մենատնտեսին,- |
| Նրա՛ն ու նրա՜նց, |
| Ովքեր ուրիշի շեն տունն են քանդում՝ |
| Իրենց պետք եկած գերանի համար, |
| Ովքեր ուրիշի ծառերն են ջարդում՝ |
| Մի բուռ չհասած ծիրանի համար, |
| Ովքեր համայնքի ծովից են խոսում, |
| Բայց դեպի իրենց լճակն են հոսում … |
| |
| Ատում եմ նաև այն խելոք սուսիկ – փուսիկությունը, |
| Որտեղ դժվար է տարբերել անգամ երեսն աստառից, |
| Եվ այն հարկադի՛ր, ոչ թե ի ծնե կուզիկությունը, |
| Որ ստացվում է … ցած առաստաղից։ |
| |
| Ատում եմ նաև այն նեղ կոշիկը, |
| Որ աքցանի պես ոտքերդ է բռնում, |
| Իսկ հոգուդ վրա կոշտուկ է դառնում … |
| |
| Ա՛յն գործն եմ ատում, |
| Որ ոչ թե գործ է, այլ ծանր հանցանք, |
| Ա՛յն փորձն եմ ատում, |
| Որ մարդկանց գլխին դառնում է փորձանք, |
| Ա՛յն դավանանքը, |
| Որ վերջ ի վերջո փոխվում է դավի, |
| Գլխացավանքը, |
| Որ փոխարկվում է սուր գլխացավի … |
| |
| Խավարն եմ ատում, եթե խավարում |
| Ո՛չ միտք է ծնվում և ո՛չ էլ զավակ։ |
| Եվ լույս եմ ատում, թեկուզև պայծառ, |
| Թե չի հանդուրժում մինչև իսկ շվաք … |
| |
| Ինչ խոսքեր ասեմ այն ձեռագրին, |
| Որ չի հասկացվում, բայց կարդացվում է, |
| Ատե՞մ, թե խղճամ այն տարեգրին, |
| Որ նյութ է սարքում, |
| Ոչ թե հավաքում։ |
| Խղճա՞մ, թե ատեմ այն տարագրին, |
| Որ միշտ ապրում է … իր հայրենիքում … |
| |
| Թո՜ւհ, ինչքա՜ն բան կա կյանքում ատելի,- |
| Ես չգիտեի …" |
| Ընկածները,"Կռիվներում ընկան նրանք. |
| Ամեն մեկը՝ մի տան ճրագ, |
| Ամեն մեկը՝ մի մոր որդի, |
| Ամեն մեկը՝ մի աղջկա |
| Երազանքը անապական, |
| Կնոջ՝ սերը, հոր՝ ապագան... |
| Ամեն մեկը՝ անգիր մի վեպ, |
| Ամեն մեկը անգին մի կյանք... |
| |
| Ամեն մեկը ընկան ա՛յլ կերպ. |
| Մերթ՝ ջրի մեջ, մերթ՝ հողի տակ, |
| Մեկը սրով, տասը՝ հրով, |
| Մեկը՝ արդեն հայտնի հերոս, |
| Տասը՝ հերոս դեռ չդարձած, |
| Մեկը՝ իր մոր արցունքներով |
| Թաց նամակը դեռ չընթերցած, |
| Տասը՝ նամակ սպասելիս, |
| Կարոտելիս, երազելիս... |
| |
| Բայց զոհի՛ պես չընկան նրանք: |
| Ընկան նրանք իբրև մարտի՛կ, |
| Ընկան նրանք իբրև մարդի՛կ, |
| Որ սովոր են մահը վանել |
| Իրենց կյանքով՝ հանուն կյանքի, |
| Որ սովոր են զրկանք տանել՝ |
| Ընդդեմ ցավի ու զրկանքի. |
| Որ պատրաստ են հանուն սիրո |
| Սիրուց առնել ատելու թափ. |
| Եվ անպարտ են ատելությամբ: |
| Որ հզոր են հենց այդ սիրով. |
| |
| Զոհի՛ նման չընկան նրանք: |
| Ընկան նրանք իբրև մարտի՛կ, |
| Որ փուլ չգա էլ ապարանք, |
| Խաղաղ մնա ամեն երդիկ, |
| Եվ ծխանի ծուխը բարակ |
| Վե՛ր բարձրանա պրա՜կ-պրա՜կ, |
| Քամուց թերթվի լուրթ երկնքում. |
| Որ էլ ոչ մի ընտանիքում |
| Անտերացած ոչ մի աթոռ |
| Չաղաղակի դատարկությամբ |
| Թեյի ժամին, ճաշի պահին. |
| Որ արկերի դղրդոցին |
| Ու հրդեհի ահեղ բոցին |
| Փոխարինեն արծաթ բահի |
| Զրնգոցը երկնքի տակ |
| Եվ կարոտի շշուկը տաք: |
| |
| Նրանք ընկան կռիվներում, |
| Բայց ապրում է հոգին նրանց |
| Ապրողների հոգիներում. |
| Չի՛ մեղմացել ցավը կրած, |
| Ատելությո՛ւնը փրփըրած |
| Եվ հաղթության տե՛նչը խորին՝ |
| Ի գիտություն ա՛յն բոլորի, |
| Որ նայում են շիրմին նրանց |
| Միայն իբրև մի բլուրի, |
| Որ հարթվում է կամաց-կամաց,- |
| Անմիտի պես մոռանալով, |
| Ոչ եթե չար թշնամու դեմ |
| Ապրողները իրենց ուժով |
| Ու զենքով են անպարտելի, |
| Ընկածները իրենց հուշո՛վ, |
| Վրեժո՜վ են սարսափելի..." |
| Հայաստան,"Իմ քաղցրանո՜ւն, |
| Իմ բարձրանո՜ւն, |
| Իմ տառապա՛ծ, |
| Իմ փառապա՛նծ: |
| Հների մեջ՝ դու ալեհեր, |
| Նորերի մեջ՝ նոր ու ջահել. |
| Դու՝ խաղողի խչմարված վազ, |
| Վշտերըդ՝ ջուր, ինքըդ ավազ. |
| Դու՝ բարդենի սաղարթաշատ, |
| Առուն ի վար փռված փշատ. |
| Դու՝ կիսավեր ամրոց ու բերդ, |
| Մագաղաթյա մատյանի թերթ. |
| Դու՝ Զվարթնոց - ավեր տաճար, |
| Կոմիտասյան Ծիրանի ծառ. |
| Դու՝ ջրաղաց խորունկ ձորում, |
| Դու՝ հորովել անուշ ծորուն, |
| Փայլ գութանի արծաթ խոփի. |
| Դու՝ նե՛տ, նիզա՛կ, մկո՛ւնդ կոպիտ, |
| Դու՝ հայրենի ծխանի ծուխ, |
| Դու՝ անգի՛ր վեպ, դու՝ Սասնա ծո՜ւռ... |
| |
| Իմ փառապա՛նծ |
| Իմ տառապա՛ծ, |
| Իմ բարձրանո՜ւն, |
| Իմ քաղցրանո՜ւն: |
| Դու՝ մրգերի շտեմարան, |
| Ոսկեվազյան գինու մառան. |
| Դու՝ թավշե դեղձ, դու՝ փրփուր հաց, |
| Արտաշատյան խաղող սևաչ. |
| Դու՝ Սևանի վառվող կոհակ, |
| Երևանի սյուն ու խոյակ. |
| Դու՝ հանգրվան, կանչող փարոս, |
| Դու՝ հայկական գերբ ու դրոշ. |
| Խոսուն վկա կոտորածի |
| Ու վճիտ աչք ցամքած լացի, |
| Արդարության ահեղ ատյան, |
| Սրի պատյան, |
| Սիրո մատյան - |
| Միշտ հի՛ն ու նո՛ր իմ Հայաստան: " |
| Նորօրյա աղոթք,"Արդեն 10 տարի, 110 տարի, 1010 տարի |
| Ես վախենում եմ, |
| Շա՜տ եմ վախենում, |
| Բյուրավոր ու բո՛ւթ հավատացյալից, |
| Բյուրատեսք ու սո՛ւտ հավատացյալից: |
| Եթե աստված եք՝ |
| Փչեցե՛ք նրանց բոլոր մոմերը, |
| Մարեցե՛ք նրանց կանթեղներն ամեն, |
| Հանգցրե՛ք նրանց ջահերն այլազան, |
| Որ… եղիցի լո՜ւյս: |
| Եվ ո՜չ մի գավթում մի՛ ընդունեցեք |
| Նրանց մատաղը, |
| Որ իրենցը չէ, այլ գողացված է: |
| Մերժեցեք նրանց զո՛հն էլ խոստացյալ, |
| Որ… զոհ չգնա ինքը հավատը՝ |
| Մաքո՜ւր-վսե՜մը, |
| Անկեղ՜ծ-անսո՜ւտը: |
| Ու թե աստված եք՝ |
| Ամուր փակեցեք ձեր ականջնե՛րն էլ |
| Նրանց սողոսկուն աղոթքի դիմաց՝ |
| Անգի՜ր-ինքնահո՜ս-հաշվեկշռվա՜ծ այն աղոթքների, |
| Որով խաբում են ո՛չ իրենց, |
| Այլ ձե՛զ: |
| Եվ – բավակա՜ն է – հասկացե՛ք ընդմիշտ, |
| Որ աստծուն նո՛ւյնիսկ հայհոյողները |
| Շա՜տ ավելի են գերադասելի, |
| Վասնզի նրանց բարկացրել է ինքը հավատը՝ |
| Խոցվա՜ծ-արյունո՛տ, |
| Այրվո՜ղ-ապտակվա՛ծ, |
| Ցավա՜ծ-ճչացո՛ղ, |
| Մանո՛ւկ հավատը, |
| Որ հայր դառնալու համար է ծնվել: |
| Ու եթե հայր եք՝ |
| Մի՛ թողեք, |
| Որ սուտ հավատացյալներն սպանեն նրան: |
| -Ինչքան էլ ծանր է մանուկ թաղելը, |
| Մանուկ պահելը ծանր է ավելի…" |
| Ցավն է հաճախ առաջ մղում,"Անհարմար է բոբիկ քայլել, |
| Այս կոշիկն էլ շատ է նեղում: |
| Ինչպե՞ս քայլել առանց ուղու, |
| Այս ճամփան էլ շատ է շեղում: |
| Դոփել տեղո՞ւմ: Բայց դրանից |
| Ո՛չ կոշիկըդ կլայնանա, |
| Ո՛չ էլ ցավը կմեղմանա… |
| Ցա՜վն է հաճախ առաջ մղում:" |
| Դու,"Դո՛ւ՝ |
| երկու տա՜ռ, |
| Դո՛ւ՝ |
| հասարա՜կ մի դերանուն, |
| Եվ ընդամենն այդ քո երկո՛ւ հատիկ տառով |
| Այս բովանդակ աշխարհին ես ինձ տեր անում… |
| |
| Դո՛ւ՝ |
| երկու տա՜ռ, |
| Ու ես գարնան հողի նման |
| Քո կենսատու ջերմությանն եմ ընտելանում… |
| |
| Դո՛ւ՝ |
| երկու տա՜ռ, |
| Եվ ահա ես |
| Երջանկության համն եմ զգում իմ բերանում, |
| Անջատումին ըմբերանում |
| Եվ թերանում եմ կատարել հրամանը տառապանքի… |
| |
| Դո՛ւ՝ |
| երկու տա՜ռ, |
| Ու ես, անգի՛ն, |
| Ինձանից ինքս վերանում` |
| Փոշիացած հերոսների |
| Ու ծնվելիք հանճարների |
| Դասակին եմ ընկերանում… |
| |
| Դո՛ւ՝ |
| երկու տա՜ռ, |
| Ու երբ հանկարծ |
| Թողնում ես ինձ ու հեռանում` |
| Լքված տան պես ճեղք եմ տալիս, |
| Ծեփըս թափում, անտերանում, |
| Եվ կսկիծը, ցեցի նման, |
| Բույն է դնում իմ սյունի մեջ, |
| Ձեղունի մեջ ու գերանում… |
| |
| Դո՛ւ` |
| երկու տա՜ռ, |
| Դո՛ւ` |
| հասարա՜կ մի դերանուն…" |
| Գիշերն ու ես,"Գիշերն ունի ամե՜ն բանի թույլտվություն: |
| Իսկ ես չունե՞մ |
| |
| Ու ջնջում եմ |
| էլեկտրական լամպագրի այն խորհուրդը, |
| Թե «Շահավետ, հուսատու է փողը պահել դրամարկղում» |
| (Փող ունենամ՝ |
| Կհասկանամ |
| Առանց և այդ լամպագրի)... |
| |
| ... Ու բացում եմ |
| Փակ դռները գիշերային խանութների. |
| Ընդամենը հարկավոր է ծխելու բան, |
| Որ կուզեյի ինձ վաճառեր |
| Ա՛յն աղջիկը, |
| Որի աչքերն ունեն ինչ-որ անորոշ գույն, |
| Որի անունն անհայտ է ինձ, |
| Որի սիրտը փակ է իմ դեմ` |
| Ինչպես խանութն այս լեփլեցուն, |
| Եվ ի՞նչ ճաշակ ունի արդյոք, |
| Ես չգիտեմ, |
| Բայց կուզեի, |
| Շա՜տ կուզեի, |
| Որ նա սիրել կարողանար |
| Նաև... տգեղ տղամարդու... |
| |
| Գիշերն ունի ամե՜ն բանի թույլտվություն |
| Իսկ ես չունե՞մ |
| |
| ... Եվ ասում եմ ա՛յն խոսքերը, |
| Որ երբևէ չէի կարող ասել կյանքում... |
| ... Բաց եմ անում |
| Եվ արգելված — հայհոյական բառերն ամեն` |
| Իրենց թաքուն պոեզիայով, |
| Որ կուտակվել Է դարեդար... |
| |
| ... Ներս եմ մտնում ա՛յն դռներից, |
| Որ միշտ փակ են եղել իմ դեմ |
| Ու միշտ բաց են նրա՛նց առաջ, |
| Որոնց եղածն ու չեղածը ես լա՜վ գիտեմ, |
| Բայց չեմ ասի նաև այսօր, |
| Այսօ՛ր, |
| Երբ ես կարծես ունեմ թույլտվություն... |
| ... Ներս եմ մտնում |
| Եվ խոսքերիս ա՛յն իրավունքն եմ ես տալիս, |
| Որ կինն ունի՝ |
| Երբ այդ կինը |
| Ոչ թե արդեն Էլ չի սիրում իր ամուսնուն, |
| Այլև շա՜տ լավ է հասկացել, |
| Թե չի սիրում ինչի՛ համար: |
| Ա՛յն կինը, որ գիտի մի բան |
| Եվ չգիտե ևս մի բան. |
| Նա չգիտի, |
| Որ աշխարվում |
| Կարելի է ապրել նաև առանց սիրո, |
| Եվ լա՛վ գիտի, |
| Որ երբևէ, |
| Ի՜նչ էլ լինի ու չլինի՝ |
| Անկարող է դավաճանել... |
| |
| Գիշերն ունի ամե՜ն բանի թույլտվություն |
| |
| Իսկ ես չունե՜մ..." |
| Նամակ,"Նա՞ է գրում ինձ |
| Թե՞ ես եմ գրում իմ հարազատին՝ |
| Ինքս էլ չգիտեմ. |
| ""Արդյոք քեզ եր՞բ եմ, ե՞րբ եմ տեսնելու... |
| Ձմե՛ռ ու ամա՜ռ, |
| Աշո՛ւն ու գարո՜ւն... |
| Իսկ ո՞ւր է տարվա մե՛ր եղանակը, |
| Այն հինգերորդը..."" |
| |
| Նա՞ է գրում ինձ |
| Թե՞ ես եմ գրում իմ հարազատին՝ |
| Ինքս ել չգիտեմ. |
| ""Դու նկատե՞լ ես. ձմեռ ժամանակ |
| Անհնարին է անցնել անտառի այն ծանոթ տեղով, |
| Որով անցել ես ամռան օրերին, |
| Քանի որ ցրտից սաստիկ կուչ գալով |
| Ու ձյան բեռան տակ ճկվելով խղճուկ` |
| Ոստ ու ճյուղերը փակում են ճամպադ, |
| Իսկ մթնշաղին կամ աղջամուղջին` |
| Ճանկռում են դեմքդ, |
| Աչքիդ սպառնում: |
| Ես քայլում էի աղջամուղջի մեջ, |
| Ու քայլում էի նաև ... մտացիր: |
| Մտացի՞ր արդյոք, մտամփո՞փ արդյոք,- |
| Մի՞թե նույնը չէ: |
| Ու ես հասկացա, |
| Որ երբ հուզված ենք` |
| Մենք թաքցընում ենք մեր խեղճ ձեռքերը, |
| Երբ անվստահ ենք` |
| Մենք թաքցընում ենք մեր խեղճ ոտքերը. |
| Իսկ ե՞րբ են մարդիկ թաքցնում դեմքը |
| Գուցե ամոթի՞ց |
| (Ես չե՛մ ամաչում իմ սիրո համար) |
| Գուցե կարոտի՞ց |
| (Ես ուզում եմ քեզ տեսնել բա՛ց աչքով): |
| Գուցե ճանկըռտող ճյուղերի՞ց այս չար |
| Գուցե այս ցրտի՞ց որ ճկում է ինձ |
| Եվ ստիպում է կուչ գալ խեղճորեն |
| (Կուչ գալ եմ ուզում քո՛ թևերի տակ)"" ... |
| |
| Նա՞ է ավարտում, թե՞ ես նրա տեղը,- |
| Ինքս էլ չգիտեմ. |
| ""Իմ այս հարցերին մի՛ պատասխանիր, |
| Բայց պատասխանիր լոկ իմ մե՛կ հարցին: |
| |
| Գարունը անցավ` ես քեզ չտեսա, |
| Ամառը անցավ` ես քեզ չտեսա, |
| Աշունը անցավ` չտեսա ես քեզ, |
| Ձմեռն էլ կանցնի` չեմ տեսնի ես քեզ... |
| |
| Իսկ ո՞ւր ե տարվա մե՛ր եղանակը, |
| Այն հինգերորդը ... մի՞թե չի գալու"" ..." |
| Լավագույնը,"Լավագույն ժպիտ ասվածը , անշուշտ, |
| Փակ աչքերովն է: |
| |
| Իսկ լավագույնը երազանքների` |
| Բաց աչքերովը: |
| |
| Լավագույն երգը |
| Բաց պատուհանից – հեռվից լսածն է: |
| |
| Լավագույն խոսքը |
| Լռության խորքում լռին ասածն է: |
| |
| Լավագույն ազգը այն է, երևի , |
| Որ չի կամանեում հսկա կայսրություն: |
| |
| Լավագույն հավատն այն է, որ երբեք |
| Չի դառնում կրոն: |
| |
| Լավագույն դիմակն այն է, անակասկած, |
| Որ կոչվում է դեմք: |
| |
| Լավագույն դերը` |
| Վատ խաղացվածը: |
| |
| Լավագույն սերը ` |
| Կիսա~տ թողածը: |
| |
| Լավագույն տանջված ու տառապածը |
| Վարդն է: |
| |
| Լավագույն կապիկն աշխարհում |
| Մարդն է երևի: |
| |
| Լավագույն մարդն էլ |
| Ներեցեք... ես եմ..." |
| Անծանոթուհուն,"Ես մտածում եմ. |
| Կանցնի մի շաբաթ, |
| Ու ես վերըստին կտեսնեմ նրան, |
| Ում հանդիպեցի առաջի՜ն անգամ, |
| Եվ մի-երկու բառ փոխանակեցինք` |
| Չծանոթացած: |
| |
| Կտեսնեմ նրան |
| Ու կասեմ «դու»-ով. |
| |
| -Թույլ տուր տամ մի հարց, |
| Բայց շատ եմ խնդրում, |
| Որ դա չհաշվես բնավ հաճո խոսք: |
| Անցել է ահա ուղիղ մի շաբաթ, |
| Եվ ողջ մի շաբաթ ժպտացել ես ինձ, |
| Անվե՜րջ-անդադա՜ր ժպտացել: |
| Ինչո՞ւ: |
| |
| Եվ ի պատասխան ի՛նչ էլ իմանամ, |
| Ի՜նչ էլ ինձ ասես` |
| Ես գոհ կմնամ, |
| Իսկ եթե շիկնես` |
| Առավե՛լ ևըս: |
| Իսկ եթե շիկնես` |
| Կշարունակեմ. |
| -Երկու փոսիկը, |
| Որ կա երեսիդ, |
| Ամբողջ մի շաբաթ լեցուն է եղել |
| Հմայքի ծովո՜վ: |
| Ես նո՛ր հասկացա, |
| Թե ոնց է լինում, |
| Որ հողագընդի կլոր կողերից |
| Ծովերը երբեք չեն թափվում ներքև, |
| Ու չեն դատարկվում այն փոսիկները, |
| Որ մենք կոչում ենք ծովերի հատակ… |
| |
| Եվ ի պատասխան ի՛նչ էլ իմանամ, |
| Ի՜նչ էլ որ ասես` |
| Ես գոհ կմնամ: |
| Միայն… միայն թե դու չնկատես, |
| Որ հանկարծ ես քեզ` |
| Անծանոթուհուդ, |
| Դիմել եմ «դու»-ով: |
| |
| Թե չնկատես` |
| Ես այնժամ կասեմ. |
| -Դե՜, անո՛ւնդ ասա…" |
| Ապրել,"Ապրե՜լ, ապրե՜լ, այնպե՛ս ապրել, |
| Որ սուրբ հողըդ երբեք չզգա քո ավելորդ ծանրությունը: |
| Ապրե՜լ, ապրե՜լ, այնպե՛ս ապրել, |
| Որ դու ինքդ էլ երբեք չզգաս քո սեփական մանրությունը: |
| Ու թե հանկարծ անպետքություն քեզ համարես, |
| թե ինքըդ քեզ արհամարհես |
| ու համառես, |
| քեզ հետ վիճի՛, |
| քեզ չզիջի՛, |
| համբերատար քեզ հետ խոսի՜, |
| հակառակո՛ւմ քեզ համոզի |
| ինքը… հզոր Հանրությունը… |
| |
| Ապրե՜լ, ապրե՜լ, այնպե՛ս ապրել, |
| Որ ուրիշի խինդով խնդաս, |
| Որ ուրիշի ցնծությունով |
| Ինքդ էլ ցնծաս, ինքդ էլ թնդաս: |
| |
| Լինես, մնաս ամենքի հետ, |
| Նրանց կամքին հպատակվես, |
| «Ես»-դ խառնես մեծ «մենք»-ի հետ, |
| Նրանց ցավով լուռ տապակվես: |
| |
| Տրվես նրանց լույսի նման |
| Եվ չխաբես՝ հույսի նման: |
| Արշալույսի նման բացվես |
| նրա՛նց համար, |
| Վերջալույսի նման բոցվես |
| նրա՛նց համար: |
| Թե լաց լինես՝ նրանց համար, |
| Թե բաց լինես՝ նրանց համար: |
| Եվ հա՜ց լինես նրանց համար՝ |
| հոգևոր հա՛ց, |
| Քեզ նրանցով կյանքում զինես |
| Եվ նրանցով կյանքում լինես |
| ոգևորվա՜ծ: |
| Եվ նրանցով կյանքում լինես |
| թույլ կամ ուժեղ, |
| Եվ նրանցով կյանքում լինես |
| բույլ կամ մժեղ, |
| Թշվառ՝ ինչպես անապաստան, |
| Հարուստ՝ ինչպես լայն տափաստան… |
| |
| Ապրե՜լ, ապրե՜լ, ապրել այնպե՛ս, |
| Որ նրանց հետ մթնես-ամպես |
| Եվ նրանց հետ շանթարձակվես. |
| Մեկտեղ հանկարծ ընդարձակվես, |
| Մեկտեղ դառնաս գունդուկծիկ. |
| Մեկտե՜ղ բացվես, մեկտե՜ղ փակվես՝ |
| Ինչպես նամակ և կամ բացիկ… |
| |
| Ապրե՜լ, ապրե՜լ, ապրել մեկտե՛ղ, |
| Կյանքդ խառնել նրանց կյանքին, |
| Տառապանքդ՝ տառապանքին, |
| Ջանքդ՝ ջանքին, |
| Ցանքդ՝ ցանքին, |
| Եվ ենթարկվել նրանց կամքին, |
| Նրանց կամքն էլ քեզ ենթարկել,- |
| Դառնալ և՛ շանթ, և՛ շանթարգել…" |
| Դու մի’ հարցրու,"Ինչպես կույրը իր ձեռնափայտն է միշտ հիշում, |
| Դու էլ հիշի’ր, |
| Որ երբ իզուր հարց չեն տալիս` |
| Սուտ պատասխան չե~ն ստանում: |
| Եվ դու բնավ իմ այս խոսքից մի’ վշտանա, |
| Այլ մտածիր, |
| Թե ջրհորի մութ խորության չափման համար |
| Իր սեփական մանկանն ո՞վ է ջրհոր նետում: |
| Դու մի’ հարցրու, իսկ ես ասեմ |
| Քո ուզածից շա~տ ավելին: |
| |
| Եվ ասում եմ ե՛ս` միօրյա՛ հավատացյալ, |
| Իսկ դու լսի՛ր, իմ նորօրյա’ աստվածուհի: |
| Պաշտամունքի մի ծե~ս պիտի արվի այսօր, |
| Խոստովանքը էլ ո՞ւմ է պետք: |
| |
| Դու` անծանոթ մի նոր աշխարհ, |
| Ես` մի հմուտ աշխարհագետ, |
| Որ վա՛տ գիտեմ, շա~տ վատ գիտեմ |
| Բազմախոստում տեղանքը քո: |
| Ու խոսում է մեջս կրկին |
| Մոլի ոգին հետազոտման. |
| Ուզում եմ քեզ անգիր անել, |
| Մտքով գծել քարտեզը քո,_ |
| Հարց ու փորձը էլ ո՞ւմ է պետք: |
| Եվ առավել լավ չէ՞ արդյոք, |
| Որ մարդու ո՜տքը սայթաքի, |
| Քան թե լեզո՛ւն: |
| Ուրեմն արի ոչ թե խոսենք, |
| Այլ մտովին քայլենք առաջ |
| Այս անծանոթ ճանապարհով, |
| Մինչեւ հասնենք հանգրվանի` |
| Հեքիաթական ինչ-որ մի տեղ, |
| Ուր չկա՜ տեր ու տիրական` մեզնից բացի, |
| Ու մենք պիտի լինենք թլվատ` ջրի՛ նման, |
| Եվ լինենք կույր` կրակի՛ պես, |
| Ուր` հակառակ մեր իմացած հին օրենքի` |
| Մարմինները ջերմությունից չե՛ն լայնանում, |
| Այլ կծկըվո՜ւմ, |
| Եվ լուծվում են բոլոր հարցերն` աղի՛ նման, |
| Դառնալով համ մեր բերանում, |
| Մեր լարաթափ ջղերի մեջ, |
| Շփոթահար մեր դեմքերին… |
| |
| Այնժամ գուցե բնազդաբար ե՛ս քեզ հարցնեմ. |
| “Սիրո՞ւմ ես ինձ”: |
| Ե՛ս քեզ հարցնեմ` |
| Պտասխանիդ չսպասելով, |
| Այլ օգնելով, որ ստանաս |
| Նախկին տեսքըդ աստվածուհու, |
| Նախկին տեսքըդ ա՛յն աշխարհի, |
| Որ դեռ չուներ գծված քարտեզ: |
| Եվ իմ հարցին ի պատասխան |
| Այնժամ գուցե ինքդ ինձ ասես. |
| “Ասում են, թե դուք օգնում եք լոկ հանվելիս: |
| Իսկ դու օգնում ես հագնըվել: |
| Դու ուրի՛շ ես: |
| Սիրո՜ւմ եմ քեզ”…" |
| "Նորի՛ց չեն սիրում, սիրում են կրկի՜ն","Այդ ո՞վ է ասել ` նորից են սիրում: |
| Նորի՛ց չեն սիրում ,սիրում են կրկի՜ն… |
| |
| Ու երբ մինչևիսկ ալյուրից (դեռ տա՜ք) |
| Դու նո՛ւյն մարմինն ես հիշում բնազդով, |
| Երբ հոտն էլ սուրճի նրա՛ն հիշեցնում |
| Եվ քո գունազարդ քնի փոխարեն |
| Անքնություն է փռում սպիտակ. |
| Երբ աստղերն իրենց կլորակ սանրով |
| Մազերդ են սանրում ,իսկ դու վերստին |
| Շոյանքի սովոր քո մազերի մեջ |
| Նո՛ւյն հանգստարար մատերն ես զգում . |
| Երբ օտար մեկի շարժումի ,դեմքի |
| Նմանությունը հեռու – մոտավոր |
| ոտներդ է ասես դնում գիպսի մեջ, |
| Իսկ միտքդ բեկում այնպե՛ս կտրական, |
| Ինչպես լույսերի վետվետումներից |
| Երկաթգծերն են կարծես ջարդոտվում. |
| |
| Երբ անձրևներից հողն է ասես թթվում |
| Եվ ստիպում է ռունգո էլ զգալ, |
| որ մենակ ես դու իբրև մի … Իգրեկ, |
| Իսկ ինչ-որ մի տեղ կամ հենց քո կողքին |
| Կա մի Իքս ուրիշ ,առանց որի դու |
| Խնդիր չե՜ս կազմի,ո՛չ էլ կլուծես ,- |
| Մի՛շտ ,ամե՜ն անգամ պաշարում է քեզ |
| Նույն զգացումը անճեղք ու անդուռ, |
| Եվ հասկանում ես ,որ մարդն ,ի վերջո, |
| Նորի՛ց չի սիրում ,սիրում է կրկի՜ն, |
| Քանզի կա մթին մի կախյալություն |
| Ջղի և արյան ,հոգու ու կրէի . |
| Քանզի նշանը հանման – գումարման |
| Այդ մե՛նք չենք դնում լուծվելիք խնդրում. |
| Քանզի թեպետև բախտ մենք ենք փնտրում, |
| Բայց բա՛խտը, |
| Բա՛խտը, |
| Բա՜խտն է մեզ ընտրում … |
| |
| Ուստի մինչևիսկ սիրառատ հոգին |
| Նորի՛ց չի սիրում ,սիրում է կրկի՜ն …" |
| Արևի սերը,"Ասում են ճերմակ լուսինն էլ մի օր |
| Աղջիկ էր ջահել - վարսքով ոսկևոր |
| Աղջիկ էր ջահել ու սիրով անհուն |
| Սիրում եր հուրհեր Արև պատանուն |
| Բայց դե Արևի սիրտը բարձրագահ |
| Գերված էր սիրով Երկիր-աղջկա, |
| Երկիր-աղջկա, որ կյանք էր անշեջ |
| Որ հզոր հողի բույր ուներ իր մեջ... |
| Մռայլվեց լուսնի ճակատը լուսե |
| ՈՒ լույս մի գիշեր - արցունքը աչքին |
| Թողեց նա բյուրեղ դղյակն իր անգին |
| Եվ առած աստղանց զորքը անհամար, |
| Բռնեց տիեզերքի ճամփաներն անծայր |
| Որ գերի առնի Արև-սիրածին |
| ՈՒ խլի Երկրի գրկից հողածին... |
| ...ՈՒ օրեր անցան, անցան տարիներ, |
| Ջահել լուսինը դարձավ ալեհեր, |
| Ոսկի մազերին ցուրտ ձմեռ իջավ |
| Դեմքը խորշոմեց, հայածքը շիջավ, |
| Բայծ մինչև օրս էլ անքուն ու աննինջ - |
| Առած աստղերի շքախումբը ջինջ - |
| Մերժված կնոջ խանդով մոլեգին - |
| Դեռ հետևում է նա արեգակին... |
| Եվ երբ հուսահատ նա այգեբացին - |
| Հավաքած աստղանց զորքերը կրկին - |
| Գնում է նորից սերն ին փնտրելու |
| Անամպ տիեզերքի ծայրերում հեռու, - |
| Ելնում է Արև-տղան ամրակամ |
| ՈՒ գրկում նորից Երկիր-աղջկան |
| Երկիր աղջկան, որ կյանք է անշեջ |
| Եվ հզոր հողի բույր ունի իր մեջ..." |
| "Ոչ մեր սիրելն էր նման սիրելու, Ոչ բաժանումը՝ բաժանում եղավ","Ոչ մեր սիրելն էր նման սիրելու, |
| Ոչ բաժանումը՝ բաժանում եղավ. |
| Հազիվ լսելի մի երգ կար հեռու, |
| Աղմուկների մեջ ծնվեց ու մեռավ։ |
| Լսափողերի մետաղյա խորքում |
| Խոնավ ձայներով սիրտ էր թրթռում. |
| Չորացրած ծաղիկ չմնա՜ց գրքում, |
| Նամակ չմնա՜ց դեղնած թղթերում։ |
| Պողոտաների խռիվ մայթերին |
| Երկու զույգ ոտքեր քայլեցին տրտում, |
| Անցան, գնացին՝ չմտած մի տուն, |
| Ասֆալտի վրա հետքեր չթողին... |
| Ոչ մեր սիրելն էր նման սիրելու, |
| Ոչ բաժանումը՝ բաժանում եղավ. |
| Հազիվ լսելի մի ե՜րգ կար հեռու, |
| Աղմուկների մեջ ծնվեց ու մեռավ..." |
| Դու հեռացար,"Դու հեռացար... |
| |
| Բայց ես գիտեմ, ես գիտեմ, |
| Ուր էլ գնաս, ես քեզ հետ եմ, ես կգամ. |
| Քո հոգու մեջ ես այնքան շատ կամ արդեն, |
| Որ էլ այնտեղ ուրիշներին տեղ չկա... |
| Հազար աչքեր հուրհրան քո առաջին' |
| Ես կնայեմ աչքից ամեն աղջկա. |
| Ով էլ խոսի'քեզ հետ իմ ձայնը կգա |
| Իմ շշունջը կփարվի քո ականջին: |
| Էլեկտրավառ փողոցներով, երբ քայլես' |
| Իմ հայացքը քեզ կցոլա լամպից լամպ. |
| Ծառերի թավ թավիշները դիպչեն քեզ' |
| Հոգնած դեմքդ կշոյեն իմ քնքշությյամբ: |
| Տուն կգաս նորից, քո գրքերի մեջ սուզվես |
| Թղթերիդ մեջ ես կերևամ վերստին, |
| Ծխախոտի ծուխ կդառնամ քո շուրթին, |
| Լուսամուտից զեփյուռի հետ կգամ ներս: |
| Լուսամուտդ փակես'մրրիկ կլինեմ, |
| Հողմ կլինեմ ու կփշրեմ ապակիդ, |
| Ու սենյակդ ու աշխարհդ կխուժեմ, |
| Ու կխառնեմ թղթերդ, կյանքդ, հոգիդ…" |
| Որոնում,"Ուզում էի դուրս չգալ այս իրիկուն, |
| Մնալ մենակ, մնալ իմ մեջ ու ինձ հետ. |
| Բայց ինքս ինձ նորի՛ց գտա փողոցում, |
| Նորի՛ց դրսում, նորի՛ց սիրող, նորի՜ց խենթ... |
| Քե՜զ եմ փնտրում: Թեև չկա՜ս, դու չկա՜ս, |
| Բայց դո՛ւ ես այս փողոցներով ինձ տանում. |
| Քեզնո՛վ է լի սիրտ ս, շուրջս ու ճամփաս, |
| Քեզնո՛վ է լի ամեն հայացք ու անուն: |
| Մայթին ընկած սլացիկ շուքը ծառի |
| Կիսալույսում ինձ քո ստվերն է թվում. |
| Բարձրահասակ մեկը գալիս է հեռվից՝ |
| Ինձ թվում է, թե այդ դո՜ւ ես երևում: |
| Իմ ետևից քո ոտնաձայնն է ասես, |
| Ետ եմ դառնում՝ օտար դեմք է նայում ինձ. |
| Մեկը խոսեց, թվաց քո ձա՜յնն է անտես, |
| Թվաց դո՛ւ ես ելնում դեմի անկյունից... |
| Ու փնտրո՜ւմ եմ, ու փնտրո՜ւմ եմ, ու փնտրո՜ւմ, |
| Փողոցներով ելնում եմ վեր, իջնում ցած, |
| Ես խենթորեն խմբերի՜ն եմ խառնվում, |
| Ես կարոտից խեղդվո՜ւմ եմ խենթացած: |
| Ո՛ւր էլ լինես, ինչքան լինես դու հեռվում, |
| Հիմա իմ դեմ կհայտնվե՛ս դու սակայն. |
| Ում որ այսպես որոնո՜ւմ են աշխարհում, |
| Նա պիտի գա՛ անպայման:" |
| "Սիրտ, մի՛ սպասիր","Սիրտ, մի՛ սպասիր, իզուր մի՛ հուսա, |
| Իմ շրթունքները՝ սովոր ճշմարտին, |
| Զղջումի խոսքեր երբեք չեն շրշա |
| Ու ետ չեն կանչի նրան վերստին։ |
| |
| Այրվի՜ր ինքդ քեզ, ծխա՜ քո վերքով, |
| Ես հպարտ կապրեմ աշխարհի վրա… |
| Թող կուրծքս լցվի՜ բոց ու կրակով. |
| Միայն աչքերիս մեջ ծուխը չերևա." |
| Սրտիս թագուհի,"Սրտիս թագուհի, |
| Կարոտել եմ քեզ. |
| Ա՜խ, ինչ կլինի |
| Հանկարծ հայտնըվես |
| Եվ թեկուզ իսկույն |
| Դարձյալ չըքանաս, |
| Ինչպես գիշերվան |
| Կարճատեւ երազ: |
| Միայն թե տեսնեմ |
| Պատկերդ մեկ էլ, |
| Միայն թե ասեմ՝ |
| Ո՛նց եմ կարոտել:" |
| Մեր ուխտը,"Մենք ուխտ ունենք՝ միշտ դեպի լույս, |
| Ու գընում ենք մեր ճամփով, |
| Մըրրիկներով պատած անհույս, |
| Սև խավարով, մութ ամպով։ |
| |
| Մենք անցել ենք արյան ծովեր, |
| Սուր ենք տեսել ու կըրակ, |
| Մեր ճակատը դեմ ենք արել |
| Մըրրիկներին հակառակ։ |
| |
| Ու թեպետև պատառ-պատառ |
| Մեր դըրոշը սըրբազան, |
| Ու մենք չունենք տեղ ու դադար՝ |
| Երկրից երկիր ցիրուցան։ |
| |
| Բայց գընում ենք մենք անվեհեր |
| Զարկերի տակ չար բախտի, |
| Մեր աչքերը միշտ դեպի վեր՝ |
| Դեպի լույսը մեր ուխտի։" |
| Մոռացված սեր,"Սիրում էի երբեմըն քեզ... |
| Այժըմ ևս տակավին |
| Իմ սրտումը դու ապրում ես, |
| Բայց ոչ ուժով քո նախկին։ |
| |
| Առաջ հընչում էիր մաքուր, |
| Որպես աղոթք իմ հոգում, |
| Որպես սիրո նախանձ և հուր՝ |
| Տաք արյունս բորբոքում։ |
| |
| Այժմ՝ որպես վաղուց մեռած |
| Բարեկամի հիշատակ, |
| Կամ մանկության օրով սիրած |
| Մի հին երգի եղանակ... |
| |
| Քո անունըդ այժմ տալիս, |
| Էլ «հոգյակ» չեմ ես ասում, |
| Չեմ աշխատում քուն մտնելիս, |
| Որ քեզ տեսնեմ երազում։ |
| |
| Բայց զարմանքով երբեմնապես, |
| Մտածում եմ ակամա, |
| Ինչո՞ւ էլ դու սիրելի չես, |
| Ինչո՞ւ ես քեզ մոռացա..." |
| Հայրենիքիս հետ,"Վաղուց թեև իմ հայացքը անհայտին է ու հեռվում |
| Ու իմ սիրտը իմ մտքի հետ անհուններն է թափառում, |
| Բայց կարոտով ամեն անգամ երբ դառնում եմ դեպի քեզ՝ |
| Մղկտում է սիրտս անվերջ քո թառանչից աղեկեզ, |
| Ու գաղթական զավակներիդ լուռ շարքերից ուժասպառ, |
| Ե՛վ գյուղերից, և՛ շեներից՝ տխո՜ւր, դատարկ ու խավար, |
| Զարկվա՜ծ հայրենիք, |
| Զրկվա՜ծ հայրենիք։ |
| |
| Խռնվում են մտքիս հանդեպ բանակները անհամար, |
| Տրորում են քո երեսը, քո դաշտերը ծաղկավառ, |
| Ու ջարդարար ոհմակները աղաղակով վայրենի, |
| Ավարներով, ավերներով, խընջույքներով արյունի, |
| Որ դարձրին քեզ մշտական սև ու սուգի մի հովիտ, |
| Խեղճ ու լալկան քո երգերով, հայացքներով անժպիտ, |
| Ողբի՜ հայրենիք, |
| Որբի՜ հայրենիք։ |
| |
| Բայց հին ու նոր քո վերքերով կանգնած ես դու կենդանի, |
| Կանգնած խոհո՜ւն, խորհըրդավոր ճամփին նորի ու հընի. |
| Հառաչանքով սըրտի խորքից խոսք ես խոսում աստծու հետ |
| Ու խորհում ես խորին խորհուրդ տանջանքներում չարաղետ, |
| Խորհում ես դու էն մեծ խոսքը, որ պիտի ասես աշխարհքին |
| Ու պիտ դառնաս էն երկիրը, ուր ձըգտում է մեր հոգին― |
| Հույսի՜ հայրենիք, |
| Լույսի՜ հայրենիք։ |
| |
| Ու պիտի գա հանուր կյանքի արշալույսը վառ հագած, |
| Հազա՜ր-հազար լուսապայծառ հոգիներով ճառագած, |
| Ու երկնահաս քո բարձունքին, Արարատի սուրբ լանջին, |
| Կենսաժըպիտ իր շողերը պիտի ժըպտան առաջին, |
| Ու պոետներ, որ չեն պըղծել իրենց շուրթերն անեծքով, |
| Պիտի գովեն քո նոր կյանքը նոր երգերով, նոր խոսքով, |
| Իմ նո՜ր հայրենիք, |
| Հըզո՜ր հայրենիք․․․" |
| Հայոց լեռներում,"Մեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր, |
| Ու մենք անհատնում |
| էն անլույս մըթնում |
| Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր |
| Հայոց լեռներում, |
| Դըժար լեռներում։ |
| |
| Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին, |
| Մեր գանձերը ծով, |
| Ինչ որ դարերով |
| Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին |
| Հայոց լեռներում, |
| Բարձըր լեռներում։ |
| |
| Բայց քանի անգամ շեկ անապատի |
| Օրդուները սև |
| Իրարու ետև |
| Եկա՜ն զարկեցին մեր քարվանն ազնիվ |
| Հայոց լեռներում, |
| Արնոտ լեռներում։ |
| |
| Ու մեր քարվանը շըփոթ, սոսկահար, |
| Թալանված, ջարդված |
| Ու հատված-հատված |
| Տանում է իրեն վերքերն անհամար |
| Հայոց լեռներում, |
| Սուգի լեռներում։ |
| |
| Ու մեր աչքերը նայում են կարոտ՝ |
| Հեռու աստղերին, |
| Երկընքի ծերին, |
| Թե ե՞րբ կըբացվի պայծառ առավոտ՝ |
| Հայոց լեռներում, |
| Կանաչ լեռներում։" |
| Հրաժեշտ,"Այստեղ ահա կըբաժանվենք |
| Մնաս բարյավ, սիրելի. |
| Այսպես ես չեմ ցավել երբեք |
| Դառնությունով սիրտս լի։ |
| |
| Այստեղ ահա քեզ թողնում եմ |
| Եվ չգիտեմ, ուր կերթաս. |
| Կասկածներից ես դողում եմ... |
| Թող պահպանե քեզ աստված։ |
| |
| Ա՛խ, առանց քեզ տխուր կյանքիս, |
| Օրը տարի կդառնա, |
| Բայց ուր լինիս, դարձյալ հոգիս |
| Շուրջդ պիտի թրթռա։ |
| |
| Մնաս բարյավ, բայց միշտ հիշիր, |
| Որ քեզ շատ եմ կարոտել. |
| Եվ տեսության ժամի համար |
| Չըմոռանաս աղոթել։ " |
| Իմ սերը,"Ես սիրել եմ վարդը տըժգույն |
| Սիրուց տանջված այտերի, |
| Մելամաղձոտ խաղաղություն |
| Զույգ սևորակ աչքերի։ |
| |
| Ես պահել եմ սրտիս խորքում |
| Մի լուռ գաղտնիք սիրային, |
| Եվ այն երբե՜ք, ոչ մի երգում |
| Հայտնելու չեմ աշխարհին։ |
| |
| Բայց և պահել անկարող եմ, |
| Օ՜, դրժվար է համբերել, |
| Չասել՝ ինչով բախտավոր եմ, |
| Չասել՝ ինչպե՜ս եմ սիրել։" |
| Մոռացված սեր,"Սիրում էի երբեմըն քեզ... |
| Այժըմ ևս տակավին |
| Իմ սրտումը դու ապրում ես, |
| Բայց ոչ ուժով քո նախկին: |
| |
| Առաջ հընչում էիր մաքուր, |
| Որպես աղոթք իմ հոգում, |
| Որպես սիրո նախանձ և հուր՝ |
| Տաք արյունս բորբոքում: |
| |
| Այժմ՝ որպես վաղուց մեռած |
| Բարեկամի հիշատակ, |
| Կամ մանկության օրով սիրած |
| Մի հին երգի եղանակ... |
| |
| Քո անունըդ այժմ տալիս, |
| Էլ «հոգյակ» չեմ ես ասում, |
| Չեմ աշխատում քուն մտնելիս, |
| Որ քեզ տեսնեմ երազում: |
| |
| Բայց զարմանքով երբեմնապես, |
| Մտածում եմ ակամա, |
| Ինչո՞ւ էլ դու սիրելի չես, |
| Ինչո՞ւ ես քեզ մոռացա..․" |
| Գիշեր,"Երգում է քամին, լալիս է նորից, |
| Անհույս ու անվերջ մղկտում է նա. — |
| Այս մութ գիշերում այնքան կա թախիծ, |
| Այնքան տրտունջ ու գանգատ կա հիմա։ |
| |
| Իմ դուռն է ծեծում քամին խոլական, |
| Իմ պատերի տակ հեծում է անվերջ, |
| Մեղմիվ երգում է մեղեդին լալկան, |
| Ոռնում ամայի փողոցների մեջ։ |
| |
| Փախչում է հեռուն թռիչքով անտես, |
| Դառնում է անկարծ ճիչով խելագար, |
| Ահաբեկում է և կանչում է քեզ, |
| Հեծկլտում է խե՜ղճ, անզո՜ր ու տկա՜ր... |
| |
| Եվ անպատմելի ցավով է լցված |
| Այդ երգը անանց հուսահատության.— |
| Մթին գիշերում իմ սիրտը խոցված, |
| Լացը հուսաբեկ ավերված իմ տան... |
| |
| Երգում է քամին, լալիս է նորից, |
| Անհույս ու անվերջ մղկտում է նա. — |
| Այս մութ գիշերում այնքան կա թախիծ, |
| Այնքան տրտունջ ու գանգատ կա հիմա..." |
| Ուշացած սեր,"Բուքն է լալիս. հողմ ու ձյուն, |
| Մառախուղ է և մշուշ. — |
| Ո՞վ է անվերջ հեծեծում, |
| Ո՞վ է կանչում այսպես ուշ։ |
| |
| Ո՞վ է շրջում անդադար, |
| Ու՞մ է կանչում հիմա նա, |
| Ես հեռու եմ, ես օտար, |
| Ասացե՛ք՝ թող հեռանա... |
| |
| Ասացե՛ք՝ թող հեռանա. |
| Թող մոռանա ինձ հավետ,— |
| Անդարձություն է հիմա,— |
| Չկա դարձի արահետ։ |
| |
| Մեկը կորած շիրմիս մոտ |
| Հեկեկում է և երգում. — |
| Ո՞ւմ լացն է այն, ո՞ւմ ցավոտ |
| Երգն է ճերմակ մրրկում... |
| |
| Իմ շիրիմը հեռավոր, |
| Ե՛վ մոռացված, և՛ մենակ, |
| Ո՞վ է հուզում մենավոր |
| Իր թախիծով շարունակ։ |
| |
| Օտար երկրի դաշտերում, |
| Ցուրտ գիշերում ձմեռվա |
| Ո՞վ է անքուն դեգերում, |
| Անվերջ սգում իմ վրա...." |
| Աշնան,"Նորից անձրև՜, մշո՜ւշ, ա՜մպ, |
| Թախի՜ծ անհուն, տխրա՜նք հեզ, |
| Աշո՛ւն, քեզ ի՛նչ քնքշությամբ, |
| Ի՞նչ խոսքերով երգեմ քեզ... |
| |
| Քո մշուշը, քո ոսկի |
| Տերևները հողմավար, |
| Դյութանքը քո մեղմ խոսքի, |
| Արցունքները քո գոհար... |
| |
| Հարազատ են իմ հոգուն, |
| Վհատությանն իմ խոնարհ, |
| Ե՛վ թփերը դողդոջուն, |
| Ե՛վ խոտերը գետնահար... |
| |
| Եվ քո երգը թախծալի |
| Իմ սրտի երգն է կարծես, |
| Աշո՛ւն, քաղցր ու բաղձալի, |
| Ի՞նչ խոսքերով երգեմ քեզ..." |
| Անծանոթ աղջկան,"Լույսն էր մեռնում, օրը մթնում. |
| Մութը տնից տուն էր մտնում. |
| Ես տեսա քեզ իմ ճամփի մոտ, |
| Իմ մտերի՛մ, իմ անծանո՛թ։ |
| Աղբյուրն անուշ հեքիաթի պես |
| Իր լույս երգով ժպտում էր մեզ. |
| Դու մոտեցար մեղմ, համրաքայլ, |
| Որպես քնքուշ իրիկվա փայլ։ |
| Անակնկալ բախտի նըման, |
| Հայտնվեցիր պայծառ-անձայն. |
| Անջատվեցինք համր ու հանդարտ, |
| Կյանքի ճամփին մի ակնթա՜րթ..." |
| Հանդիպումի արահետ,"Երբ կյանքը սուր փշերով |
| Կարյունոտե քո հոգին, |
| Հիշի՛ր, որ սուրբ հուշերով |
| Շղթայված ես դու մեկին։ |
| Երբ մենք հեռու կըլինենք, |
| Երբ կանջատվենք առհավետ, |
| Հիշի՛ր, որ կա սրբազան |
| Հանդիպումի արահետ։ |
| Հիշի՛ր, որ երբ մի անգամ |
| Մահին հաղթեց խնդագին, |
| Էլ չի կարող մոռանալ |
| Ակնթարթն այն մեր հոգին։ |
| Քո խոսքերը սրբազան |
| Չեն խավարիլ խավարում, |
| Շուրջը, շուրջը ամեն ինչ |
| Կերգե անդարձ քո հեռուն։ |
| Դու կըլինես իմ հոգում, |
| Դու ամեն տեղ կըլինես, |
| Որպես քաղցր մի խոկում, |
| Ե՛վ անմարմին, և՛ անտես։ |
| Մեզ ամեն ինչ այս երկրում |
| Հմայում է և խաբում, |
| Բայց կա անհաս մի բերկրում, |
| Հրաշք-անկարծ հանդիպում... |
| Երբ կլինենք մենք հեռու |
| Անվերադարձ և օտար |
| Հհիշի՛ր, որ ինձ մի անգամ հավերժաբար դու գտար....." |
| Էլեգիա,"Մեռնում է օրը։ Իջավ թափանցիկ |
| Մութի մանվածը դաշտերի վրա. |
| Խաղաղ-անչար է, պայծառ գեղեցիկ, |
| Անտրտունջ նինջը մահացող օրվա... |
| |
| Պարզ ջրի վրա եղեգը հանդարտ |
| Անդողդոջ կանգնած էլ չի շշնջում, |
| Լռին խոկում են երկինք, գետ ու արտ, |
| Եվ ոչ մի շարժում, ու ոչ մի հնչյուն... |
| |
| Ես կանգնած եմ լուռ, անչար է հոգիս, |
| Թախիծս խաղաղ անուրջի նման. |
| Էլ չեմ անիծում ցավերը կյանքիս, |
| Էլ չեմ տրտնջում վիճակիս ունայն..." |
| Կախարդական մի շղթա կա երկնքում,"*** Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝ |
| Աներևույթ, որպես ցավը խոր հոգու. |
| Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն, |
| Օղակելով լույս աստղերը մեկ֊մեկու։ |
| Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում՝ |
| Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան, |
| Առկայծում են կարոտագին, երազուն՝ |
| Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։ |
| Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարու. |
| Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար, |
| Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան և հեռու, |
| Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար..." |
| Խաղաղ գիշերով դու կգաս ինձ մոտ,"Խաղաղ գիշերով դու կգաս ինձ մոտ, |
| Քնքուշ ձեռներդ ես կհամբուրեմ, |
| Կցրեմ կյանքի հուշերը ցավոտ |
| Ու հեքիաթային լույսեր կվառեմ... |
| |
| Երկար մազերդ կարձակես ազատ, |
| Հիվանդ գլուխդ կդնես կրծքիս |
| Կլինես քնքո՜ւշ, մոտի՜կ, հարազատ,— |
| Անուշ խոսքերով կդյութես հոգիս... |
| |
| Պայծառ աշխարհում կլինենք մենակ, |
| Ցավ կյանքի մեռնող լույսերից խաբված, |
| Կերազենք անհուշ, անվերջ ու անհագ,— |
| Հեքիաթ աշխարհում առհավետ կապված..." |
| Դու դեռ չես մեռել իմ հիվանդ սրտում,"* * * Դու դեռ չես մեռել իմ հիվանդ սրտում, |
| Դու դեռ ապրում ես երազի նման. — |
| Բայց չէ՞ որ միշտ էլ երազ էր միայն |
| Պայծառ պատկերըդ այս անապատում... |
| Ես քեզ սիրում եմ, դու դեռ չես մեռել |
| Ես ամենուրեք քե՛զ եմ որոնում. |
| Դու, երազների լուսե օրրանում՝ |
| Անո՛ւրջ, որ գուցե բնավ չես եղել... |
| Քեզ իմ կարոտի կսկիծն է վառել |
| Երազանքներում իմ նվիրական. |
| Իմ քույր, իմ դահիճ, իմ սուրբ սիրեկան, |
| Ես քեզ սիրում եմ, դու դեռ չես մեռել..." |
| "Մոռանա՜լ, մոռանա՜լ ամեն ինչ","Մոռանա՜լ, մոռանա՜լ ամեն ինչ, |
| Ամենին մոռանալ. |
| Չսիրել, չխորհել, չափս՛ոսալ — |
| Հեռանա՜լ... |
| Այս տանջող, այս ճնշող ցավի մեջ, |
| Գիշերում այս անշող |
| Արդյոք կա՞ իրիկվա մոռացման, |
| Մոռացման ոսկե շող... |
| Մի վայրկյան ամենից հեռանալ, |
| Ամենին մոռանալ.— |
| Խավարում, ցավերում քարանալ |
| Մեն-միայն... |
| Մոռանալ, մոռանալ ամեն ինչ, |
| Ամենին մոռանա՜լ... |
| Չսիրել, չտենչալ, չկանչել, |
| Հեռանալ..." |
| Գարուն,"Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել, |
| Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին. |
| — Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել, |
| Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։ |
| |
| Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ, |
| Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում. |
| — Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ, |
| Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում... |
| |
| Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում, |
| Ւմ բացված սրտում հնչում է մի երգ. |
| —Կարծես թե մեկը ինձ է երազում, |
| Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք..." |
| Փողոցում,"Գիշերվա փողոցները թափուր |
| Շրջեցի տրտում ու միայնակ, |
| Խոհերով և՛ քաղցր, և՛ տխուր, |
| Երազով դյութական ու հստակ... |
| Աշխարհում այս աղոտ, ես քնքուշ |
| Մի հեքիաթ հյուսեցի քո մասին, |
| Պատկերըդ լուսեղեն ու անուշ |
| Պարզեցի կյանքի չար երա զին... |
| Մեկնեցի վիճակըս անժպիտ |
| Օրերիդ օրորի՜ ն, օրորի՜ն, |
| Կույս հոգուդ խնդությանը վըճիտ, |
| Հայացքիդ տխրությանը խորին... |
| Անաղմուկ, անտրտունջ, անհնչյուն |
| Գալիս ես ու նորից հեռանում, |
| Ու հեռվից դյութում ես ու կանչում, |
| Լուսերե՜ս, անմարմի՜ն, անանո՜ւն..." |
| Խորհրդավոր սեր,"Իմ մեռած հարսնացուն ամեն օր, |
| Երբ խաղաղ երեկոն է փռվում, |
| Հայտնվում է անհայտ, հեռավոր |
| Իր երկրից ու կրծքիս է փարվում։ |
| Մեռնելիս նա ասաց՝ ես կըգամ, |
| Մեկնելիս նա թողեց մի ավանդ. |
| Ու գալիս է որպես ուրվական, |
| Փայփայում է իմ սիրտը հիվանդ։ |
| Համբուրում է շուրթերը իմ ցուրտ, |
| Շշնջում է խոսքեր դյութական, |
| Ինձ հայտնում է պայծառ մի խորհուրդ |
| Ու նորից շշնջում՝ ես կըգամ։ |
| Երբ մեռնում են ճիչերը շփոթ |
| Աղմկոտ քաղաքի մարտկոցում, |
| Լուսերես նա նստում է ինձ մոտ |
| Ու հետըս երազում ու լացում։ |
| Իրար հետ կյանքի երգն ենք լսում, |
| Իրար հետ ամեն օր մինչև լույս |
| Թովչական երազներ ենք հյուսում |
| Ու դյութված շշնջում — արշալո՜ւյս..." |
| Շշուկ ու շրջյուն,"Աշնան մշուշում շշուկ ու շրշյուն, — |
| Բարդիներն են բաց պատուհանիս տակ, |
| Դու ես, որ դարձյալ թախիծով հիշում, |
| Կանչում ես նորից կարոտով հստակ։ |
| Անտես ու հուշիկ իմ շուրջը շրջում, |
| Եվ շշնջում ես, և անուշ շրշում, |
| Պայծառ տրտմությամբ ինձ ես անրջում |
| Ու գաղտնի սիրով սիրում ու հիշում։ |
| Ամպերը ճերմակ երամով անցան |
| Թռչունների պես,— լուսեղե՜ն երազ,— |
| Դո՛ւ ես, որ դարձյալ ժպտացիր անձայն |
| Քո հեռու հեռվից, անհայտ ու անհաս։ |
| Ջրերն են անվերջ միգում հեկեկում, — |
| Իմ սիրտն է լալիս կարոտով անհուն,— |
| Թվում է, որ դու տխրությամբ անքուն |
| Ինձ ես որոնում աղոտ աշխարհում։ |
| Եվ ժպտում ես ինձ, ակնարկում քնքուշ |
| Ու գաղտնի սիրով սիրում ու հիշում, |
| Եվ շշնջում ես, և շրշում անուշ, |
| Անտես ու հուշիկ իմ շուրջը շրջում։" |
| Աշնան երգ,"Ցրտահա՜ր, հողմավա՚ր. |
| Դողացին մեղմաբար |
| Տերևները դե ղին, |
| Պատեցին իմ ուղին... |
| |
| Ճաճանչները թոշնան... |
| Կանաչներիս աշնան — |
| Իմ խոհերը մոլար՝ |
| Ցրտահա՜ր, հողմավա՜ր... |
| |
| Կրակներըս անցան, |
| Ցուրտ ու մեգ է միայն. |
| Անուրջներըս երկնածին |
| Գնացի՜ն, գնացի՜ն..." |
| Առավոտ,"Այսօր դու քաղցր ես նայում, առավո'տ, |
| Եվ դյութական է համբույրը քո զով, |
| Եվ լայն է բացված հեռուն արևոտ, |
| Ու գինով եմ ես մի նոր երազով... |
| Ելնել ճանապարհ, խնդուն հեռանալ, |
| Զվարթ և թեթև թափառել ազատ, |
| Եվ ո՛չ հայրենիք, ո՛չ տուն ունենալ, |
| Ո՛չ անուն, ո՛չ զենք, ո՛չ փառք, ո՛չ արծաթ... |
| Սիրել ու կրկին սիրել խնդագին, |
| Փայփայել քնքուշ, լինել հարազատ, |
| Հեռանա~լ, դառնա~լ կրկին ու կրկին, |
| Անհուն աշխարհում բացսիրտ և ազատ։ |
| Ողջունել սիրով անց ու դարձողին, |
| Օրհներգել կյանքը, աշխարհին ժպտալ, |
| Հարազատ լինել ջրին ու հողին |
| Եվ անհուն սիրով սիրել ու գթալ... |
| Մութ հավերժության դառնությունն զգալ,–– |
| Եվ թախծել անհուն և անչար լինել,— |
| Մեռնող մանկան մոտ դառը հեկեկալ, |
| Բաց շիրմի առաջ ողջ կյանքը օրհնել... |
| Մեռնել անտրտունջ հնազանդության |
| Մեղմագին երգով, ժպիտով քնքուշ. — |
| Զգալ, որ ողջը հեքիաթ է միայն, |
| Ցնորք է անվերջ, երազ է անուշ..." |
| Մեղմություն,"Այսօր եղիր քրոջ պես — |
| Անչար, մաքուր և գթոտ,— |
| Գրկենք իրար ու նստենք, |
| Նստենք մինչև առավոտ... |
| |
| Այսօր եղիր որպես մայր — |
| Բարի, քնքուշ, նրբազգաց,— |
| Նստիր խաղաղ մահճիս մոտ, |
| Մութ գիշերին հետըս լաց... |
| |
| Ամոքիր դու իմ ցաված |
| Սիրտըս սիրով քո անբիծ,— |
| Այն մոռացվա՜ծ, մոռացվա՜ծ |
| Հեքիաթները պատմիր ինձ..." |
| Կարուսել,"Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել, |
| Ես քո երգը վաղուց եմ լսել… |
| |
| Հեքիաթ էր, և հմայք, և անծիր |
| Խնդություն մշուշում վարդագույն, |
| Դու նենգոտ քնքշությամբ ժպտացիր |
| Արևոտ ժպիտով իմ հոգուն… |
| |
| Սիրո խոսք, և համբույր, և խոստում… |
| — Արբեցե՛ք այս անուշ համերգում,— |
| Արդյոք մե՞նք, թե՝ խոսքե՞րն են ստում, |
| Արդյոք մե՞նք, թե՝ աշխարհն է երգում։ |
| |
| Պտտվի՛ր, պտտվի՛ ր, կարուսել, |
| Ես քո երգը վաղուց եմ լսել… |
| |
| Կար հեռու մի երկիր թովչական, |
| Արև էր ոսկեղեն աշխարհում. |
| Շողացին, ժպտացին — էլ չըկան, |
| Էլ չըկան պատրանքները սիրուն։ |
| |
| Ե՛վ թախիծ, և՛ տրտունջ, և՛ տանջանք, |
| — Դո՞ւ ես այն, թե՝ աշխա՞րհն է լացում. — |
| Խավարիր, խաբուսիկ անրջանք, |
| Հեռավոր օրերի հիացում… |
| |
| Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել, |
| Ես քո երգը վաղուց եմ լսել… |
| |
| Կար մի երգ հեռավոր աշխարհում,— |
| Դու այն երգն ես կրկնում հեռավոր — |
| «Ես սիրում եմ, դու ինձ չես սիրումս, |
| Եվ հին են քո խոսքերը բոլոր… |
| |
| Եվ այն վալսը՝ «Անդարձ ժամանակ», |
| Ծառուղին՝ ամայի պուրակում, |
| Ե՛վ գիշեր, և՛ համբույր, և՛ լուսնյակ. |
| Տաղտկալի՜, ձանձրալի՜ պատմություն… |
| |
| Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել, |
| Ես քո երգը վաղուց եմ լսել… |
| |
| Պարում են խելագար խնջույքում, |
| — Ով կուզե՝ թող գաղտնիքն իմանա,— |
| Ոչ վե՛րջ կա, ոչ ըսկի՛զբ այս երգում,— |
| Երեկ՝ ես, այսօր՝ դու, վաղը՝ նա… |
| |
| Պտտվի՛ր, պտտվի՛ր, կարուսել, |
| Ես քո երգը վաղուց եմ լսել…" |
| Աշուն,"Մեգ է, անձրև ու մշուշ |
| Իմ այգում մերկ, |
| Դառը թախիծ ու վերհուշ, — |
| Անվախճան երգ։ |
| |
| Հողմն է լալիս թփերում |
| Մերկ ու վտիտ. |
| Ցուրտ է, խավար է հեռուն |
| Եվ անժպիտ։ |
| |
| Սիրտըս թախծոտ ու խոցոտ, |
| Հոգիս հիվանդ, — |
| Ո՞վ արևոտ ու բոցոտ |
| Կըվառե խանդ։ |
| |
| Տունըս ավեր ու խավար՝ |
| Օրըս անլույս, |
| Ո՞վ կըվառե ոսկեվառ |
| Երազ ու հույս…." |
| Կույր լինելու ցանկություն,"Ես գիտեմ հիմա.— ամենքի նըման |
| Մի սովորական աղջիկ էիր դու. |
| Ես էի պճնել փայլով դյութական |
| Գորշ պատկերը քո կյանքի և հոգու։ |
| |
| Ես էի լցրել տխրությամբ սիրուն |
| Քո փոքրիկ սրտի դատարկը անգույն, |
| Լուսավառել իմ ըղձերի հեռուն |
| Չնչին օրերիդ մանրահոգ կյանքում։ |
| |
| Ու գիտեմ հիմա.— մի սովորական |
| Աղջիկ էիր դու, նըման ամենքին.— |
| Ա՜խ, երանի չէր բյուր և բյուր անգամ, |
| Որ կույր ու անգետ լինեի կրկին։" |
| Ցնորք,"Ինձ չես սիրում, ուրիշին, |
| Ուրիշին ես սիրում դու — |
| Եվ անզոր է ու չնչին |
| Քո դեմ տանջանքն իմ հոգու։ |
| |
| Դու անցնում ես ամեն օր, |
| Անցնում՝ ինձ չես նկատում,— |
| Եվ դարձել եմ ես սովոր |
| Քամահրանքիդ անհատնում։ |
| |
| Քեզ խոնարհ՝ ամեն անգամ |
| Գլուխ եմ տալիս խոնարհ, |
| Բայց ես աղքատ եմ այնքան, |
| Այնքան թշվառ քեզ համար։ |
| |
| Ամենքինն ես, իմը չես, |
| Ամենքին ես սիրում դու. |
| Ա՛խ, ոսկով են գնում քեզ, |
| Անհաս ցնորք իմ հոգու..." |
| Հրաժեշտի խոսքերից,"Ո՛չ տրտունջ, ո՛չ մրմունջ սգավոր, |
| Հեռացի՛ր, մոռացի՛ր ինձ հավետ. |
| Իմ ուղին միշտ մթին, մենավոր, |
| Կըգնամ իմ դժկամ ցավի հետ։ |
| Իմ ճամփան՝ անվախճան մի գիշեր, |
| Ինձ շոյող ոչ մի շող չի ժպտա.— |
| Հեռացի՛ր, մոռացի՛ր, մի՛ հիշիր, |
| Ինձ այդպես, քրոջ պես մի՛ գթա... |
| Հուսաբեկ, մութ ու մեգ թող լինի, |
| Իմ վերև թող արև չըխնդա. |
| Լոկ երկունք, լոկ արցունք թող լինի, |
| Ինձ այդպես, քրոջ պես մի՛ գթա..." |
| Ես սիրում եմ քո մեղավոր աչքերը խոր,"Ես սիրում եմ քո մեղավոր աչքերը խոր, |
| Գիշերվա պես խորհրդավոր. |
| Քո մեղավոր, խորհրդավոր աչքերը մութ, |
| Որպես թովիչ իրիկնամուտ։ |
| Քո աչքերի անծայր ծովում մեղքն է դողում, |
| Որպես գարնան մթնշաղում։ |
| Քո աչքերում կա մի քնքուշ բախտի վերհուշ, |
| Արբեցումի ոսկե մշուշ։ |
| Մոլորվածին անխոս կանչող փարոսի շող, |
| Քո աչքերը հոգի տանջող։ |
| Ես սիրում եմ գգվող-անգութ աչքերըդ մութ, |
| Որպես գարնան իրիկնամուտ։" |
| Սիրտըս ցավում է,"Սիրտըս ցավում է անցած գնացած |
| Օրերիս համար. — |
| Մեկը շշուկով պատմում է կամաց |
| Մեկը իմ հոգին տանջում է համառ։ |
| Այդ հուշերի մեջ կա մի քաղցր ցավ. |
| Մի թովիչ երազ. — |
| Մեկը իմ սիրտը փշրելով անցավ |
| Ու հեգնությունով նայում է վրաս։ |
| Սակայն չեմ կարող ես նրան ատել — |
| Սիրում եմ նրան. — |
| Իմ կյանքը մի նուրբ մշուշ է պատել, |
| Գուրգուրում է ինձ մի լույս-հանգրվան... |
| Մեկը իմ սիրտը փշրելով անցավ. |
| Օ՜, քաղցր արբանք։ — |
| Օրհնըված եք դուք, սեր, ցընորք ու ցավ, |
| Օրհնըված եք դուք, երկիր, երգ ու կյանք..." |
| Երկու ուրվական,"Ես եմ, դու ես, ես ու դու |
| Գիշերում այս դյութական, |
| Մենք մենակ ենք,— ես ու դու |
| Ես էլ ղու եմ՝ ես չըկամ… |
| Չըկան օրերն ահարկու, |
| Չըկա ժամ ու ժամանակ, |
| Ուրվական ենք մենք երկու |
| Միշտ իրար հետ, միշտ մենակ… |
| Մոռացել ենք անցյալում |
| Տրտունջ, թախիծ ու խավար. — |
| Մի ուրիշ լույս է ցոլում |
| Մեղմ ու անուշ մեզ համար… |
| Ես եմ, դու ես, ես ու դու |
| Գիշերում այս դյութական, |
| Մենք մենակ ենք — ես ու դու, |
| Ես էլ դու եմ՝ ես չըկամ…" |
| Անքուն Գիշերին,"Քնել չի լինում... |
| Հիմա, երբ այնպես ուզում եմ քնել, |
| Ամե՛ն, ամե՛ն ինչ մտքիցս հանել: |
| Հայացքներս՝ անփակ՝ թափառում են լուռ — |
| |
| Ու միտքս, տարտամ, դեգերում է մութ |
| Դաշտերում տխուր: |
| |
| Մթության գրկում լալիս է դողդոջ |
| Լույսը լապտերիս՝ մեռնող աղջկա |
| Հոգեվարքի պես... |
| Մեկը բախում է դռներն անցածի — |
| Ու հիշում եմ քեզ: |
| |
| Մոռացված երգի նվագի նման |
| Դողում է հոգիս լույս մատների տակ — |
| Եվ ահա մեկ-մեկ շարվում են իմ դեմ |
| Պատկերներ, դեմքեր, որ կորել էին |
| Առանց հիշատակ: |
| |
| Այնտեղ, մութի մեջ հայտնվում է ահա |
| Տեսիլդ գունատ ու տխրադալուկ,— |
| Օրերի անհայտ մշուշից ելած |
| Գունատ այցելու: |
| |
| Ու հիշում եմ ես անձրևոտ մի օր — |
| Մի հին իրիկուն. |
| Հեռու երգերի խանդավառ օրոր, |
| Հարսանքի հանդես,— |
| Մաղող անձրևի կաթիլների տակ |
| Կանգնել էի ես... |
| |
| Է՜, քնե՜լ, քնել... |
| Աչքերս փակեմ ու սեղմեմ ամուր |
| Ու չմտածեմ ոչնչի մասին: |
| — Մի՞թե, երբեմն, չէի՞նք միասին... |
| — Ա՜խ, օրոր ասա, անդորր ու օրոր. |
| Քնել եմ ուզում՝ գիշերն անց կացավ... |
| — Երա՞զ էր արդյոք, զառանցա՞նք, թե ցավ... |
| |
| Ցա՛վ, ցա՛վ էր, անշուշտ. |
| Դու երբեք, երբե՛ք ինձ չես ժպտացել—" |
| Մորս համար գազել,"Հիշում եմ դեմքը քո ծեր, մայր իմ անուշ ու անգին, |
| Լույս խորշոմներ ու գծեր, մայր իմ անուշ ու անգին: |
| |
| Ահա նստած ես տան դեմ, ու կանաչած թթենին |
| Դեմքիդ ստվեր է գցել, մայր իմ անուշ ու անգին: |
| |
| Նստել ես լուռ ու տխուր, հին օրերն ես հիշում այն, |
| Որ եկել են ու անցել, մայր իմ անուշ ու անգին: |
| |
| Եվ հիշում ես քո որդուն, որ հեռացել է վաղուց,- |
| Ո՞ւր է արդյոք հեռացել, մայր իմ անուշ ու անգին: |
| |
| Ո՞ւր է արդյոք հիմա նա, ո՞ղջ է արդյոք, թե մեռած, |
| Եվ ի՞նչ դռներ է ծեծել, մայր իմ անուշ ու անգին: |
| |
| Եվ երբ հոգնած է եղել, և երբ խաբվել է սիրուց - |
| Ո՞ւմ գրկում է հեծեծել, մայր իմ անուշ ու անգին: |
| |
| Մտորում ես դու տխուր, և օրրում է թթենին |
| Տխրությունը քո անծիր, մայր իմ անուշ ու անգին: |
| |
| Եվ արցունքներ դառնաղի ահա ընկնում են մեկ-մեկ |
| Քո ձեռքերի վրա ծեր, մա՜յր իմ անուշ ու անգին..." |
| Դու իմ գարնան առավոտ,"Դու իմ գարնան առավոտ- ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա. |
| Դու հարազա՜տ, սրտիս մոտ - ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա: |
| Եվ դու, ոսկի իմ ամառ, հրանման, հրավառ, |
| Ամռան կեսօր դու իմ տոթ - ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա: |
| Եվ դու, ոսկի իմ աշուն, աշնան մրգի պես հասած, |
| Անուշացած մրգի հոտ - ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա: |
| Դուք բոլորդ հեռացել, մնացել եմ հիմա ծեր |
| Եվ իմ սրտով արյունոտ - ինչպե՞ս կանչեմ ձեզ հիմա: |
| Ահա սրտին իմ արդեն մոտեցել է մի պառավ |
| Ու բերել է մահվան բոթ - ինչպե՞ս կանչեմ ձեզ հիմա... |
| " |
| Փողոցային պճրուհի,"ՇԱՄԻՐԱՄ |
| |
| Նորից անմար կարոտով գգվանքների ու հրի՝ |
| Դու եկել ես տեսնելու քաղաքները Նաիրի: |
| |
| Անհրապույր ու կանաչ քո աչքերը մեռելի |
| Ցանկությունով հրահրված՝ անհագ վառվել են էլի: |
| |
| Դու անցնում ես ու տեսնում քաղաքները հիմա այն, |
| Որոնց տեղ խոտ էր բուսնում, երբ դեռ ապրում էր Արան: |
| |
| Ա´յլ է աշխարհը հիմա, ա´յլ է հիմա Նաիրին, |
| Ո´չ մի արքա էլ չկա, որ չտրվի քո հրին: |
| |
| Մտի´ր ակումբը հիմա, մտիր թատրոնն ու կաֆեն՝ |
| Հազար արքա ու Արա կհանդիպեն ժպտադեմ: |
| |
| Ո´չ վեճ է էլ հարկավոր, ո´չ պատերազմ մահառիթ--- |
| Արքաների համար նոր--- բավական է մի ժպիտ.--- |
| |
| Միայն ակնարկ մի թեթև--- և կտրվեն նրանք քեզ, |
| Քո հմայիչ ու անթև տարպանքներին հրակեզ.--- |
| |
| Կգան մեկ-մեկ ու սիրով --- ու կտանջես նրանց դու |
| Անհագ կրքի ու սիրո նիզակներով քո հատու: |
| |
| Եւ այնպիսի՝ տարփանքներ նրանք կտան հիմա քեզ, |
| Որ կամոքվի քո հոգին կարոտանքից սիրակեզ: --- |
|
|
| Բայց կլինի մի գիշեր --- ու հմայքով նաիրյան |
| Կբարձրանա մշուշից մանկաժպիտ քո Արան: |
| |
| Նորի´ց հոգիդ անսփոփ կարոտանքով կվառվի--- |
| Ու սարսափով մի անօգ նորից կելնես դու կռվի: |
| |
| Եւ որպէսզի չտրվի նա ախտաժետ քո հրին--- |
| Ոտքի կելնե նրա հետ հազարամեա Նայիրին: |
| |
| Եւ դաշտերում Նայիրի կպարտվի նորից նա, |
| Կնահանջե զորքը հետ, երկիրը քեզ կմնա: |
| |
| Նա կմեռնի, որպէս զոհ--- բայց չես հաղթի դու նրան. |
| Դառն է խորհուրդը սիրո, շամբշոտաշուրթ Շամիրամ ---" |
| Հեռացումի խոսքեր,"Իմ աչքերի մեջ այնքա՜ն կրակներ եմ մարել ես |
| Եվ հոգուս մեջ, հուսահատ, այնքան աստղեր եմ մարել: |
| Կյանքս, որ հուշ է դարձել, հեռանալիս չանիծես. |
| Կյանքս կանցնի, կմարի – բայց երգս կա, կապրի դեռ: |
| Կյանքս կանցնի, կմարի, որպես կրակ ճահիճում՝ |
| Աննպատակ ու տարտամ, անմխիթար ու անհույս: |
| Երգերիս մեջ – դու գիտե՞ս – ինձ ոչ ոք չի ճանաչում՝ |
| Կարծես ուրի՜շն է երգում կապույտ կարոտը հոգուս: |
| Հավիտյան գոց ու անխոս՝ թափառել եմ ու լռել. |
| Ոչ ոք, ոչ ոք չգիտե՝ արդյոք ի՞նչ է կյանքս, ես. |
| Միայն գիտեն, որ կյանքում ինչ-որ երգեր եմ գրել, |
| Ինչպես գիտեմ, որ դու կաս, որ սիրում է մեկը քեզ: |
| Ես երգել եմ քո հոգին, քո ժպիտը լուսավոր, |
| Քո աչքերի, քո դեմքի տխրությունը սրբազան. |
| Կյանքս թողած անհունում – ես երգել եմ սերը խոր |
| Ու կարոտը թեւերիս, որ երբե՜ք քեզ չհասան… |
| Մոտենում է, քո՛ւյր իմ, ա՜խ, իրիկունս միգամած. |
| Ես ի՞նչ անեմ, որ հոգիս չհեծկլտա կարոտից. |
| Ինչպե՞ս, ինչպե՞ս ընդունեմ կյանքիս բաժակը քամած, |
| Որ ձեռքերս չդողան, որ օրերս ներե՜ն ինձ: |
| ուցե՜ հանկարծ կասկածեմ, չհավատամ ինքս, ես, |
| Ու սուտ թվա իմ հոգուն քո կարոտը սրբազան… |
| – Ի՜նչ էլ լինի, քո՛ւյր իմ, քո՛ւյր, հեռանալիս չանիծե՜ս |
| Խե՜ղճ կարոտը թեւերիս, որ երբե՜ք քեզ չհասան…" |
| "Հնչում են օրերը, կանչում են","Հնչում են օրերը, կանչում են, |
| Օրերը – կարմիր ու բոսոր. |
| Օրերը ղողանջ ու հնչյուն են, |
| Զնգում են՝ հրե ու հզոր: |
| Ու սիրտս զնգում է, զնգում է, |
| Թռչում է՝ կրակ է ու բոց. |
| Լսո՞ւմ ես սրտի իմ զնգունը, |
| Լսո՞ւմ ես, լսո՞ւմ ես, թե ոչ… |
| Կրա՛կ կա սրտիս մեջ, կրա՛կ կա, |
| Հրդեհ է՝ վառվում է հրկեզ. ալիքը, կուզեմ, որ արա՛գ գա – |
| Անդարձ է կարոտը երգիս: |
| Կուզեմ, որ կյանքի մեջ գալիք այն |
| Երգերս զնգան ու հնչեն – |
| Կուզեմ, որ լսե, ա՜խ, գալիքը |
| Երգերս այս վառ ու հնչեղ…" |
| Տաղ՝ ձոնված գրքերին,"Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր: |
| Արևների նման բազմապիսի, |
| Ե՛վ աստղերի նման, և՛ շողերի – |
| Ես սիրում եմ գրքերը, որ աշխարհի մասին |
| Բարբառում են անձուկ ու մտերիմ: |
| Տարփանքով, ինչպես պատանին, |
| Որ սիրում է իր լույս ընկերուհուն փարվել- |
| Ես սիրում եմ գրքերը թե՛ նոր, թե՛ հին, |
| Թե՛ արվեստով գրված, թե՛ անարվեստ: |
| Բայց և կամքով անշեղ, ինչպես ղեկավարը, |
| Ինչպես ա՛յրն է հասուն ձգտում սիրած գործին,- |
| Ես սիրում եմ գրքերի աշխարհը, |
| Իմ խոհերի վսեմ այրուձին: |
| Նրանք շա՜տ են ու բազմապիսի, տարբեր ու գունագեղ, |
| Ծնված զանազան դարերում ու երկրներում, |
| Յուրաքանչյուրը բերում է մի առանձի՛ն պարգև, |
| Յուրաքանչյու՛րն իր մեջ մի աշխարհ է կրում:- |
| Մեր կյանքի երկար ճանապարհին |
| Հանդիպում են նրանք հետզհետե, |
| Եվ դառնում են ընկեր ու մտերիմ, |
| Կամ մնում են անցած տարիների ետևը: |
| Ուղեկից են դառնում մինչև ի մահ |
| Մի քանիսը միայն` անդավաճան հավետ,- |
| Եվ այնպիսի՛ գրքեր կան, որ չարքերի նման |
| Հալածում են մեզ մինչև վե՛րջ: |
| Գրքեր կան, որ կյանքում մի ակընթա՛րթ միայն |
| Մեզ ժպտալով` անցնում են ու կորչում, |
| Բայց նրանցից մնում է մեր սրտերում մի բան, |
| Որ տարինե՜ր ենք մենք անրջում: |
| Գրքեր կան, որ խոժոռ են ու խստադեմ, |
| Ինչպես ուսուցիչը, կամ առաջնորդը,- |
| Եվ այնպիսի՛ գրքեր ես գիտեմ, |
| Որ համրերի նման անհաղո՛րդ են: |
| Աղջիկների նման սեթևեթ |
| Կան կարկաչուն գրքեր, որ հանդիպում են մեզ, |
| Հրապուրում, գերում - և մոռացվում հավետ… |
| Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր: |
| Նրանք շա՜տ են ու բազմապիսի, |
| Յուրաքանչյուրն իր մեջ մի աշխարհ է ուրույն, |
| Եվ պատմում են նրանք մեզ աշխարհի մասին |
| Խոսքերով անկրկնելի ու անագորույն:- |
| Կան անզգեստ գրքեր, կան պճնազարդ |
| Ֆոլիանտներ, որոնք սնամեջ են, ինչպես |
| Ասորական արքա Բալթասարը, |
| Որ պճնում էր իրեն պչրուհու պե՛ս: |
| Եվ անարվեստ գրքեր կան, որ բնության նման |
| Խառնիխուռն են թվում, խառնիճաղանջ, |
| Բայց գերում են, կապում մինչև ի մահ, |
| Եթե անխոնջ ոգով ու տքնությամբ ջանաս |
| Խորասուզվել, բանալ գաղտնիքները նոցա, |
| Նոցա ներքին դաշնությունն հասկանալ,- |
| Այդ գրքերը խոհի ամրոցներ են գոցած, |
| Եվ կբացվեն քո դեմ, եթե լինես անահ: |
| Գրքեր կան, որ դրսից նման են հոյաշեն |
| Դղյակների, սակայն ներս ես մտնում դու երբ- |
| Գաղջ` շնչում է դեմքիդ ամայության փոշին |
| Եվ սեղմում է կոկորդդ մի մեռյալ ձե՛ռք: |
| Անտառների նման գրքեր կան թանձր ու մութ, |
| Կան օվկիանի՜ նման անհուն գրքեր, |
| Կան զեփյուռի նման, նման քամու՜, |
| Կան, որ գգվում են մեզ, ինչպես ձեռքեր:- |
| Ե՛վ սրինգի ձայնով, և՛ շեփորի, |
| Ե՜վ որոտի ձայնով կան գրքեր, |
| Եվ կան անձա՜յն գրքեր, որ լռին |
| Սրսկում են մեր սիրտը եղերական կրքեր… |
| Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր: |
| Ես սիրում եմ նրանց բազմախորհուրդ |
| Այս ինքնությունը դաշն, անկրկնելի, |
| Նրանց միջև եղած տարբերությունն այս խոր,- |
| Եվ բոլո՛րն են նրանք ինձ սիրելի: |
| Արեգակի բոլո՛ր երանգների նման, |
| Տիեզերքի նման բազմալեզու- |
| Ես սիրում եմ նրանց երփներանգ |
| Այս հուրերը կիզուն |
| Եվ բնության բոլո՛ր ձայների, |
| Եվ մարդկային կյանքի բուրմունքների բոլոր |
| Այս ճառագու՛մն եմ ես սիրում վերին, |
| Այս բույրը մշտահոլով: |
| Եվ այս ամենը` մեծ մի դաշնություն կազմած, |
| Կազմած ուրույն մի կյանք, մի ինքնամփոփ աշխարհ- |
| Մեր տների փայտյա դարակներում բազմած` |
| Ապրում են լու՜ռ կյանքով և կենդանի են հար: |
| Ես սիրում եմ նրանց լաբիրինթոսն այս լուռ, |
| Երանգների՜, գույնի՜ շռայլությունն այս մեծ, |
| Ինձ սիրելի է միշտ բազմազեղումն այս խոր… |
| Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր: " |
| Տաղ անձնական,"Թողած Կարսում, գետի ափին, տունս՝ շինված անտաշ քարով, |
| Կարսը թողած, Կարսի այգին ու հայրենի երկինքը մով |
| Եվ Կարինե Քոթանճյանին անգամ չասած մնաս բարով― |
| Ա՜նց եմ կենում հիմա օտար քաղաքների ճանապարհով: |
| |
| Անց եմ կենում, շուրջս-մարդիկ, շուրջս դեմքեր հազա՜ր-հազա՜ր. |
| Շուրջս աշխարհն է աղմկում, մարդկային կյանքն անհավասար. |
| Եվ ո՞վ կասի՝ ինչո՞ւ ես դու, և ով կասի, թե ո՞ւր հասար,― |
| Դեմքերը, ախ, բութ են այնպես՝ կարծես շինված են տապարով: |
| |
| Գորշ, տաղտկալի ու խելագար երգ է կարծես այս կյանքը մի. |
| Ինչ-որ մեկի սրտում բացված- վերք է կարծես այս կյանքը մի. |
| Եվ ո՞ւմ համար- էլ ո՞ւմ համար կարոտակեզ երգե հիմի |
| Սիրտս՝ լցված տարիների սեղմ արճիճով ու կապարով: |
| Բայց շուրջս թող որքան կուզե աշխարհը այս խնդա, ցնդի― |
| Ես- հաշմանդամ ու խելագար ու հավիտյան վտարանդի՜ |
| Դեպի երկինք պիտի գնամ, դեպի եզերքը Ամենտի― |
| Իմ բարձր, հին ու աստղային երազների ճանապարհով... |
| |
| Ու էլ ամե'ն մեղքի համար սիրտս հիմա ունի ներում. |
| Պիտի անդարձ ես հեռանամ, պիտի գնամ՝ ա'չքս հեռուն. |
| Թե Կարինե Քոթանճյանին տեսնեք Կարսի փողոցներում― |
| Ասե'ք նրան՝ Չարենցն ասավ- մնաս բարո՜վ, մնաս բարո՜վ..." |
| Անվերնագիր,"Իմ մահվան օրը կիջնի լռություն, |
| Ծանր կնստի քաղաքի վրա, |
| Ինչպես ամպ մթին կամ հին տրտմություն, |
| Կամ լուր աղետի՝ թերթերում գրած։ |
| Ծանոթ կնոջ պես այրի կամ դժբախտ, |
| Բարեկամուհու նման տխրատեսք, |
| Լուրը կշրջի փողոցները նախ, |
| Ապա կմտնի դուռ-դարպասից ներս... |
| Իբրև ծերունի մի թերթավաճառ՝ |
| Հուշիկ քայլերով և համարյա կույր, |
| Կշրջի բոլոր տներն անպատճառ |
| Ու կհայտնվի ամեն մի բակում։ |
| Ստվերի նման, սահած տնից-տուն, |
| Կկանգնի անտես հյուրի պես մռայլ, |
| Կկանգնի, ինչպես դժնի լռություն՝ |
| Տարածված ամբողջ քաղաքի վրա։ |
| Եվ համր մի պահ՝ գիշերվա կեսին, |
| Բոլորի սրտում կկանգնի հանկարծ |
| Անհաղորդ, ինչպես հեռավոր լուսին, |
| Իմ դեմքը՝ արդեն հավիտյան հանգած։ |
| Եվ մարդիկ՝ երեկ կյանքիս անծանոթ, |
| Եվ երբեք, երբեք դեմքս չտեսած, |
| Եվ մարդիկ՝ միայն երբեմն ինձնով |
| Իրենց ֆանտաստիկ առասպելն հյուսած, |
| Եվ մարդիկ՝ անգամ երգերիս անգետ, |
| Մարդիկ, որ թեև կյանքիս արձագանք՝ |
| Մնացել են լոկ վկա անտարբեր |
| Եվ կարծել են, թե ես վաղո՜ւց չկամ,— |
| Այդ բոլոր մարդիկ իմ մահվան բոթից, |
| Որպես ընդհանուր աղետից սարսած՝ |
| Զարմացած կզգան ինձ այնքա՜ն մոտիկ |
| Եվ հանկարծ այնքա՜ն թանկ ու հարազատ... |
| Եվ երկրում, ինչպես բարձրանա փոշի, |
| Եվ հոգիներում, ինչպես հուշ հառնի,— |
| Ելնելով անցած օրերիս նաշից, |
| Իմ ուրվականը պիտի սավառնի։ |
| Եվ քաղաքներում, և գյուղերում խուլ, |
| Անցորդներն՝ իրար անծանոթ անգամ, |
| Աչքերում իրար և հայացքներում |
| Պիտի միևնույն թախիծը կարդան... |
| Եվ դեմքով տխուր և լուռ աչքերով |
| Պիտի միևնույն սուգը հաղորդեն, |
| Երգերիս հանդեպ անսահմա՜ն ներող, |
| Մոռացած բոլոր հանցանքներս արդեն... |
| Կբանան ոմանք իմ գիրքը գուցե, |
| Կթերթեն դանդաղ, կկարդան տողեր, |
| Տարտամ շարժումով գիրքը կգոցեն, |
| Եվ թախիծը խոր հուշս կողողե։ |
| Եվ գուցե միայն սենյակում մի խուլ, |
| Գլուխը թեքած պատկերիս վրա՝ |
| Կնայի մի կին աչքերիս տխուր, |
| Եվ կարցունքոտվեն աչքերը նրա։ — |
| . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . |
| Եվ ինչպես կյանքում՝ տարինե՜ր առաջ, |
| Հուշերում հանկարծ անցյալը բուրի, |
| Երազանքներում գուցե իմ անցած |
| Եվ արդ իմ հառնած գրքում հուշերի... |
| Այն, որ ե՛ս էի, որ ի՛մն էր առաջ, |
| Արդեն չի հառնի և ոչ մի գրքում |
| Եվ ո՛չ մի գրքում՝ աշխարհում գրած, |
| Եվ ո՛չ մի գրքում, և ո՛չ մի գրքում..." |
| Ես իմ անուշ Հայաստանի,"Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում, |
| Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում, |
| Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման, |
| Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։ |
| |
| Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե, |
| Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ, |
| Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև, |
| Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։ |
| |
| Ո՛ւր էլ լինեմ - չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր, |
| Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր, |
| Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր - |
| Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան - յա՛րն եմ սիրում։ |
| |
| Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․ |
| Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․ |
| Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․ |
| Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։" |
| Մահվան տեսիլ,"Որպես լքված թավջութակի ձգված մի լար` |
| Դողում է սիրտս կարոտով մի ահարկու. |
| Կարոտներիս գագաթն է այն` վերջի՜ն քնար.– |
| Մի պիրկ պարան ու երկնուղեշ փայտեր երկու։ |
| Որպես բախտիս մութ քամահրանքը, կամ որպես |
| Մի հին խոստում, որ անկատար, դրժած թողի — |
| Կախաղանի փայտերն ահա քաղաքի մեջ |
| Կանգնել են, սեգ, ու սպասում են կախվողի։ |
| Կանգնել են, լուռ իրար կքած, փայտեր երկու, |
| Ու մեջտեղում դողում է, մեղկ ու երերուն, |
| Մի գորշ պարան, ինչպես տխուր այս օրերում |
| Անբոց մորմոքը նաիրյան իմ ո՜րբ հոգու: |
| Իջել է շուրջը մի անհուր իրիկնաժամ, |
| ՈՒ լռություն մի անստվեր, անդուռ, անդող, |
| Ինչպես մորմոքը օրերի, ինչպես դաժան |
| Մահվան թախիծը՝ իմ անլուր սիրտը բանտող: |
| Ու խանութները, գորշ կքած, ու այն մարդիկ, |
| Որ հավաքվել են փայտերի շուրջը հիմա, |
| Մահվան բեկուն այդ քնարին այդքան մոտիկ — |
| Ի՞նչ են ուզում՝ այդքան տխուր ու ակամա: |
| Եվ արդյոք ո՞վ է երազել այդքան դաժան — |
| Ու լուսավոր առավոտները իմ հոգու |
| Ո՞վ դարձրեց — մի անկրակ իրիկնաժամ, |
| Ու գորշ պարան, ու երկնուղեշ փայտե՛ր երկու։ |
| Գուցե այդ ե՛ս եմ, որ սրտով իմ լուսնահար |
| Ո՛չ մի կրակ հեռուներից ձեզ չբերի, |
| Ու ցանկացա, որ չօրհներգե ո՛չ մի քնար |
| Լուսապսակ, պայծառ գալիքը Նաիրի․․․ |
| |
| Երթամ հիմա: Ու կարոտով անմխիթար, |
| Իմ երգիչի երազներով ու հրերով, |
| Անհրապույր իմ օրերի երգով մթար |
| Ու նաիրյան իմ երազի վերջին սիրով,— |
| Երթամ մարող ու մարմրող իրիկվա մեջ, |
| Որպես ուրու հալածական, որպես տեսիլ,— |
| Տա՜մ պարանոցս կարոտին այն երկնուղեշ |
| Ու օրորվեմ` եղերական ու անբասիր․․․ |
| Թող ո՛չ մի զոհ չպահանջվի ինձնից բացի, |
| Ուրիշ ոտքեր կախաղանին թող մոտ չգան. |
| Եվ թող տեսնեն ի՛մ աչքերի մեջ կախվածի, |
| Իմ բո՛րբ երկիր, լուսապսակ քո ապագան։ |
| Թող դուրս ընկած իմ աչքերի մեջ կախվածի |
| Նոքա տեսնեն պայծառ օրերդ ապագա,— |
| Թող ո՛չ մի զոհ չպահանջվի ինձնից բացի, |
| Ո՛չ մի ստվեր կախաղանին թող մոտ չգա․․․" |
| Անձրևի մեղեդի,"Անձրև է գալիս լուռ ու քնքուշ, |
| Երկնքի շուրթերից հնչում է երգ, |
| Ասես որ սիրտն է արցունքով լցվել, |
| Եվ ցողում է հողը լուռ հույսով մեկ։ |
| Ծառերն են լսում քաղցր պատմությունները, |
| Թևածում է թաց սիրտը պատուհանների, |
| Մի պահ կանգ առ, լսիր տիեզերքը՝ |
| Անձրևի տակ էլ կարելի է սիրել։"
|
| Հույսի լույսը,"Երբ մարեց օրը, լույսը չկորավ, |
| Սրտիս անկյունում դեռ շող էր մնում, |
| Հույսը մոմի պես երբեմն դողում է, |
| Բայց չի մարում, երբ իսկապես սիրուն։ |
| Անցան գիշերներ, անցան քամիներ, |
| Բայց մնաց հոգուս մեջ մի լուռ վառարան, |
| Որ սիրո փոքրիկ նշույլից մի օր՝ |
| Կդառնա արև մի նոր արարման։"
|
| Սպասում,"Քեզ եմ սպասում այս գիշեր կրկին, |
| Աստղերն էլ գիտեն անունդ անգիր, |
| Քամին են շշնջում քո մասին լուռ, |
| Եվ սրտիս վրա թողնում են մի գր։ |
| Ոչինչ չմնում՝ բացի կարոտից, |
| Սպասումը դարձավ իմ միակ լույսը, |
| Քեզ գտնելն է իմ վերջին երազը, |
| Իմ աչքերի փակված դուռը բացելու բանալին։"
|
| Հին տան հիշողությունները,"Հին տան պատերը պատմում են լուռ, |
| Մանուկ օրեր, ծիծաղ, խաղեր քաղցր, |
| Տատիկի հացը, մայրիկի երգը, |
| Անցած են հիմա, բայց հոգում միշտ տաք։ |
| Փոշոտ հատակը դեռ հիշում է՝ |
| Փոքրիկ ոտնահետք իմ անվրդով, |
| Ու թեև տունը այլևս դատարկ է, |
| Սիրտս է այժմ նրա նոր տերևը։"
|
| Ճանապարհի մեջ,"Գնում եմ երկար մի բարդ ուղիով, |
| Անծանոթ տեղեր, խաչվող հայացքներ, |
| Բայց սրտումս կայուն մի բան կա՝ |
| Դեպի ճշմարտություն ձգտող ցանկանք։ |
| Չգիտեմ վերջը ուր կտանի ինձ, |
| Բայց քայլում եմ հույսով լի ու ջերմ, |
| Յուրաքանչյուր քայլ մի նոտա է դարձել՝ |
| Իմ կյանքի երկար մեղեդու մեջ։"
|
| Մայրիկ,"Դու ես առաջին երգը իմ շուրթին, |
| Առաջին շունչը իմ նոր աշխարհում, |
| Մազերիդ բույրը խաղաղություն է, |
| Ձեռքերիդ հպումը՝ սեր առանց վախում։ |
| Աշխարհը թող ցնցվի՝ դու կմնաս, |
| Իմ ամրոցը, սրտիս միակ տունը, |
| Մայրիկ, քո ժպիտը հերիք է ինձ՝ |
| Որպեսզի ապրեմ նույնիսկ առանց արեւի։"
|
| Լուսնի խոստովանություն,"ուսինն է գիշերն իջել իմ պատուհան, |
| Աչքիս մեջ փայլում է նրա ճերմակ լույսը, |
| Ասես ուզում է մի գաղտնիք պատմել՝ |
| Իմ հոգու խորշերում թաքուն պահված սերը։ |
| Նա գիտի իմ լուռ ու երկար աղոթքը, |
| Գիտի՝ ում անունն եմ շշնջում քունիս մեջ, |
| Լուսնի լույսը իմ թուղթն է դարձել, |
| Իսկ ես գրում եմ քո անունը միշտ։"
|
| Աշնան վերջին տերեւը,"Աշուն է նորից, իսկ ծառերն լուռ են, |
| Մերկանում են ցավով ու խաղաղությամբ, |
| Մի վերջին տերեւ դեռ ճյուղին կապվել է, |
| Ասես չի ուզում լքել անցյալը։ |
| Բայց քամին կամաց նրան տանում է՝ |
| Ուղարկում հեռու, նոր մի կյանքի ձայնով, |
| Եվ ես մտածում եմ՝ գուցե մարդն էլ՝ |
| Հասունանում է երբ ընկնում է մի օր։"
|
| Սրտի գաղտնիքը,"Սրտումս մի խոսք պահում եմ քնած, |
| Անգամ իմ շուրթերն այն չգիտեն դեռ, |
| Թողնում եմ միայն աչքերիս լեզվին՝ |
| Ասեն ամեն ինչ առանց աղմուկի։ |
| Սերը երբեմն չասվածն է լինում, |
| Մի հայացք, մի հպում, մի լուռ համաձայնություն, |
| Սրտի գաղտնիքը նա է՝ ով հասկացավ՝ |
| Առանց որևէ խոսքի, առանց պնդման։"
|
| Գարնան վերադարձը,"Գարուն է գալիս՝ զարթնում է հողը, |
| Ծաղիկներն բացվում են երգով ու գույնով, |
| Թռչուններն բերում են մի նոր հույս, |
| Անհուն երկնքի պես անվերջ երազով։ |
| Անցել են ցուրտ օրերը՝ մենակության, |
| Այժմ սերը կրկին ծաղիկ է դառնում, |
| Եվ ես քեզ տեսնում եմ ամեն բողբոջում՝ |
| Իմ գարուն, իմ նոր սկիզբ, իմ արև։"
|
| Քո անունը քամու մեջ,"Քամին անցնում է ծառերի միջով, |
| Եվ ես լսում եմ քո անունը նորից, |
| Անհայտ ձայների մեջ այն հնչում է լուռ, |
| Սրտիս դռները բացելով քնքշությամբ։ |
| Ասես քամին հիշողությունն է քո, |
| Որ սահում է մազերիս վրայով, |
| Մոռանալ քեզ անկարելի է հիմա՝ |
| Երբ անգամ բնությունը քեզ է հիշում։"
|
| Արագածի լեռներում,"Արագածի լուռ ձյունածածկ գագաթում, |
| Կանգնում եմ՝ ասես հեքիաթի շեմին, |
| Ամպերը փարվում են նրա ուսերին, |
| Արևն է շողում իր ոսկե լեզվով։ |
| Լեռը խոսում է հազարավոր ձայներով, |
| Հնության շունչը կա քամու մեջ, |
| Եվ սիրտս դառնում է քարե խաչքար՝ |
| Որ աղոթք է հղում երկնքին լուռ։"
|
| Դեռ սպասում եմ,"Դու գնացիր մի օր առանց հրաժեշտ, |
| Իսկ ես մնացի խոսքերիս արանքում, |
| Աչքերիս մեջ ցուրտ աշուն մնաց՝ |
| Քեզ սպասելու անհուն պարտքով։ |
| Ամեն օր անցնում է քո ստվերի պես, |
| Բայց ոչ մի ստվեր քեզ չի հասնում, |
| Դեռ սպասում եմ, որ մի օր գաս՝ |
| Ու լռությունդ խոսքի վերածես։"
|
| Մոմերի քաղաքում,"Մթության մեջ քաղաքն էր լուսավորվում, |
| Ոչ թե լույսով, այլ սրտերի ջերմությամբ, |
| Ամեն պատուհան՝ մի հույսի նշույլ, |
| Ամեն աչք՝ մոմ դարձած սպասում։ |
| Սրտերը վառվում են թաքուն կրակով, |
| Ոչ մեկ չի գոռում, բայց բոլորը երգում են, |
| Սիրո մի քաղաք է սա, անլուռ, հավերժ՝ |
| Որտեղ լույսը ծնվում է ներսից։"
|
| Մեղմ ձայնով խոսիր,"Մեղմ ձայնով խոսիր, հոգիս լսում է, |
| Չշշնջաս սուտը՝ սիրտս ցավում է, |
| Ձայնիդ մեջ թող լինի աղոթքի հույս, |
| Որպեսզի վերք չդառնա ամեն բառ։ |
| Երբ խոսում ես, թող խոսի քո հոգին, |
| Ոչ թե միտքը կամ պատրանքը քաղցր, |
| Բառերն ուժ ունեն կամ փրկել, կամ կործանել, |
| Ու ես մենակ եմ՝ քո խոսքի ներսում։"
|
| Հեռավոր նամակ,"Գրեցի քեզ նամակ մի դատարկ թղթի վրա, |
| Ոչ մի բառ, ոչ մի ստորագրություն չկար, |
| Բայց սիրտս լցրել էր ամեն տող, |
| Անհուն կարոտով՝ առանց պատմության։ |
| Աչքերս արցունքով մի բիծ թողեցին, |
| Որպես կնիք՝ չարտահայտված սեր, |
| Եվ ես ուղարկեցի քամու միջոցով՝ |
| Հույսով, որ երբևէ կընկնի ձեռքիդ մեջ։"
|
| Անունդ՝ լույսով գրված,"Անունդ գրեցի իմ գիշերվա երկնքում, |
| Աստղերով՝ որ չջնջվի երբեք, |
| Ամեն տառը շողում էր սիրով, |
| Եվ գիշերվա մեջ դառնում էր աղոթք։ |
| Քո անունը դարձավ իմ լույսը գիշերում, |
| Իմ ուղեցույցը մութ ճանապարհներին, |
| Եվ նույնիսկ երբ չեմ խոսում քո մասին, |
| Անունդ իմ սրտում երգում է միշտ։"
|
| Ցավը որպես արվեստ,"Ցավը երբեմն դառնում է գեղարվեստ, |
| Լացը՝ երաժշտություն անլուռ ու մաքուր, |
| Տառապանքը՝ բեմի մի դերակատար, |
| Որ խաղում է հոգու խորությունից։ |
| Սակայն այդ դերը՝ հանուն ապրելու է, |
| Ոչ թե զոհվելու կամ մոռացվելու, |
| Ցավը թուղթ է, թանաքը՝ արցունք, |
| Ու մարդը գրում է՝ երբ կյանքը լռում է։"
|
| "Ներիր ինձ, հայրենիք","Ներիր ինձ, հայրենիք, որ երբեմն մոռացա, |
| Քո հողը հագցնող ոտքերս հեռացան, |
| Սրտումդ կարոտ կար, իսկ ես լուռ էի, |
| Տարիները անցան, իսկ հոգիս դատարկ։ |
| Բայց քո կանչը լսվում է քամու միջից, |
| Քո լեռները երազումս են կանգնած, |
| Եվ ես այսօր կրկին վերադառնում եմ՝ |
| Քեզ համար շունչ տալու նորից, միշտ։"
|
| Զարթոնք,"Զարթնում է օրը ծիածանով ժպտուն, |
| Թռչուններն սաղմոս են երգում ծառերին, |
| Հողը շնչում է պես թարմացած հոգի, |
| Եվ ամեն ծաղիկ աղոթք է դարձել։ |
| Այսօր աշխարհը սկսել է նորից, |
| Ոչ թե օրացույցով, այլ սրտով մաքուր, |
| Զարթոնքն է ամեն սեր, ամեն մի հույս, |
| Որ ծնվում է լուսաբացին լուռ։"
|
| Քո ժպիտը,"Քո ժպիտը լույս է, որ փայլում է մեջս, |
| Ինձ բացում է ինչպես ծաղիկ՝ արևին, |
| Այն խոսում է ավելի, քան հազար խոսք, |
| Բուժում է վախը, հպում է հույսին։ |
| Երբ մռայլ օրեր են՝ հիշում եմ քեզ, |
| Քո ժպիտը դարձնում է աշխարհը պարզ, |
| Դու լուռ ես մնում, բայց ժպիտովդ խոսում՝ |
| Եվ ես լսում եմ՝ սիրտս նորից բաբախում։"
|
| Անքուն գիշերներ,"Անքուն գիշերները հուշերով լի են, |
| Գրքեր են բացվում իմ հոգու մեջ, |
| Մտքերը պտտվում են մառախուղի պես, |
| Եվ չեն թողնում աչքերս փակել։ |
| Մթության մեջ միայն մի բան կա՝ |
| Քո անունը՝ ծածկված լռությամբ, |
| Անքուն գիշերներն ուսուցանում են ինձ՝ |
| Սերը չի հանգչում, երբ իսկական է։"
|
| Կյանքը՝ բանաստեղծություն,"Կյանքը՝ բանաստեղծություն է անավարտ, |
| Տողերը երբեմն ցրված են լուռ, |
| Բառերը կիսատ, վերծանման կարիքով, |
| Բայց ներսում՝ հոգի կա լի հնչյունով։ |
| Սխալ տողեր, սուր նիշեր, ցավոտ հանգեր, |
| Բայց նաև՝ մաքրություն, լույս ու սեր, |
| Կյանքը գրվում է յուրաքանչյուր օր, |
| Եվ ամեն սիրտ մի գրիչ է լուռ։"
|
| Սիրո լեզու,"Սերը լեզու չունի, բայց ամեն բան ասում է, |
| Աչքերով, շնչով, հպումի մեղմությամբ, |
| Ոչ մի բառ չի կարող փոխարինել |
| Երբ սիրտն է խոսում լռության լեզվով։ |
| Երբ սիրում ես՝ չես հարցնում «ինչու», |
| Ոչ էլ սպասում ես որևէ պատասխան, |
| Սերը ուղղակի հոսում է՝ ինչպես գետ, |
| Եվ դառնում է կյանք՝ անվերջ ու մաքուր։"
|
| Քարանձավի լռություն,"Քարանձավի մեջ լռություն է խորը, |
| Բայց նրա քարերն հին երգեր են պահում, |
| Ամեն կաթիլ՝ մի ժամանակի հուշ է, |
| Ամեն ստվեր՝ անցյալի ձայնն է խոսուն։ |
| Լռության մեջ ես գտնում եմ հանգիստ, |
| Որ խոսքերը երբեք չեն տալիս, |
| Քարանձավի լռությունը ինձ ասում է՝ |
| Իմ ներսում ևս գոյություն ունի հավերժություն։"
|
| Մոլորված հոգին,"Մոլորվել եմ երբեմն իմ մտքերի մեջ, |
| Ոչ մի ուղի չի բերում դուրս, |
| Բայց սրտիս խորքում կա մի աղոտ լույս, |
| Որ դեռ ինձ պահում է ողջ։ |
| Մոլորված հոգին էլ կարող է գտնել՝ |
| Իր տունը մի օր սիրո մեջ, |
| Պարզապես պետք է վստահել լռությանը, |
| Որ խոսում է ներսից՝ առանց ձայնի։"
|
| Ծնունդը լռության,"Մի օր լռությունը ծնվեց իմ ներսում, |
| Եվ սկսեց մեծանալ անհանգիստ ձևով, |
| Խոսքերը մարեցին նրա առջև, |
| Բայց նա չդադարեց խոսել։ |
| Այդ լռության մեջ ես գտա ինձ՝ |
| Չշինծու, մաքուր, անհաղորդ աշխարհից, |
| Եվ հասկացա՝ երբ մոլորվում եմ հնչյուններում, |
| Իմ տունը լռության մեջ է միայն։"
|
| Անհայտ ճամփեք,"Երբեմն պետք է գնալ այն ճանապարհով, |
| Որ ուրիշները վախենում են քայլել, |
| Որ չգիտես՝ ուր է տանում, բայց զգում ես՝ |
| Սիրտդ հուշում է հենց այդ ուղին։ |
| Անհայտ ճամփեքով հաճախ է ճշմարիտը, |
| Ու ճշմարիտ սերն՝ այնտեղ է թաքնված, |
| Միայն արկածները գտնում են սերը՝ |
| Որ մնացածից տարբերվում է լռությամբ։"
|
| Քեզ ներսում պահել,"Քեզ պահել եմ ոչ թե գրպանում կամ սրտում, |
| Այլ աչքերիս մեջ՝ որպես մշտական հուշ, |
| Երբ տեսնում եմ ծաղիկ կամ մի կաթիլ լույս, |
| Դու հանկարծ հայտնվում ես իմ մեջ։ |
| Քեզ կրելը չի ծանրացնում հոգիս, |
| Դու թև ես դարձել՝ իմ մեջ, իմ շուրջ, |
| Ես քեզ չասացի «մնաս բարով», |
| Որովհետև դու երբեք չես հեռացել։"
|
| Բոլոր վարդերը միանման չեն,"Վարդը՝ վարդ չէ, եթե չունի հոտ, |
| Քեզ չեն սիրում, եթե միայն ասում են, |
| Բոլոր գույները չեն՝ իրական ջերմ, |
| Եվ ամեն ժպիտ չէ, որ բխում է սրտից։ |
| Բոլոր վարդերը գեղեցիկ են առաջին հայացքից, |
| Բայց միայն մի քանիսն են մնում մաքուր, |
| Ճանաչիր նրանց ըստ բույրի, ոչ միայն տեսքի, |
| Եվ կգտնես նրանց մեջ՝ իսկական սերը։"
|
| Կանգ առ մի պահ,"Կանգ առ մի պահ այս վազող կյանքում, |
| Ու լսիր թե ինչպես է աշխարհը շնչում, |
| Թռչուններն են երգում առանց շոու, |
| Ծառերն են պարում առանց հանդիսատես։ |
| Մարդը մոռացել է՝ ինչպես է ապրել, |
| Լոկ ներկա պահին՝ առանց հիշողության, |
| Կանգ առ մի պահ ու հիշիր՝ դու ես կյանքը, |
| Ոչ թե աշխատանքը կամ հաղթանակը։"
|
| Քո հեռանալը,"Քո հեռանալը մի ձմեռ բերեց, |
| Որ իմ հոգում դեռ չի հալվում, |
| Անգամ երբ դուրսը գարուն է գալիս, |
| Իմ ներսում շարունակում է ձյուն տեղալ։ |
| Քո բացակայությունը դարձավ հնչյուն, |
| Որ լցրեց լռությունը երգով, |
| Ու ես սովորեցի ապրել ցավով՝ |
| Որպես մեղեդի, ոչ թե մղձավանջ։"
|
| Փողոցի հնացած լույսը,"Փողոցի ծայրին մի լույս է մնացել, |
| Հին, դողացող, բայց դեռ վառ, |
| Ոչ ոք նրան չի նկատում գիշերում, |
| Բայց նա շարունակում է լուսավորել։ |
| Ասես մի հին սեր է, մոռացված, մենակ, |
| Բայց չի հանձնվում ժամանակի սառույցին, |
| Եվ ես տեսնում եմ ինձ այդ լույսում՝ |
| Մենակ, բայց հույսով, միամիտ լուռ հուր։"
|
| Ում համար եմ գրում,"Ում համար եմ գրում այս բանաստեղծությունները՝ |
| Գուցե մեկի, որ չի կարդա երբեք, |
| Կամ գուցե իմ ապագա վարկածի, |
| Որ կգտնի սրտի մի մոռացված գիրք։ |
| Գուցե դու կարդաս, չհասկանաս, |
| Բայց զգաս այն բանը, ինչ ես զգացի, |
| Բանաստեղծությունը բառ չէ միայն, |
| Այլ սիրտ՝ թղթի վրա մերկացած։"
|
| Գիշերային ճամփորդություն,"Գիշերը լուռ է, բայց ներսս աղմկում, |
| Քայլում եմ մթության մեջ մենակ, |
| Աստղերը՝ ուղեկիցներ հնագույն, |
| Որ գիտեն իմ հարցերը առանց խոսքի։ |
| Անհանգիստ եմ, բայց սիրտս խաղաղ է, |
| Քանզի գիշերը չվախեցնում է ինձ, |
| Ես քայլում եմ՝ որպես մի հոգի, |
| Որ գտել է խաղաղություն մենության մեջ։"
|
| Իմ լեզուն՝ քո աչքերը,"Ես քո լեզվով չեմ խոսում, |
| Բայց աչքերիդ մեջ իմ բառերն են, |
| Մեր խոսքերը չունեն հնչյուն, |
| Բայց ունեն խորություն՝ անսահման։ |
| Աչքերդ են թարգմանում իմ լռությունը, |
| Եվ դու լսում ես՝ առանց ձայնի, |
| Սերն ունի լեզու, որ չի սովորեցվում, |
| Այլ միայն զգացվում է՝ ինչպես շունչ։"
|
| Փետրվար,"Փետրվարն է, ցուրտ ու անսիրտ, |
| Բայց մի տեղ տաք է՝ հիշողությանս մեջ, |
| Փետրվարը հիշեցնում է, որ սառնությունը |
| Երբեմն անհրաժեշտ է՝ քնից արթնանալու։ |
| Ձյունը՝ մաքրություն է ոչ թե դատարկություն, |
| Ու մառախուղը՝ մի մոդիֆիկացված լույս, |
| Փետրվարն անցնող է, բայց թողնում է հետք՝ |
| Որից ծաղիկ է ծագում՝ մարտի շեմին։"
|
| Լռության տունը,"Լռության մեջ տուն եմ կառուցել, |
| Անձայն աղյուսներով՝ զգացմունքից, |
| Անձրևը չի քանդում, ոչ էլ քամին, |
| Քանզի հիմքը՝ սիրո վրայից է։ |
| Այդ տունը ոչ ոք չի տեսնում, |
| Բայց այն կա, ապրում է իմ ներսում, |
| Երբ խոսքերը չեն բավարարում՝ |
| Ես այնտեղ եմ գնում՝ հանգիստ գտնելու։"
|
| Դիմանկար մի անհայտի,"Ես տեսա քեզ՝ մարդկանց մեջ կանգնած, |
| Քո հայացքը ոչ մեկին չէր նայում, |
| Բայց ես զգացի՝ դու այնտեղ չէիր, |
| Քո հոգին այլ տեղ էր՝ հեռու, աննկարագրելի։ |
| Դու ինձ չես ճանաչում, ես էլ քեզ ոչ, |
| Բայց մի պահ մենք եղանք մի ամբողջություն, |
| Երբեմն ամենախորը կապերը ծնվում են՝ |
| Ու ոչ մի բառով չեն բացատրվում։"
|
| Վերջաբանի պես սկիզբ,"Երբ մտածում ես՝ ամեն բան ավարտված է, |
| Հանկարծ մի բան սկսվում է նորից, |
| Ոչ թե այնպես, ինչպես սպասում էիր, |
| Այլ այն ձևով, որ իրական է լինում։ |
| Վերջաբանը սկիզբ է՝ թաքնված պատմվածքի մեջ, |
| Ու ամեն կորուստ՝ մի տեղ նոր աճ է, |
| Երբ սրտով ես ապրում՝ վախենալու բան չկա, |
| Քանզի ամեն ցավ նոր կյանքի հող է։"
|
| Քաղաքը գիշերվա մեջ,"Քաղաքը լուռ է, լուսամփոփներն հսկում են, |
| Փողոցները հոգնած են, քնեցնում են անցորդին, |
| Խանութների ապակիները սառել են լույսով, |
| Ու հեռվում մի կատու մռնչում է մեղմ։ |
| Բոլորը կարծես ինչ-որ բան մոռացել են, |
| Որ մնում է գիշերային օդում կախված, |
| Քաղաքի շունչը բաբախում է դանդաղ, |
| Ու ես հանկարծ ինձ զգում եմ կենդանի։"
|
| Հույսի վերականգնումը,"Մեկ անգամ կոտրվել է իմ հույսը, |
| Բայց նա նորից կառուցվեց հողից, |
| Ոչ թե օդից, ոչ թե հեքիաթից, |
| Այլ ցավից ու համբերության քարերից։ |
| Հույսը պողպատ չէ, այլ՝ ջուր, |
| Որ հոսում է քարերի միջով, |
| Նա չի բղավում, չի գոռում, |
| Բայց իր լռությամբ հաղթում է մութը։"
|
| Քեզ սպասելիս,"Քեզ սպասելն արդեն արվեստ է դարձել, |
| Ես սովորել եմ գունավորել ժամանակը, |
| Ամեն վայրկյան մի պատկեր է դարձել՝ |
| Որտեղ դու դեռ չկաս, բայց գալիք ես։ |
| Սպասելն ինձ դարձրել է ավելի խորը, |
| Սիրտս լսում է ժամացույցի շնչառությունը, |
| Եվ ես չգիտեմ՝ դու երբ կգաս, |
| Բայց սպասելը քեզ արդեն արժանի է դարձնում։"
|
| Կորուստի ձևերը,"Կորուստը միշտ չէ որ մահ է կամ ավարտ, |
| Երբեմն այն լուռ հեռացում է, չասված բառ, |
| Կորուստ է երբ սիրտը փակվում է քեզնից, |
| Երբ հիշողությունները մարում են կամաց։ |
| Դրանք ճմլում են քեզ ներսից, |
| Բայց ոչ ոք չի տեսնում այդ ցավը, |
| Կորուստը մեկ սառը հայացք է լինում, |
| Որ մնում է ողջ կյանքի ընթացքում։"
|
| Հեռավոր լեռները,"Հեռվում լեռներ կան՝ մշուշի մեջ կորած, |
| Ես տեսնում եմ նրանց միայն երազներում, |
| Նրանց գագաթները ինձ կանչում են լուռ, |
| Ու ես քայլում եմ, թեկուզ ոտքերս ցավում են։ |
| Դրանք հեռու են, բայց երբ քայլում եմ՝ |
| Ինձ մոտ են դառնում թեև աննկատ, |
| Երբ հոգիս ձգտում է դեպի բարձրը, |
| Ոչ մի քամի չի կարող կանգնեցնել ինձ։"
|
| Սրտի երկխոսություն,"Սիրտս խոսում է ինձ հետ ամեն գիշեր, |
| Երբ ամեն ինչ լուռ է դառնում շուրջս, |
| Նա հիշեցնում է թե ով եմ եղել, |
| Ու ինչ եմ կորցրել՝ բայց դեռ կենդանի եմ։ |
| Սիրտը դառնում է մի ընկեր մենակության մեջ, |
| Որ հասկանում է անգամ լռությունը, |
| Եվ երբ ձայն չունեմ ես աշխարհին տալու, |
| Իմ սիրտն է խոսում՝ փոխարենս։"
|
| Ձմեռային պատուհան,"Պատուհանիս վրա ձյունն է հավաքվել, |
| Ու ես նստած՝ նայում եմ դուրս՝ անհուն, |
| Ամեն փաթիլ՝ մի զգացում է հին, |
| Որ հանկարծ իջնում է ու հալչում է մեջս։ |
| Ձմեռը չի լռում, նա ասում է բաներ՝ |
| Որ ամռանը երբեք չես լսում, |
| Նա հիշեցնում է՝ սառնությունն էլ ունի գեղեցկություն, |
| Երբ դառնում է լույսի բաժանորդ։"
|
| Երբ չեմ գրում,"Երբ չեմ գրում՝ ես կարծես լուռ եմ մեռնում, |
| Բառերը հոգուս սիրտն են դարձել, |
| Չգրելը՝ ինչպես փակել աչքերդ, |
| Երբ արևն է պայծառ փայլում։ |
| Ես չեմ գրում՝ երբ շատ եմ զգում, |
| Երբ բառերն այլևս չեն բերում բավարարվածություն, |
| Բայց հետո ստիպված եմ բացել էջը՝ |
| Որ փրկվեմ ինձնից։"
|
| Ներել իմաստով,"Ներել՝ նշանակում է չմոռանալ ցավը, |
| Այլ՝ հասկանալ նրա պատճառը խորքում, |
| Դա մոռացում չէ, ոչ էլ արդարացում, |
| Այլ՝ ազատում է ներսի կապանքից։ |
| Ներելը քո մասին է՝ ոչ թե նրա, |
| Որ ցավեցրել է քեզ, |
| Դա ճանապարհ է դեպի ազատություն՝ |
| Որ սկսվում է հենց ներսից։"
|
| Նկարչի հայացքով,"Ես չեմ նկարում՝ ինչպես նկարիչները, |
| Բայց ամեն բանաստեղծություն մի կտավ է, |
| Ես գույներ եմ բերում բառերի միջով, |
| Ու պատկերում եմ այն, ինչ սիրտս է զգում։ |
| Տողերը՝ վրձին, հանգերը՝ ստվեր, |
| Երբեմն փայլ, երբեմն խավար, |
| Եվ երբ հարցնում են՝ ով եմ ես, |
| Ես ասում եմ՝ ես եմ իմ նկարած աշխարհը։"
|
| Դու՝ իմ ներսում,"Դու չկաս իրականում՝ ոչ կողքիս, ոչ առջևս, |
| Բայց ներսումդ կան բաներ, որ ուրիշ ոչ ոք չունի, |
| Դու ապրում ես իմ մտքերում, շարժումներում, |
| Նույնիսկ լռության պահին ես զգում եմ քեզ։ |
| Երբ շնչում եմ՝ կարծես քո անունն եմ շշնջում, |
| Երբ փակվում են աչքերս՝ քեզ եմ տեսնում, |
| Ու գուցե դու երբեք չգաս, |
| Բայց ներսումդ դու ես՝ ավելի ճշմարիտ, քան իրականը։"
|
| Թուղթ ու սիրտ,"Թուղթը սպիտակ է, բայց երբ գրում եմ՝ |
| Դառնում է վկան իմ բոլոր վերքերին, |
| Իմ սիրտը գրիչ է, որ մաշվում է ամեն տողով, |
| Բայց չի հանձնվում, չի լռում։ |
| Թուղթը լսում է ինձ, երբ ոչ ոք չի լսում, |
| Նա չի դատում, չի հակասում, |
| Եվ երբ վերջին տողը գրեմ՝ |
| Թող մաքուր լինի, ինչպես առաջինը։"
|
| Մարդկանց շշուկները,"Մարդիկ շատ են խոսում՝ բայց քիչ բան են ասում, |
| Շշուկները հղի են դատարկությամբ, |
| Եվ ես քայլում եմ այդ բառերի միջով՝ |
| Ինչպես մշուշի մեջ՝ առանց ուղղության։ |
| Բայց երբ լսում եմ մի լուռ հայացք՝ |
| Ես հասկանում եմ ավելի շատ, |
| Որ աշխարհը լռությամբ է կառուցվում՝ |
| Ոչ թե աղմուկով։"
|
| Որտեղ ես դու,"Որտե՞ղ ես դու, որ մի օր խոստացար, |
| Թե սերը մեզ կտանի հեռու, |
| Հիմա՝ երբ ամպերն էլ չունեն ձև, |
| Ես փնտրում եմ քեզ յուրաքանչյուր անձրևի մեջ։ |
| Դու լուռ հեռացար՝ ինչպես քամի, |
| Բայց քո անունը մնաց իմ շրթունքի վրա, |
| Եվ ես դեռ հարցնում եմ քամուն՝ |
| Որտե՞ղ ես դու։"
|
| "Աչքեր, որ տեսնում են","Աչքեր կան՝ որ միայն տեսնում են ձև, |
| Ու կան աչքեր՝ որ ներս են խորանում, |
| Նրանք չեն ասում բան, չեն լուսաբանում, |
| Բայց գիտեն ամեն բան՝ առանց խոսքի։ |
| Ես ճանաչել եմ աչքեր՝ լուռ պոեզիա, |
| Որ փակում են գրքերը, բացում են հոգին, |
| Եվ նրանց մեջ ես գտել եմ այն սերը՝ |
| Որ երբեք բառերով չի արտահայտվում։"
|
| Մենակության դեղը,"Մենակության դեղը ոչ թե մարդիկ են, |
| Այլ՝ քո ներսում գտած խաղաղությունը, |
| Երբ ընդունում ես քեզ՝ ինչպես կաս, |
| Ու սիրում ես՝ առանց պայմանների։ |
| Այդ ժամանակ մենակությունը դառնում է պարգև, |
| Ոչ թե ցավ կամ դատարկություն, |
| Եվ դու դառնում ես ամբողջ՝ առանց ուրիշի, |
| Բայց նաև՝ բաց՝ սիրելու։"
|
| Հին նամակներ,
|
| Հին նամակներ,"Հին նամակները գրպանումս են մնացել, |
| Դեղնած են, բայց դեռ խոսում են, |
| Նրանց մեջ բառեր կան՝ որ այժմ չեն ասվում, |
| Ու զգացումներ՝ որ այժմ չեն զգացվում։ |
| Նամակներն ասում են՝ ինչպես էինք մենք, |
| Ինչպես մենք փոխվեցինք կամ կորանք, |
| Ու գուցե դրանք անցյալ են հիմա, |
| Բայց ես դեռ լսում եմ այդ ձայները։"
|
| Անսպասելի հանդիպում,"Երբ հանդիպում ես մեկին՝ առանց նախապատրաստության, |
| Եվ թվում է, թե ճանաչում ես տարիներ, |
| Այդ պահը դառնում է հավերժ, |
| Ու խցանված ժամացույցը սկսում է նորից։ |
| Դա սեր չէ, գուցե նույնիսկ բարեկամություն չէ, |
| Բայց մի բան է, որ չի բացատրվում, |
| Անսպասելի այդ հանդիպումը՝ |
| Հիմնահատակ փոխում է ներսդ։"
|
| Ամառային անձրև,"Ամռան մեջ անձրևը նվեր է, |
| Ինչպես համբույր՝ անակնկալ պահին, |
| Նա գալիս է՝ թարմացնելու հոգին, |
| Եվ փակում է բոլոր տաք օրերը մի պահ։ |
| Ամառային անձրևը սիրում է ծաղիկներին, |
| Նա չի մերժում արեւին՝ այլ պարում է նրա հետ, |
| Եվ երբ ես զգում եմ նրա կաթիլները, |
| Ես ինքս եմ դառնում ամառ ու անձրև։"
|
| Սովորել լսել,"Սովորել եմ լսել՝ առանց պատասխան տալու, |
| Ոչ միայն ականջով, այլ սրտով, |
| Որովհետև երբեմն մարդիկ բառեր չեն ասում, |
| Բայց ամբողջ կյանքը՝ աչքերում է բացվում։ |
| Լսելը արվեստ է, ոչ պակաս խոսելուց, |
| Եվ երբ դու իսկապես լսում ես մարդուն, |
| Նա դադարում է միայն լինել ծանոթ, |
| Եվ դառնում է մի հայելի՝ քոնն ինքդ։"
|
| Մեկ քայլ առաջ,"Մի քայլ առաջ, մի քայլ հետ, |
| Աշխարհը մեզ չի ներում, |
| Երկար ճանապարհ անցնում ենք, |
| Ու միայն մնում ենք մեզ հետ։ |
| Բայց մեր հույսը չկորած, |
| Մի օր կհասնենք վերջին կետի, |
| Հասնելու ենք այնտեղ, որտեղ |
| Սպասում է խաղաղությունը։"
|
| Տանջանքներ,"Տանջանքները մեծ են, բայց նրանք անցնում են, |
| Սիրտն աճում է, երբ ցավը զրկում է մեզ կյանքից, |
| Ամեն անգամ, երբ մենք ուզում ենք հանձնվել, |
| Մենք ստիպված ենք շարունակել՝ ամենաթույլ պահին։ |
| Թող, որ ցավը դառնա մեր ուժը, |
| Եվ թույլ տա մեզ վեր բարձրանալ, |
| Չնայած ճանապարհը դժվար է, |
| Մենք պիտի լինենք ապագայի սերունդը։"
|
| Քարերը խրատում են,"Քարերը լռում են, բայց նրանք ունեն պատմություն, |
| Այդ պատմությունները դարեր են ապրում, |
| Մենք երբեմն մոռանում ենք, թե ինչ է նրանց խորքում, |
| Բայց նրանք միշտ կանգնած են, մի տեղ՝ նույն տեղում։ |
| Նրանք մեզ սովորեցնում են լռության արժեքը, |
| Նրանք դրսևորում են համբերության ուժը, |
| Եվ երբեմն, երբ մեր ուժերը վերջանում են, |
| Քարերն են մեզ ասում՝ “Սպասիր ու դիմացի”։"
|
| Բառերը թևեր ունեն,"Բառերը թևեր ունեն՝ ինչպես թռչունները, |
| Նրանք կարող են մեզ բարձրացնել կամ սուզել, |
| Բայց երբ մենք ասում ենք խոսքեր ճիշտ տեղում, |
| Դրանք դառնում են թռիչք, ու մենք նահանջում ենք։ |
| Երբ բառերն անփույթ են, նրանք խեղդում են մեզ, |
| Բայց երբ բառերն լի են սիրով ու հանդուրժումով, |
| Նրանք փոխում են աշխարհը՝ մեկ խոսքով, |
| Եվ մենք դարձնում ենք լավը այն, ինչ կատարվում է։"
|
| Տարեգրություն,"Տարեգրությունը մարդուն ցույց է տալիս անցյալը, |
| Այն էլ ուսմունք է տալիս ապագայի մասին, |
| Բայց երբեմն պետք է խուսափել այն տողերից, |
| Որն ամենակարևորն է՝ հիմա պետք է ապրել։ |
| Նոր էջեր բացելուց առաջ պետք է փակել հիները, |
| Միշտ հիշելով, թե որտեղից ենք եկել, |
| Եվ միշտ մի պահ կանգնելով՝ տեսնելու համար, |
| Որ մենք այլևս նույնը չենք։"
|
| Տիեզերքը մեր մեջ,"Մենք ոչ միայն այս մոլորակն ենք, |
| Մենք՝ ամբողջ տիեզերքն ենք, |
| Մենք աստղերն ենք, մենք մոլորակներն ենք, |
| Եվ նրանց միջով անցնում են մեր մտքերը։ |
| Տիեզերքը մի սահանք է, |
| Որ խաբում է մեզ իր անծայրածիրությամբ, |
| Բայց իսկապես մենք նրա մեջ ենք՝ |
| Մենք այնքան փոքր ենք, բայց նրա չափազանց կարևոր։"
|
| Անահիտ,"Անահիտը մոր թևերի տակ մեծանում էր, |
| Նա տեսնում էր աշխարհը՝ պարզ ու լուսավոր, |
| Նրա աչքերը լույս էին՝ ինչպես արևի ճառագայթ, |
| Եվ սիրտը միշտ բաց էր՝ աշխարհին։ |
| Անահիտը անցավ իր կյանքի բոլոր փուլերը, |
| Նա ուսուցանեց մեզ սիրել կյանքը՝ առանց դադարի, |
| Եվ երբ նա գնաց, մենք նրան հիշեցինք՝ |
| Որպես մարդկության մի մասնիկ, որի մեջ մենք կապվել էինք։"
|
| Ներողություն,"Ներողությունը տանում է մեզ դեպի խաղաղություն, |
| Դա բաց դուռ է, որը բացում ենք ինքներս մեզ համար, |
| Չնայած որ սխալներ ենք արել, |
| Նա մեզ ցույց է տալիս, թե ինչ է շտկելը։ |
| Ներողությունը չի նշանակո՞ւմ հաշտություն, |
| Այլ նշանակում է՝ հասկանալ և ընդունել, |
| Որպեսզի մենք կարողանանք ապրել՝ առանց ծանր բեռի, |
| Եվ թող անցյալը թողնենք մեզանից առաջ։"
|
| Մահը և կյանքը,"Մահը միայն մի փուլ է, որը գալիս է իր ժամանակին, |
| Մենք երբեք չգիտենք՝ քանի վայրկյան մնացել է, |
| Բայց այդպես էլ մենք ապրում ենք՝ |
| Մտքերով, որ ամենը համադրված է։ |
| Կյանքը անթիվ է, և նա ապրում է մեր մեջ, |
| Անընդհատ ճախրում է մեր տառերի մեջ, |
| Եվ մահը չի կարող մեզ կանգնեցնել, |
| Որովհետև կյանքը վերածվում է նոր տարածության։"
|
| Սերը անցյալում,"Սերը անցյալում էր, բայց այսօր նորից մնում է, |
| Դա շարունակական պատմություն է, |
| Եվ երբ թվում է, որ նա հեռանում է, |
| Նա վերադառնում է և միշտ կա մեզ հետ։ |
| Սերը չի պահում անցյալը, |
| Նա միայն հարցնում է՝ ինչ նոր կարող է լինել, |
| Եվ երբ մենք բացում ենք մեր սիրտը, |
| Նա նորից դարձնում է մեր աշխարհը։"
|
| Կառուցել հրաշքներ,"Երբ մենք կառուցում ենք հրաշքներ, |
| Մենք հստակ տեսնում ենք, որ դրանք ոչ թե պատահական են, |
| Այդ հրաշքները չեն գալիս հենց այնպես, |
| Այդ մի քայլ է դեպի մեզ հասանելի անիմաստ։ |
| Բայց մենք դրանք պիտի կառուցենք մեր աշխատելուց, |
| Քայլելով գիշերով՝ աստղերով լուսավորված, |
| Մտքով սուզվելով մեր դժվարություններից, |
| Դրանք կարող ենք պատրաստել միայն ներսում։"
|
| Խաղաղություն սրտում,"Խաղաղությունն է, որը մենք բոլորիս փնտրում ենք, |
| Նա գտնվում է մեր սրտերում՝ փակված ու լռելյայն, |
| Մենք պետք է գտնենք այն, որ մեզ համար է բացված, |
| Եվ երբ այն գտնենք՝ գիտակցենք, թե ինչ մեծություն կա։ |
| Խաղաղությունը մեզ մխիթարում է, |
| Եվ մենք ապրում ենք նրա շողերով, |
| Երբ դուրս է գալիս սրտից՝ լուսավորում է մեզ, |
| Ու մենք դրա հետ քայլում ենք հավերժ։"
|
| Լուսնի մառախուղը,
|
| Լուսնի մառախուղը,"Լուսինը ծածկվում է մառախուղով, |
| Որպես մի գաղտնիք, որը մեզ անհայտ է, |
| Բայց մենք գիտենք՝ նա մնում է նույնը, |
| Քանի դեռ մեզ չի լքում։ |
| Նա հիշեցնում է մեզ՝ որ ամենը պետք է վերանա, |
| Բայց ոչ թե ամբողջովին, այլ միայն մեկ ձևով՝ |
| Նա մեկ ուրիշ կերպ շարունակվում է, |
| Նույնքան մառախուղի մեջ։"
|
| Բախում,"Որպես երբեմն էլ երբ մենք բախվում ենք պատերին, |
| Բայց հետո այն դարձնում է նոր ուժ՝ մեզ համար, |
| Որպես խոսքեր, որոնք արտասանում են ցավի մասին, |
| Բայց նրանք դառնում են ոսկի մեր սրտերում։ |
| Երբ մենք բախվում ենք, մենք սկսում ենք հասկանալ, |
| Ինչպես ապրել առանց միտք ու սրտի կտրված, |
| Բայց երբ հետ ենք գնում՝ մի մեծ հնարավորություն կա, |
| Որպես կոտրված կոթի ամեն նոր ճյուղը։"
|
| Բարձրանալ,"Մենք բոլորս բարձունքներ ենք ձգտում, |
| Մենք բարձրանում ենք ամեն օր՝ առանց դադարելու, |
| Բայց երբ հասնում ենք այդ տեղը, |
| Մենք հասկանում ենք՝ իսկապես այնտեղ չէ վախը, |
| Այստեղ է նոր հայացքը՝ առաջ՝ դեպի կատարյալ կյանք, |
| Բարձրանալ նշանակում է առաջին հերթին հասկանալ, |
| Որ մեր ճանապարհը մենք ենք ընտրում, |
| Բայց երբ պատրաստվում ենք՝ հասկանում ենք կփոխվի աշխարհը։"
|
| Արևի ճառագայթները,"Արևը խփում է մեր դեմքին, |
| Թաքցնելով իր լույսը փրփուրի մեջ, |
| Եվ սիրտը բացվում է բաց երկնքում, |
| Որպես արևի առաջին ճառագայթ։ |
| Մենք գիտենք, որ դանդաղ ու հավասար, |
| Կորցնում ենք բոլոր մութ կողմերը, |
| Եվ երբեմն պատրանքներ են ծագում, |
| Բայց արևի լույսը միշտ մնում է մեզ հետ։"
|
| Խանդի ծուղակը,
|
| Խանդի ծուղակը,"Խանդը գալիս է ներսից՝ |
| Հարստացված սրտի հրդեհով, |
| Դու չես տեսնում այն ամբողջական, |
| Բայց զգում ես այն խորքում։ |
| Խանդը քանդում է սերն ու հարգանքը, |
| Նրա հրեշտակը դառնում է սև, |
| Բայց երբեմն նույն խանդը դառնում է ուսուցիչ, |
| Որ մեզ ցույց է տալիս մոլորությունները։"
|
| Հիշողության մութը,"Հիշողությունները մթագնում են մեր ուղին, |
| Եվ երբեմն մենք չենք հիշում, թե որտեղից ենք, |
| Բայց մի բան հաստատ է՝ մենք եղել ենք այնտեղ, |
| Դա մեր սիրտը գիտի՝ նույնիսկ երբ մենք մոռանում ենք։ |
| Հիշողություններն են կազմել մեր անցյալը, |
| Նրանք տանում են մեզ դեպի ապագան, |
| Չնայած երբեմն նրանք թաքցնում են մեզ, |
| Բայց մենք պետք է ընդունենք դրանք՝ որպես մեզ կառուցող։"
|
| Հանգիստ ջրի մեջ,"Սիրտը, ինչպես հանդարտ ջուրը, չի խառնվում, |
| Եվ միայն ամենակարևորը մնում է անշարժ, |
| Կյանքը գալիս է, հետո վերադառնում, |
| Նման է ալիքների խաղին։ |
| Այդ խաղաղությունը մեզ ստիպում է ապրել, |
| Չնայած ամեն ինչ մի օր կհեռանա, |
| Մենք գիտենք, որ նրա հետ կհասնենք, |
| Եվ կրկին կվերադառնանք այնտեղ՝ լուռ ու հանգիստ։"
|
| Անհետացման սենյակը,"Կյանքը անցնում է, բայց ոչ միշտ հեշտությամբ, |
| Նախորդի հետ թողնում ենք այն սենյակը, |
| Ու երբեմն ուզում ենք մոռանալ, |
| Բայց հիշողությունները խլում են մեզ, |
| Սրանք մեր ամենածանր պահերն են, |
| Եվ մենք կանգնում ենք անհետացման սենյակում, |
| Հոգու լուռ զգացողությամբ տառապելով, |
| Բայց դա մեզ դարձրեց ավելի ուժեղ։"
|
| Սեր և ցավ,"Սերը հաճախ մի զույգ լինում է ցավի հետ, |
| Մենք չենք կարող բաժանել նրանց՝ մեկից մյուսը, |
| Սերը հնչում է, բայց ամեն անգամ մի նոր ցավ է, |
| Բայց ցավը սովորեն նաև ուժ է տալիս։ |
| Երբ սերը գալիս է, ցավն անհետանում է, |
| Նրանք խառնվում են՝ դարձնելով մեր կյանքը ամբողջական, |
| Եվ երբ սիրտը քո ցավով դադարում է բաբախել, |
| Սերը նորից վերադառնում է՝ առանց ընդմիջման։"
|
| Որոշում կայացնել,"Որպես երբեմն կանգնում ենք երկու ճանապարհին, |
| Նախընտրում ենք մի ճանապարհ՝ առանց ուղի, |
| Չգիտենք, թե որտեղ է նա տանում, |
| Բայց մենք վստահ ենք՝ դա ճիշտ որոշում է։ |
| Որպես երբեմն մեր ձեռքը բռնում է մեր սրտի հետ, |
| Մենք չենք վախենում՝ գտնելով փախուստի ճանապարհ, |
| Եվ չնայած որոշումները կաշկանդում են մեզ, |
| Նրանք նաև տալիս են ուժեր՝ դիմանալու։"
|
| Վախի անվերջությունը,"Վախը մեզ հետ է գալիս իբրև երանգ, |
| Նա փակում է մեր աչքերը մթության մեջ, |
| Մենք չենք կարող տեսնել դրական կողմը, |
| Բայց մեզ համար դժվար է դիմանալ։ |
| Վախը միշտ մեզ զգում է՝ ինչպես սառը քամի, |
| Նա գալիս է երբեմն այն պահերին, |
| Երբ մենք միայնակ ենք ու հուսահատ, |
| Բայց նա մեզ ցույց է տալիս, թե որտեղից պետք է առաջ շարժվել։"
|
| Գունավոր նկարներ,"Գունավոր նկարները նկարվում են մեր սրտում, |
| Եվ նրանք ապրում են մեր ամեն քայլից, |
| Որպես պատմություններ, որ ասում են ականջներին, |
| Նրանք մեզ տանում են անհայտի աշխարհը։ |
| Երբ մենք նայում ենք դրանց, տեսնում ենք արտացոլանքը, |
| Եվ դրանք բացում են մեզ ավելի խորը տեսլական, |
| Կյանքի գույներն են նրանց ծաղկում, |
| Եվ մենք ապրում ենք իրենց մեջ՝ անկախ ժամանակից։"
|
| "Իմ սիրտը, իմ աշխարհը","Իմ սիրտը՝ իմ աշխարհն է, |
| Այստեղ մի պատեր չեն կանգնեցնում ինձ, |
| Նայիր, այստեղ ես ես եմ՝ միայն ես, |
| Եվ աշխարհը ստեղծվում է իմ ներսում։ |
| Մեր քայլերը թողնում են պատմություններ, |
| Եվ սիրտը մեզ չի դավաճանում, |
| Մենք գնում ենք այնպես, ինչպես մեր սիրտը մեզ ասի, |
| Հեշտ չի, բայց այն միշտ դառնում է մեր ճանապարհը։"
|
| Դավաճանությունը,"Դավաճանությունը սուր ցավ է, |
| Այդ ցավը մնում է սրտում՝ մշտապես, |
| Չնայած կասկածներին, նրանք դառնում են կարծիքներ, |
| Դավաճանությունները՝ սուտ, որ առանց դադարելու։ |
| Մենք վերապրում ենք այդ ճակատագրով, |
| Եվ երբեմն գիտակցում ենք, թե ինչ սխալներ ենք արել, |
| Դավաճանությունը մեզ դարձնում է ավելի ուժեղ, |
| Բայց մոռանալը՝ դարձնում է մեզ անկարող։"
|
| Թաքցված ապրումները,"Երբ մենք թաքցնում ենք մեր ամենախոր ապրումները, |
| Նրանք դառնում են այն ուժերը, որոնք մեզ կերած են, |
| Ամեն քայլից հետո մենք քիչ-քիչ մոռանում ենք, |
| Բայց ներսում դրանք միշտ գոյություն ունեն։ |
| Երբ դրանք դուրս են գալիս՝ մենք չենք պատրաստվում, |
| Բայց այն պահին ամեն ինչ բացվում է, |
| Եվ մենք կանգնում ենք ամբողջապես անշարժ, |
| Եվ նորից ապրում ենք մեր խեղված աշխարհում։"
|
| Խորամանկությունը,"Խորամանկությունը երբեմն կախարդական է լինում, |
| Նա շրջապատում է մեզ՝ առանց նշաններ թողնելու, |
| Մենք չենք կարող հասկանալ՝ երբ կամ ինչ տեղի կունենա, |
| Բայց այն տալիս է մեկ հարց՝ ի՞նչ ենք մենք ուզում։ |
| Խորամանկությունը ծառայում է մեզ հինգ տարբեր ձևերով, |
| Եվ երբեմն մենք կարծում ենք, որ այն մեզ միտումնավոր մոլորեցնում է, |
| Բայց իսկապես այն լուռ քաջություն է, |
| Որ հետագայում կվերածվի հաջողության։"
|
| Երազների աշխարհը,"Երազներն են այն, որ մենք պահում ենք մեր մեջ, |
| Նրանք մեզ տանում են դեպի այն ամենը, ինչ մենք չենք հասնում, |
| Դրանք պարունակում են մեր իսկական ցանկությունները, |
| Եվ նրանք չեն թողնում մեզ նույնիսկ փակ աչքերով։ |
| Երազներն ապրում են մեր ուղիներում, |
| Մենք ընկնում ենք նրանց մեջ՝ մոռանալով ցավը, |
| Բայց նրանց դուրս գալը դժվար է, |
| Որպես երբեմն մեր զգացմունքների իրականությունը։"
|
| Հառաչները,"Հառաչները միշտ հուզում են մեր սրտերը, |
| Նրանք ցեխի նման սահում են մեր կյանքի միջով, |
| Մենք լսում ենք դրանք՝ առանց հասկանալու, |
| Բայց այն շարունակում է մեզ կորզել ներսից։ |
| Երբեմն հառաչը դառնում է ճիչ, |
| Եվ երբեմն դառնում է անհայտ բարուր, |
| Բայց այն մեկ բան է ասել՝ մենք ապրում ենք, |
| Եվ մեր սիրտը խառնվում է այդ հառաչներին։"
|
| Քայլերը,"Քայլերս ծանր են, բայց չեն դադարում, |
| Ես գնում եմ՝ առանց հարցնելու, |
| Սրտիս նետած ծանրությունը մեծանում է, |
| Բայց ես նորից կանգնում եմ՝ ներքին քաջությամբ։ |
| Յուրաքանչյուր քայլ ինձ մոտեցնում է, |
| Բայց ոչ միշտ իմանում եմ՝ որտեղ եմ գնում, |
| Բայց ես գիտեմ՝ երբեք չեմ կանգնում, |
| Քայլերս ինձ առաջնորդում են դեպի ճիշտ տեղ։"
|
| Տիեզերքի արտացոլումը,"Տիեզերքը իր գաղտնիքները դրված է մեր աչքերում, |
| Մենք տեսնում ենք այն, ինչ մեր սիրտը լսում է, |
| Եվ այդ մասին խոսում ենք՝ առանց բառերի, |
| Բայց զգում ենք, թե ինչպես ենք մենք միանում նրան։ |
| Երբ մի կետի վրա կանգնում ենք, |
| Անցնում ենք բոլոր սահմանները, |
| Տիեզերքի ամեն բան մենք ներսում ենք, |
| Բայց միայն գիտենք՝ երբ դա բացվում է։"
|
| Մայրիկի սիրով,"Մայրիկի սերը՝ անտեսանելի ուժ է, |
| Նա դնում է այն մեր սրտում՝ գաղտնի ու ուժեղ, |
| Երբ մենք ապրում ենք նրա հետ, |
| Մենք դարձնում ենք մեր աշխարհը լույս ու ջերմություն։ |
| Մայրիկի սիրով մենք դիմանում ենք դժվարություններին, |
| Նա միշտ մեզ հետ է՝ ինչպես երազ, |
| Եվ նրա շունչը դառնում է մեր հույսը, |
| Որպես մեկը, որը մեզ երբեք չի թողնի։"
|
| Արևի հետ խաղը,"Արևը խաղում է մեր հետ, |
| Նա մեր դեմքին ցողում է ջերմություն, |
| Մենք գիտենք, որ նրա շողերն էներգիա են տալիս, |
| Բայց երբեմն նրա լույսը քանդում է մթությունը։ |
| Մենք քայլում ենք նրա հետ, |
| Հնարավոր է, որ ճանապարհը դժվար է, |
| Բայց մենք հաստատ վստահ ենք, |
| Որ միշտ կլինենք այնտեղ, որտեղ արևն է։"
|
| Մի ճամփորդություն,"Երբ մենք ճամփորդում ենք այս կյանքում, |
| Մենք անցնում ենք մեծ լեռներ ու անապատներ, |
| Բայց ամեն տեղ մենք ունենք մեր սիրտը՝ ուղղություն, |
| Մենք գնում ենք այնտեղ՝ որտեղ կա կյանքի պահը։ |
| Մենք պետք է չկորցնենք մեր ճանապարհը, |
| Եվ անընդհատ հարցնենք՝ ինչ ենք մենք գտնելու, |
| Բայց ճամփորդությունը միայն շարժվում է, |
| Ու յուրաքանչյուր փախուստ դարձնում է մեզ ուժեղ։"
|
| Վերջը և սկիզբը,"Վերջը մի ճանապարհի՝ նշանակում է սկիզբը նորի, |
| Երբ մի դուռ փակվում է, ուրիշը բացվում է, |
| Մենք չենք տեսնում առաջիկա ուղին, |
| Բայց մենք գիտենք՝ ամեն բան պետք է փոխվի։ |
| Վերջը մի դաժան դաս է, |
| Ու այն սկսվում է, երբ մենք բացվում ենք, |
| Սկիզբը նոր խաղ է, |
| Որպես թռչուն, որը թռչում է դեպի նոր լույս։"
|
| Սիրո հուր,"Սիրո հուրը այրում է մեր սիրտը, |
| Նա մի ուժ է, որը մեզ ստիպում է ապրել, |
| Եվ երբ դա դառնում է ավելի ուժեղ, |
| Մենք խեղդվում ենք այդ զգացողություններով։ |
| Սիրո հուրը մեզ կտրում է իր գազերով, |
| Բայց երբ այն անցնում է, մենք դառնում ենք զառիվայր, |
| Նրա հետ մենք անցնում ենք բաց դարպասից, |
| Եվ հայտնվում ենք ամեն մի նոր աշխարհում։"
|
| Տխրության դեղը,"Տխրությունը դեղ է, որը պետք է խմենք, |
| Դա թույլ է տալիս մեզ տեսնել աշխարհը տարբեր, |
| Բայց դա չի նշանակում, որ մենք պետք է մնանք դրա մեջ, |
| Պետք է կարդանք նրա գրությունները՝ հասկանալու համար։ |
| Տխրությունը մեզ տալիս է հիշողություններ, |
| Բայց այն չի կարող պահել մեզ երկար, |
| Մենք մի օր դուրս ենք գալիս նրա լույսից, |
| Եվ անցնում ենք դեպի նորից՝ ծիծաղով։"
|
| Ապրել այստեղ և հիմա,"Ապրել այստեղ և հիմա՝ դա մեր նպատակը է, |
| Անհրաժեշտ չէ մտածել ապագայի մասին, |
| Կյանքը գալիս է մեզ՝ ամեն պահի, |
| Եվ մենք ապավինում ենք սիրտը՝ մեզ հետ գնալու։ |
| Մենք չենք կարող փոխել անցյալը, |
| Բայց կարող ենք սովորել նրանից, |
| Անհրաժեշտ չէ անհանգստանալ, |
| Հասցնենք մեր կյանքը այստեղ ու հիմա։"
|
| Միասին քայլել,"Միասին քայլելը՝ դա ուժ է, |
| Երբ մեզ հետ են ամենասպասելի մարդիկ, |
| Մենք գնում ենք այնքան երկար ճանապարհ, |
| Որ երբեք չպետք է վախենանք բաց թողնել։ |
| Միասին քայլել նշանակում է հետապնդել մեր երազները, |
| Մենք միասին ուժեղ ենք, երբ միասին ենք, |
| Եվ երբ այդ քայլերը մեզ են տանում բացի, |
| Նրանք անշուշտ դառնում են մեր սերը։"
|
| Հույսը մթության մեջ,"Հույսը մթության մեջ՝ լույսի միակ նշան, |
| Նա մնում է մեզ հետ, երբ մի բան կորում է, |
| Մենք չենք տեսնում նրա ճառագայթները, |
| Բայց մենք զգում ենք՝ երբեմն էլ նրա ներկայությունը։ |
| Հույսը բացում է մեր աչքերը, |
| Եվ մենք շարժվում ենք առանց վախի, |
| Նա մնում է մեզ հետ, երբ տագնապը գալիս է, |
| Եվ փոխում է մեր աշխարհը՝ դարձնելով այն նոր։"
|
| Լսել բնության ձայնը,"Բնությունը խոսում է մեզ հետ՝ |
| Դրա ձայնը գալիս է քամուց ու ջրից, |
| Նա մեզ ուղղում է քայլել դեպի կայունություն, |
| Եվ մենք լռում ենք՝ լսելու նրա խոսքերը։ |
| Բնությունը չի գիտակցում մեզ, |
| Բայց նրա ձայնը շոշափում է մեր սիրտը, |
| Եվ մենք զգում ենք նրա մեջ ապրող կյանքի՝ |
| Եվ այն ուժը, որը մեզ կուրս է տալիս։"
|
| Ներողություն,"Ներողությունը մի բան է, որ չպետք է մոռանալ, |
| Նա մեր ներքին խաղաղությունն է դարձնում, |
| Երբ մենք սխալ ենք անում՝ մենք միայն ապրում ենք, |
| Եվ ներողությունն այն ճանապարհն է, որով մենք հեռանում ենք ցավից։ |
| Ներողությունը միշտ դառնում է մեր լույսը, |
| Նա երբեմն գալիս է այն պահերին, երբ ամեն ինչ մթնում է, |
| Նա մեզ հետ է՝ միշտ ավելացնելով սեր, |
| Ու մենք ի վերջո բուժում ենք իր օգնությամբ։"
|
| Մարդու ուժը,"Մարդու ուժը չի չափվում նրա մարմնի հզորությամբ, |
| Այն գալիս է նրա սրտից՝ խաղաղություն բերել, |
| Որպեսզի մենք ապրենք իրհոսիկ, երբեմն էլ ցավով, |
| Այդ ուժը միշտ մեզ դեպի առաջ տանում է։ |
| Մարդու ուժը հենց այնտեղ է, |
| Երբ նա չի հրաժարվում և շարունակելու, |
| Նա դառնում է իրեն արժեք ունեցող, |
| Ու նրա ուժը դառնում է անհաղթ։"
|
| Տաք մառախուղը,"Տաք մառախուղը ծածկում է մեզ՝ |
| Եվ այն մեզ տանում է նրա մեջ, |
| Բայց մենք չենք կորում այնտեղ, |
| Մենք պարզապես տեսնում ենք աշխարհը նորովի։ |
| Մառախուղը չէինք ընտրել, |
| Բայց այն միշտ մեզ հետ է, |
| Եվ մենք հասկանում ենք, որ մեր քայլերն այնտեղ պետք է լինեն, |
| Որպես մեր ապագայի մառախուղը՝ առաջ։"
|
| "Դու էլ ես, մենք էլ","Դու էլ ես, մենք էլ ենք նման՝ |
| Նման ենք իրար՝ բայց տարբեր կերպ, |
| Եվ երբ մեր աչքերը բացվում են՝ |
| Մենք տեսնում ենք համակարծիք ու տարբեր։ |
| Սիրում ենք, որպեսզի լինենք միասին, |
| Բայց երբեմն էլ թողնում ենք մեր եզրերը, |
| Մենք տեսնում ենք՝ միավորը մեկ չէ, |
| Բայց մենք դարձնում ենք այն ամբողջություն։"
|
| Հույսի ճամփան,"Հույսը մեզ տանում է անհայտ դեպի, |
| Որպես անծայրածիր ճանապարհ, |
| Եվ երբ մենք գնում ենք նրա հետ, |
| Մենք գիտենք՝ դեռ չգիտենք՝ որտեղ ենք։ |
| Հույսը մնում է մեր սրտում՝ որպես վառ երկինք, |
| Այն զվարթացնում է մութը՝ բացելով նոր դռներ, |
| Աշխարհը լի է անհայտներով, |
| Բայց մենք վստահ ենք՝ հույսը մեզ կուղեկցի։"
|
| Սառույցի աշխարհը,"Սառույցը ցրտում է մեր ձեռքերն ու ոտքերը, |
| Բայց դրա մեջ կա մի գեղեցկություն, |
| Երբ մենք նայում ենք նրան՝ իբրև քարածուխ, |
| Նրա արտացոլանքը դարձնում է լույս։ |
| Սառույցը մեզ չի թողնում կանգնել, |
| Նա մեզ ստիպում է շարժվել, |
| Եվ երբ մենք անցնում ենք նրա միջով, |
| Նրա մեջ գտնում ենք նոր կյանք՝ ջերմ։"
|
| Դժվարության ճանապարհը,"Դժվարությունը գալիս է մեզ առանց հրամանի, |
| Այն թողնում է մեզ այդ ճանապարհի եզրին, |
| Մենք քայլում ենք նրա հետ՝ առանց վախենալու, |
| Որպես մեր պայքարն ու հաղթանակը։ |
| Դժվարությունը միայն մի փորձություն է, |
| Բայց մենք համառ ենք, երբ չենք ընկնում, |
| Անհրաժեշտ չէ փախչել, |
| Այնտեղ է մեր ուժը՝ պայքարելու։"
|
| Բառերի ներշնչանքը,"Բառերը հաճախ միայն սենյակի մեջ են, |
| Բայց երբ դրանք դուրս են գալիս, նրանք համարձակ են, |
| Նրանք մեզ համար խոսում են մեր սրտից, |
| Եվ դառնում են լույս՝ մեզ ուղղորդելու։ |
| Բառերն ունեն մետաղյա ձայն, |
| Նրանք հնչում են որպես խորհրդանիշ, |
| Երբեմն ճիչ, երբեմն լուռ սիրտ, |
| Բայց դրանք մեզ տանում են ճիշտ տեղ՝ դեպի հաղթանակ։"
|
| Խաղողի հյութը,"Խաղողի հյութը հնանում է սրտում, |
| Եվ երբ մենք խմում ենք այն, մենք զգում ենք այդ համը, |
| Նրա մեջ սփոփում է մեր հոգին, |
| Եվ մենք ապրում ենք իր գեղեցկության մեջ։ |
| Խաղողի հյութը մթագնում է մեր մտքերը, |
| Բայց այն մեզ փոխանցում է խաղաղություն, |
| Եվ այն պահերը, երբ մենք զգում ենք այն, |
| Դառնում են հիշողություններ՝ անմոռանալի։"
|
| Դեպի նոր հորիզոններ,"Մենք շարժվում ենք դեպի նոր հորիզոններ, |
| Եվ այդ ուղիներն անծայրածիր են, |
| Նրանք մեզ մոտեցնում են աշխարհին, |
| Եվ մենք չունենք բացատրություն, բայց մենք գիտենք։ |
| Նոր հորիզոնները մեզ տանում են անհայտ, |
| Մենք միշտ գնում ենք դրանք հետևելով, |
| Եվ նրանք մեզ են նվիրում մի մեծ գաղտնիք, |
| Բայց միայն մենք պետք է բացահայտենք։"
|
| Սիրտը` որպես երաժշտություն,"Սիրտը մեր մեջ նվագում է երաժշտություն, |
| Նրա ռիթմը մեզ տանում է դեպի զարթոնք, |
| Երբ մենք լսում ենք նրա հնչյունները, |
| Մենք զգում ենք կյանքի ողջ դինամիկան։ |
| Սիրտը միայն չի դադարում, |
| Նա երբեք չի մոռանում իր աշխատանքը, |
| Եվ երաժշտությունը դառնում է մեր ուղին, |
| Որպես սիրտը ապրելու ու սիրելու արվեստ։"
|
| Իմ անկյունը,"Իմ անկյունը լուռ ու խաղաղ է, |
| Այնտեղ ես գտնում եմ խաղաղություն, |
| Որպես կանոն, երբ ես մտնում եմ այնտեղ, |
| Բոլոր հարցերն ու մտավախությունները դադարում են։ |
| Իմ անկյունը միայն իմն է, |
| Այնտեղ ես միանում եմ ամեն ինչին, |
| Որպես իմ անկյունը՝ իսկապես ազատ, |
| Եվ երբեմն մնում եմ այնտեղ՝ ժամանակավորապես։"
|
| Խավարի ճանապարհը,"Խավարի ճանապարհը լի է մութ, |
| Բայց մենք այն հաղթահարելու ենք, |
| Երբ մենք չենք վախենում՝ դուրս գալու այն, |
| Ամեն թայֆ կամ բութ քայլ մեզ ավելի մոտեցնում է։ |
| Խավարը հաճախ լինում է որպես ուղի, |
| Այն չի նշում մեզ, որ կանգնենք, |
| Բայց մենք գիտենք՝ մենք տեսնում ենք մի լույս, |
| Եվ մենք վստահ ենք՝ հասնելու ենք այնտեղ։"
|
| Մութի մեջ լույսը,"Մութի մեջ մենք գտնում ենք լույս, |
| Այն գալիս է այնտեղ՝ որտեղ մենք կորել էինք, |
| Այդ լույսը ցույց է տալիս, թե որտեղ է ճանապարհը, |
| Եվ մենք շարժվում ենք նրա հետևից՝ անվերջ։ |
| Մութը չի կարող փակել մեզ, |
| Այն միայն մեզ մոտեցնում է լույսին, |
| Որպես նրա հակադրությունը, |
| Բայց հենց դա էլ դարձնում է նրան արժեքավոր։"
|
| Բարձունքներ ու խորքեր,"Մենք քայլում ենք դեպի բարձունքներ, |
| Բայց մեր հույսը գտնվում է ներքևում, |
| Երբեմն մենք պետք է իջնենք, |
| Որպես մեր արմատները նորից գտնելու ճանապարհ։ |
| Բարձունքներն են հսկայական ու հեռու, |
| Բայց մեր ներքին ուժը դառնում է մեր զենքը, |
| Մենք չենք վախենում՝ իջնելով խորք, |
| Որպես նոր ուժ՝ վերադառնալու։"
|
| Տերևների շշուկը,"Տերևները շշուկ են տալիս ամռանը, |
| Նրանք խոսում են մեզ հետ՝ աննշան, |
| Հնչյուններն իրենց մեջ պահում են կենսականություն, |
| Բայց նրանց մեջ կա մի մեծ էմոցիա։ |
| Տերևները մեզ հիշեցնում են անցյալը, |
| Երբ մենք քայլում էինք նրանց մեջ, |
| Մենք լսում ենք նրանց խորհուրդը, |
| Որպես իրադարձություն՝ մեր հույսերի հետ։"
|
| Սրտի կշիռը,"Սրտի կշիռը ծանր է երբեմն, |
| Այն տանում է մեզ դեպի անծայրածիր, |
| Բայց մենք պետք է իմանանք՝ այն հեշտ է վերցնել, |
| Երբ մեր սիրտը հաղթում է մեզ՝ մնալու։ |
| Սրտի կշիռը երբեք չի թեթևանում, |
| Նա դարձնում է մեր բոլոր քայլերը նշանակալի, |
| Բայց այդ ծանրությունը թույլ է տալիս մեզ բացահայտել, |
| Որպես մեր ճանապարհի վերջնական մետաղը։"
|
| Անհավասար սահմանի միջև,"Մենք ապրում ենք անհավասար սահմանի միջև, |
| Որպես երկու կողմերի պայքար, |
| Մենք քայլում ենք նրա միջով՝ անվերջ, |
| Անհրաժեշտ է հասկանալ, թե որտեղից ենք։ |
| Մենք չենք տեսնում մեր սահմանները, |
| Բայց դրանք մեզ տանում են միշտ՝ վերև, |
| Եվ նրանց մեջ մենք գտնում ենք, |
| Հավասարություն, որտեղ սրտերը գտնում են խաղաղություն։"
|
| Թռչունները վերադառնում են,"Թռչունները վերադարձնում են մեզ դեպի տուն, |
| Նրանք գալիս են ամեն տարի՝ անխափան, |
| Եվ մենք տեսնում ենք նրանց բաց երկնքում, |
| Որպես ազատություն՝ մեզ հետ խաղալով։ |
| Թռչունները նորից բացահայտում են մեր դռները, |
| Նրանք բացում են նոր հավանականություններ, |
| Որպես բնության հնչյուն՝ հավերժ, |
| Եվ մենք նրանց հետևում ենք՝ դեպի նոր աշխարհ։"
|
| Տերևների պարը,"Տերևները պարում են քամու մեջ, |
| Այդ պարում է աշխարհի լուռ արձագանքը, |
| Երբ գալիս է աշուն՝ նրանք դառնում են ոսկե, |
| Իսկ քամին տարում է նրանց դեպի նոր պատմություններ։ |
| Տերևները բացահայտում են աշխարհի իսկական գաղտնիքները, |
| Հենց այն պահին, երբ նրանք թափվում են գետնին, |
| Աշնան եկամտը նրանց ուժն է՝ |
| Իմաստն ու գեղեցկությունը կյանքի։"
|
| Ուրիշ աշխարհ,"Մենք այստեղ ենք, բայց գիտենք՝ կան ուրիշ աշխարհներ, |
| Նրանք բացվում են մեզ մթության մեջ, |
| Եվ մենք նայում ենք այդ աշխարհներին՝ լուռ, |
| Այնտեղ մենք գտնում ենք խաղաղություն և մոռացում։ |
| Ուրիշ աշխարհներում մենք անցնում ենք անվերջ, |
| Անցնում ենք իրենց հետ՝ մեր հույսերով, |
| Երբեմն հայտնվում ենք այնտեղ՝ շնչելով նոր կյանք, |
| Նրանց մոտ մենք չենք ընկնում՝ նրանց հետ մենք ենք։"
|
| Արեգակի ճանապարհը,"Արեգակն իր լույսը տարածում է դեպի երկինք, |
| Նրա շողերը գալիս են բաց դարպասներից, |
| Եվ մենք գնում ենք նրա հետ՝ միավորելով մեր կյանքը, |
| Բառերն ու կասկածները չկան այնտեղ։ |
| Արեգակի ճանապարհը մեզ մղում է առաջ, |
| Նա մեզ տանում է դեպի նոր սահմաններ, |
| Եվ մենք բացում ենք մեր աչքերը՝ տեսնելու դրա լույսը, |
| Որպես մեր ճանապարհի չմոռացված սկիզբ։"
|
| Լույսի ու մթության երկխոսությունը,"Լույսը խոսում է մեզ հետ՝ լուռ ու հանգիստ, |
| Այն գալիս է մթության մեջ, |
| Նա մեզ հիշեցնում է, որ չպետք է վախենանք, |
| Հավատանք, որ մթությունը չի տիրապետի։ |
| Լույսը միշտ հաղթում է, |
| Անցնում է մթության բոլոր խոչընդոտները, |
| Եվ մենք գիտենք՝ լույսը բացում է նոր դռներ, |
| Հետևեք նրան, և աշխարհը չի լինի մութ։"
|
| Սրտի մելամաղձություն,"Սրտի մելամաղձությունը մնում է անխուսափելի, |
| Երբ անցնում ենք խավարի միջով, |
| Բայց պետք է հասկանալ՝ այդ մելամաղձությունը ապրում է մեզ հետ, |
| Դարձնում է մեզ ուժեղ, երբ թուլանում ենք։ |
| Սրտի մելամաղձությունը զգացմունքների ողողում է, |
| Եվ երբ նրա հետ առաջ ենք գնում, |
| Մենք չենք վախենում՝ դեպի նորություն, |
| Սրտի մելամաղձությունը մեզ դարձնում է շատ ավելի բարի։"
|
| Սիրո մեջ խավար,"Սիրո մեջ կա մի տեղ, որտեղ խավար է, |
| Բայց այդ խավարը լցնում է ամեն բեկոր՝ նոր լույսով, |
| Դա թույլ է տալիս սերերին ներել՝ մոռանալ, |
| Եվ փոխադարձական վշտերը դառնում են ուժ։ |
| Սիրո մեջ խավարում է նաև գիշեր, |
| Բայց գիշերվա մթության մեջ մենք գտնում ենք լույս, |
| Նույնը կա նաև մեր սրտում՝ բեկորներով, |
| Եվ այդ սիրտը միշտ բաց է ապրելու համար։"
|
| Կյանքի հախուռն բեկորներ,"Կյանքը գալիս է մեզ՝ պոկելով բեկորներ, |
| Մենք քայլում ենք՝ հավաքելով դրանք մեկ առ մեկ, |
| Բայց ոչինչ չպետք է մեզ կանգնեցնի, |
| Մենք հաղթահարենք բեկորների մեջ խոչընդոտները։ |
| Կյանքի կոտրված բեկորները մեզ ուժեղացնում են, |
| Երբ մենք համբերում ենք դրանք հաշտությամբ, |
| Եվ մեր սրտում նրանք կդառնան մեր հիշողությունները, |
| Նրանք կմնան՝ որպես մեր աճի սկիզբ։"
|
| Մեռած ժամանակի ճերմակ պահերը,"Մեռած ժամանակի ճերմակ պահերը մեզ հետ են, |
| Երբ անցյալը դառնում է միայն հիշողություն, |
| Բայց նրանք դառնում են կյանքի կարևորագույն մաս, |
| Ինչպես քամին՝ մեզ տանում են դեպի նոր աշխարհներ։ |
| Մեռած ժամանակի լուսարձակները լուսավորում են մեր ուղին, |
| Եվ մենք չենք մոռանում՝ թե ինչպես ենք մենք ապրում, |
| Այդ պահերը բացվում են մեզ նոր հարցերով, |
| Եվ միշտ մեր մոտ կմնան՝ որպես հավերժության նշան։"
|
| Մռայլ գարուն,"Գարունը բացվում է, բայց նրա հետ գալիս է մռայլություն, |
| Դրա մեջ կա մի անհայտ մթություն, |
| Նա չի թողնում մեզ ներս մտնել, |
| Բայց մենք վստահում ենք՝ կգտնենք իր լույսը։ |
| Գարունը ժամանակ է, երբ ամեն բան ծաղկում է, |
| Եվ մենք գտնում ենք նոր կյանքի հավատը, |
| Մռայլ գարունը չի տանում մեզ, |
| Այն մեզ համար դառնում է ապրելու աղբյուր։"
|
| Խավարի ծաղիկները,"Խավարի ծաղիկները չեն վախենում բացվել, |
| Նրանք դառնում են ուժի խորհրդանիշ, |
| Եվ երբ մութը գալիս է՝ նրանք բացում են իրենց պատուհանները, |
| Բառերով անպատասխան՝ մենք գնում ենք դեպի նոր խավար։ |
| Խավարի ծաղիկները բացում են մեր ներսում գեղեցկություն, |
| Նրանք չեն մնում միայն սենյակում՝ սպասելով, |
| Երբ մենք նրանց հետ առաջ ենք գնում, |
| Դրանք դարձնում են մեզ ուժեղ՝ դեպի լույս։"
|
| Սրտի ժպիտը,"Սրտի ժպիտը գալիս է մեր աչքերին, |
| Դա այն պահն է, երբ մենք տեսնում ենք ճշմարտությունը, |
| Սրտի ժպիտը երբեք չի արտացոլվում միայն արտաքինից, |
| Նա ներքին լույս է՝ որը մեզ տանում է նոր ուղի։ |
| Սրտի ժպիտը պատմում է մեզ կյանքի մասին, |
| Այն չի համընկնում ցանկացած բառի հետ, |
| Բայց երբ մենք տեսնում ենք այս ժպիտը՝ |
| Մենք հասկանում ենք, որ աշխարհը բարի է։"
|
| Անծանոթ ժամանակի ուղիները,"Անծանոթ ժամանակը գալիս է մեզ՝ |
| Մենք քայլում ենք նրա հետ՝ առանց հասցնելու հասկանալ, |
| Անծանոթ ժամանակը միշտ ունի իր գաղտնիքները, |
| Եվ երբ մենք գնում ենք դրա հետ, մենք բացահայտում ենք նոր աշխարհներ։ |
| Անծանոթ ժամանակը մեզ չի թողնում կանգնել, |
| Նա մեզ մղում է դեպի հավերժություն, |
| Եվ մեզ սովորեցնում է, որ ամեն ինչ անցողիկ է, |
| Բայց միայն ճշմարտությունը մնում է մեզ մոտ։"
|
| Դեպի երկինք,"Մենք գնում ենք դեպի երկինք՝ ձգտելով, |
| Ալիքները և արծաթե ամպերը մեզ հետևում են, |
| Եվ մեր ուղին դառնում է անվերջ, |
| Մտնում ենք դեպի նոր աշխարհ՝ բացելով մեզ։ |
| Դեպի երկինք մեզ տանում է մեր երազը, |
| Մենք տեսնում ենք աստղերը՝ մեր մեջ, |
| Դեպի երկինք մենք գնում ենք միաժամանակ, |
| Եվ մենք բացում ենք մեր աչքերը՝ տեսնելու կյանքը։"
|
| Բոլոր գույների մեջ,"Մենք գտնում ենք մեզ՝ բոլոր գույների մեջ, |
| Նրանք մեզ բացում են դեպի նոր զգացմունքներ, |
| Բոլոր գույները մեզ առաջնորդում են դեպի նոր աշխարհներ, |
| Ու մենք նրանց հետ գտնում ենք մեր երջանկությունը։ |
| Բոլոր գույների մեջ մենք ճանաչում ենք մեր ինքնությունը, |
| Դրանք են մեր կյանքը, մեր ճանապարհը, |
| Մենք տեսնում ենք բոլոր գույները՝ որպես մի համալիրվածություն, |
| Այդ գույներն են դարձնում մեզ մեր իսկական հոգով։"
|
| Լուսավոր դռներ,"Լուսավոր դռները միշտ բաց են մեզ համար, |
| Երբ մութը գալիս է՝ մենք նրանց հետևում ենք, |
| Եվ այդ դռները բացվում են դեպի մի նոր կյանք, |
| Կյանք, որտեղ մենք ազատ ենք՝ ինչպես օդը։ |
| Լուսավոր դռները մեզ չեն խանգարում, |
| Նրանք միշտ մեզ դավաճանում են՝ մեր դիվանագիտական ճանապարհի մեջ, |
| Եվ նրանց մոտ մենք բացահայտում ենք մեր երազները, |
| Դուռը բացվում է՝ մեզ տանում դեպի իրականություն։"
|
| Հազարամյակների երգը,"Հազարամյակների երգը ճառագում է սրտում, |
| Իր ձայնը հեռու է, բայց հնչում է մեզ մոտ, |
| Սա աստղերի պես էլ չի բարի, |
| Բայց դրա մեջ կա մի կրակ՝ ջերմող։ |
| Մենք լսում ենք այդ երգը յուրաքանչյուր տեղում, |
| Նա մեզ տանում է դեպի անհայտ տիրույթներ, |
| Բայց մեր սիրտը գիտի, որ դա ճշմարիտ է, |
| Եվ մենք մեր քայլերը կրկնում ենք սազած։"
|
| Լուսնի լույսը,"Լուսինը լուռ ծաղկում է մութ երկնքում, |
| Նրա լույսը լցնում է սիրտը խաղաղությամբ, |
| Մենք նայում ենք այն՝ երազելով լուռ, |
| Իսկ նրա լույսը թափվում է երկնքից մեզ վրա։ |
| Լուսնի լույսը մենակություն չի դարձնում, |
| Այն մեզ հիշեցնում է մեր խորության մասին, |
| Եվ մենք սկսում ենք հասկանալ՝ թե ինչպես, |
| Լուսնի լույսը մեզ տանում է դեպի նորություն։"
|
| ,
|
| Ծաղկումը,"Ծաղկումը մի նոր կյանք է, որը բացվում է, |
| Մինչև հողի մեջ մեզ հետ մի նոր դռներ, |
| Այն պահը, երբ տերևները խառնվում են, |
| Ծաղկումն ու երանությունը միասին շարժվում են։ |
| Ծաղկումը գալիս է, երբ մենք նայում ենք հեռուն, |
| Դրա հետ մենք տեսնում ենք մի նոր աշխարհ, |
| Որպես ապրելու մի անփոփոխ կանոն, |
| Եվ ծաղկումը մեզ առաջնորդում է դեպի հույս։"
|
| Պատմությունները ծովի,"Ծովի մեջ պատում են պատմություններ, |
| Մուտք ու ելքեր՝ անընդհատ փոփոխվող, |
| Իմաստը ստանում է նրա ալիքները, |
| Երբ մենք լողում ենք, նրանք մեզ հետ գնում։ |
| Ծովը բացում է մեզ դեպի անծանոթ աշխարհներ, |
| Այն տալիս է մեզ նոր սկսումներ, |
| Եվ մեզ դնում է այնտեղ, որտեղ մեր երազները, |
| Անհայտ շրջադարձերում բացահայտում են լույսը։"
|
| Վերադարձը,"Վերադարձը մեզ տանում է դեպի տան դուռը, |
| Երբ բոլորը արդեն հեռացել են, |
| Վերադարձը չի լինում միայնակ, |
| Այն մեզ հիշեցնում է իր ճանապարհը։ |
| Վերադարձը վերականգնում է ուժերը, |
| Նրա հետ մենք հայտնվում ենք նորից, |
| Եվ մեր կյանքը սկսում է ժպիտով, |
| Որպես հիշողություն, որ երբեք չի մոռացվում։"
|
| Սպասումը,"Սպասումը սիրտը զարկում է դանդաղ, |
| Դրա մեջ կա երկարություն, բայց նաև շռայլություն, |
| Սպասումը մեզ դասում է իմաստը, |
| Երբ մենք կանգնած ենք՝ ոչ մի տեղ չգնալով։ |
| Սպասումը մեզ չի թողնում հանձնվել, |
| Այն մեզ մղում է դեպի անծանոթ, |
| Եվ այսպես մենք գիտենք՝ յուրաքանչյուր օր, |
| Սպասումը կտանի մեզ նորից դեպի սիրո լույս։"
|
| ,
|
| Հավերժական քարերը,"Կարոտները քարերի նման են, |
| Դրանք թաքցնում են մեր սրտում, |
| Եվ երբ մենք նայում ենք դրանց, |
| Մենք տեսնում ենք անցյալը՝ մի աշխարհ հեռու։ |
| Հավերժական քարերը չեն ենթարկվում ժամանակին, |
| Նրանք դառնում են համբերություն ու ուժ, |
| Որպես մեր սրտերում՝ ոչինչ չի գնում, |
| Հիշողությունները քարի վրա՝ նույնը միշտ է։"
|
| Արեգակի ճառագայթը,"Արեգակի ճառագայթը անցնում է երկինք, |
| Հավերժության շողերը գալիս են մեր կողմը, |
| Եվ մենք տեսնում ենք նրա մեջ էներգիա, |
| Նա մեզ տանում է դեպի նոր ճանապարհներ։ |
| Արեգակի ճառագայթը չի դադարում, |
| Նա միշտ մեզ հետ է՝ երբեք չկորչելով, |
| Իսկ մենք նորից բացում ենք մեր աչքերը, |
| Եվ նրա լույսով առաջ ենք գնում։"
|
| Դեպի արևմուտք,"Դեպի արևմուտք մենք գնում ենք սև նավով, |
| Անձրևը մեզ չէ խանգարում՝ մենք շարժվում ենք, |
| Երբ մթությունը գալու է, մենք նորից քայլում ենք, |
| Դեպի արևմուտք՝ արեւի հետ։ |
| Մենք տեսնում ենք առավոտի լուսաբացը, |
| Եվ իհարկե գիտենք՝ դրա ճանապարհը դժվար չէ, |
| Բայց մենք տանում ենք մեզ հետ այդ ամենը, |
| Եվ գնում ենք դեպի բաց դռներ։"
|
| Արևածագը,"Արևածագը գալիս է մեր մեջ՝ նոր հույս, |
| Իր լույսը բացում է մեր աչքերը, |
| Մենք գիտենք՝ մեր ճանապարհը մնում է այնտեղ, |
| Դրա մեջ կա մի տարափ՝ երկնքից իջած։ |
| Արևածագը միշտ նոր սկիզբ է, |
| Երբ մթությունը խառնվում է դեպի լույս, |
| Նրա հետ մենք գտնում ենք մեր տեղը, |
| Եվ նոր առավոտը բացվում է մեզ՝ որպես պահ։"
|
| Անձրևի քնակը,"Անձրևի քնակը հնչում է սիրով, |
| Այդ թվում էլ նրա տակապալման շշուկները, |
| Եվ մենք իջնում ենք՝ ականջ դնելով նրան, |
| Նրա ձայնը դառնում է խաղաղություն։ |
| Անձրևը գալիս է նորմալ, |
| Մեկ անգամ էլ միշտ հնչում է մեղմ՝ լռելեանգ, |
| Եվ նրա մեջ մենք գտնում ենք սիրո կերտած, |
| Որպես մեր սրտում ստվերների լույս։"
|
| Մութ ու լույսի պայքարը,"Մութը գալիս է, բայց չի հաղթում, |
| Լույսը նրա դեմ միշտ հնչում է, |
| Որպես պայքար, երբեմն հաղթելով, |
| Միշտ մեզ հետ՝ դեռևս հաստատուն է։ |
| Մութը մեզ ստիպում է հասկանալ, |
| Որպես լույսի հաղթանակ՝ բարձրանում է, |
| Անհավասարությունները չեն կարող մեզ կանգնեցնել, |
| Լույսը մշտապես մենք ենք։"
|
| Զրուցում հայացքները,
|
| Զրուցում հայացքները,"Զրուցում հայացքները լուռ, |
| Նրանք չեն պահանջում բառեր՝ հասկանալու համար, |
| Երբ նայում ենք միմյանց՝ սիրով ու վստահությամբ, |
| Նրանք խոսում են ոչինչի փոխարեն՝ պարզ։ |
| Հայտնագործություն չէ, որ աշխարհը լսի, |
| Համակերպված լինելով մեր սրտերի հետ, |
| Երբ մենք նրանց հետ լսում ենք մեր հույզերը, |
| Այդպես են պտտվում կոկիկ հայացքները։"
|
| Կենդանի ջուրը,"Կենդանի ջուրը չի դադարում, |
| Հոսում է անդադար՝ իր ճանապարհը փնտրելով, |
| Եվ մենք այն հետևում ենք՝ քայլելով, |
| Որպես նա մեզ տանում է նոր տեսություններ։ |
| Կենդանի ջուրը կյանքի տենդ է, |
| Նրա տարփողունությունն առաջ է տանում մեզ, |
| Բայց ի վերջո՝ վայելում ենք նրա գեղեցկությունը, |
| Որպես ջուրը մեզ հղվում է դեպի բնություն։"
|
| Հայրենիքիս պատմություն,"Հայրենիքիս պատմություն հին, |
| Այդ պահերին խորանում են արմատները, |
| Մենք քայլում ենք պատմական ճանապարհով՝ համբերությամբ, |
| Այնտեղ ծաղկում է ազատությունը՝ մեզ հետ։ |
| Հայրենիքիս պատմությունն անսահման է, |
| Թեև նա մնացել է անցյալում, |
| Բայց նրա բազում հարցերը կան, |
| Դրանք մեզ մոտ մնացել են՝ որպես իրադարձություններ։"
|
| Գիշերվա համբույրը,"Գիշերը գալիս է՝ նոր ծաղիկներ բերելով, |
| Նա համբուրում է մեր հոգին՝ լուռ ու մեղմ, |
| Երբ լույսը disappears, ստվերը ստանում է իր ոգին, |
| Եվ մենք մնում ենք միայնակ՝ դեռևս ժպիտներով։ |
| Գիշերվա համբույրը տանում է մեզ հեռուն, |
| Այդ մթության մեջ մենք գտնում ենք մեր սիրտը, |
| Որպես նրա լույսը խավարում, |
| Միշտ բացում ենք մեր աչքերը՝ նրա համար։"
|
| Խոսքերի հետքը,"Խոսքերը թողնում են հետքեր մեզ մեջ, |
| Սրանք բառեր են՝ սիրտ ու հոգի, |
| Մինչ դրանք դառնում են մեր անցյալի նշան, |
| Ասում ենք խոսքեր՝ բաց թողնելով խորը խոնարհումներ։ |
| Խոսքերի հետքը չի կարող մոռացվել, |
| Նրանք իհարկե չեն գնում՝ միշտ մնալով այստեղ, |
| Երբ մենք հիշում ենք յուրաքանչյուր բառը, |
| Մեր սիրո և ցավի հետքերով։"
|
| Անհայտ ճանապարհներ,"Չկա մի ճանապարհ, որը անտեսանելի կլինի, |
| Մենք գնում ենք՝ բացելով մեր տեղը, |
| Իսկ երբ մթությունը գալիս է՝ նա չի կարող մեզ կանգնեցնել, |
| Մենք գտնում ենք լուսավոր միջանցքներ, որտեղ աշխարհը նորանում է։ |
| Անհայտ ճանապարհները տանում են մեզ ճիշտ տեղում, |
| Նրանք բացում են մեր աչքերը՝ տեսնելու մեր երազը, |
| Եվ մենք չենք վախենում՝ գնում ենք առաջ, |
| Բացելով նոր դռներ, դեպի անհայտ ճանապարհ։"
|
| ,
|
| Ծառերի լեզուն,"Ծառերը խոսում են՝ առանց բառերի, |
| Նրանց լեզուն դա մոմի լույսն է՝ ճառագայթող, |
| Եվ մենք լսում ենք նրանց՝ ամեն ինչ հասկանալու համար, |
| Նրանց ռիթմը դառնում է մեր հավատը։ |
| Ծառերի լեզուն փոխվում է եղանակներով, |
| Բայց մենք լսում ենք նրանց խորքում, |
| Որպես նրանք հիշեցնում են՝ մենք ապրում ենք, |
| Վստահությամբ, ամենայն բարիությամբ ու հույսով։"
|
| Մեղմ օդը,"Մեղմ օդը գալիս է՝ բացելով սրտերը, |
| Նրա հետ մենք զգում ենք ծաղիկների բույրը, |
| Նա մեզ տանում է դեպի լուռ պատմություններ, |
| Որտեղ մենք հանդիպում ենք մեր պատրանքներին։ |
| Մեղմ օդը խառնվում է սիրո հետ, |
| Մենք նրա հետ քայլում ենք՝ առանց վախի, |
| Որպես նրա շունչը լցնում է մեզ, |
| Սիրո տարուբերումը դառնում է նոր իրականություն։"
|
| Խավարի ալիքները,"Խավարը գալիս է՝ ծածկելով երկինքը, |
| Ալիքները բարձրանում են՝ ծածկելով ամպերը, |
| Բայց երբ դրանք խփում են ափին, |
| Մենք տեսնում ենք լույսը, որն ընկնում է տեղում։ |
| Խավարի ալիքները մեզ տանում են դեպի նոր եզրեր, |
| Մենք չենք վախենում՝ նրանց հետ շարժվում, |
| Իրենց ներսում նրանք պահում են պատմությունները, |
| Որպես նրանց ուժը մեզ կոտրում է՝ նոր սկիզբ։"
|
| Զվարթ խուլ լռությունը,"Անհանգիստ լռությունը գալիս է մեզ, |
| Նրա խորքում մենք հայտնաբերում ենք բարի լույս, |
| Բառերը չեն կարող ասել այն, |
| Դրա մեջ մենք գտնում ենք մեր հավատը։ |
| Չնայած խուլ լռությանը, մենք չենք վախենում, |
| Այն մեզ չի թողնում, բայց մեզ մոտ է, |
| Եվ մենք անցնում ենք նրա միջով՝ առանց դադարի, |
| Կատաղած, բայց ի վերջո խաղաղ ու կոտրված։"
|
| Տիեզերքը մեր մեջ,"Տիեզերքը մեզ մոտ է՝ աստղերով լցված, |
| Նրա մեջ մենք գտնում ենք մեր տեղը, |
| Որպես տիեզերքը մեր մեջ փոխվում է, |
| Բայց այդ ներսում մենք չենք մնում միայնակ։ |
| Տիեզերքը մեր հոգու մեջ է, |
| Եվ երբ մենք նայում ենք նրան, |
| Մենք տեսնում ենք մեր ներքին համախմբությունը, |
| Որպես աշխարհի աստղերը՝ մեր ապրածներ։"
|
| Նոր դռներ,"Մենք բացում ենք նոր դռներ՝ առանց վախենալու, |
| Դրանց ետևում գալիս են նոր խոտեր, |
| Եվ մենք անցնում ենք՝ առանց կանգնելու, |
| Քայլելով դեպի անհայտ աշխարհի ճանապարհը։ |
| Նոր դռները չեն փակվում՝ մենք մնում ենք տեղում, |
| Այդ դռների միջով մենք բացում ենք մեր սրտերը, |
| Եվ նոր ճանապարհները մեզ տանում են առաջ, |
| Որպես երազները մեզ դառնում են իրականություն։"
|
| Սիրո ճանապարհը,"Սիրո ճանապարհը չի լինում ծածկված՝ միշտ բաց, |
| Նա դառնում է մեր կյանքի ընթացքը, |
| Որպես նոր սկիզբ՝ առանց վախի, |
| Մենք գնում ենք՝ ձեռք բերելով սիրո լույսը։ |
| Սիրո ճանապարհը մեզ տանում է դեպի մեր սրտերը, |
| Մենք չենք խոչընդոտում՝ լինելով երջանիկ, |
| Սիրո ուղին միշտ մնում է լույս, |
| Եվ մեզ մոտ չի լինում խավարը։"
|
| Երազանքների բացումը,"Երազանքները բացվում են, ինչպես ծաղիկներ, |
| Նրանց հետ գալիս են նոր օրեր, |
| Երբ մենք բացում ենք մեր աչքերը՝ տեսնելով ճանապարհը, |
| Այդ երազանքները դառնում են մեր ուղեցույցը։ |
| Երազանքների բացումը գալիս է հետույքով, |
| Նրանք թռչում են մեզ հետ՝ մեզ տեղ է տալիս, |
| Եվ մենք գիտենք՝ երազները կդառնան իրականություն, |
| Երբ մենք բացում ենք մեր սրտերը՝ դեպի նոր սկիզբ։"
|
| Անկախ ճանապարհը,"Անկախ ճանապարհը չի սպասում մեզ, |
| Նա գալիս է առանց նախազգուշացման, |
| Եվ մենք, վախենալով, սկսում ենք անցնել, |
| Բայց նա մեզ չի թողնում միայնակ։ |
| Անկախ ճանապարհը մեզ տանում է դեպի մեր ապագան, |
| Նրա հետ քայլելով՝ մենք բացում ենք մեր նոր դռները, |
| Որպես այդ ճանապարհը մեզ դառնում է մեր պատմություն, |
| Եվ մենք գնում ենք՝ վստահությամբ ու ուժով։"
|
| Քամու ձայնը,"Քամին մեզանից անցնում է՝ զարմանալով, |
| Նրա ձայնը փոխում է աշխարհը, |
| Երբ նա գնում է՝ ծածկելով մեր քայլերը, |
| Մենք բացում ենք մեր խոտերն ու սրտերը՝ լսելով նրան։ |
| Քամու ձայնը մեզ տանում է անծանոթ տեղեր, |
| Նրա հետ գնում ենք՝ նոր ճանապարհներ փնտրելով, |
| Եվ նրա հետ մենք բացում ենք մեր աշխարհը, |
| Քամու ձայնը մեզ դառնում է լույս։"
|
| Ժամանակի բերան,"Ժամանակը խոսում է մեզ հետ՝ լուռ ու անմահ, |
| Նրա բերանը բացվում է՝ մեզ հեռացնող, |
| Մենք չենք կարող կանգնեցնել նրա քայլերը, |
| Բայց մենք առաջ ենք գնում՝ խառնվելով ժամանակի հետ։ |
| Ժամանակի բերանը բաց է՝ բայց մնում է լուռ, |
| Նրա հետ մենք անցնում ենք ու գիտենք՝ |
| Չկա մեկը, ով կարող է փոխել նրան, |
| Բայց մեր պատմությունները նրա ներսում են։"
|
| Գարնան արևը,"Գարնան արևը գալիս է՝ ամենակարող, |
| Նրա շողերը բացում են նոր կյանք, |
| Մենք տեսնում ենք նրա մեջ առատություն, |
| Եվ մեզ համար գալիս է նոր սկիզբ։ |
| Գարնան արևը մեզ տանում է դեպի լույս, |
| Մենք քայլում ենք նրա հետ՝ առանց վախի, |
| Նրա միջով բացվում են մեր կյանքը, |
| Գարնան արևը դարձնում է մեզ ծաղիկներ։"
|
| Դեպի հեռուն,"Դեպի հեռուն մենք գնում ենք առանց կանգնելու, |
| Նոր հորիզոնները մեզ դառնում են ուղեցույց, |
| Մենք քայլում ենք՝ իջնելով դեպի նոր աշխարհ, |
| Որպես հեռուները բացվում են մեր աչքերի մեջ։ |
| Դեպի հեռուն մենք քայլում ենք լույսով, |
| Նրա հետ բացվում են մեր հույսերը, |
| Մենք գնում ենք՝ կանգնելուց առաջ, |
| Եվ գտնում ենք մեր հաջորդ քայլերը։"
|
| Սրտի հնչյունները,"Նրանք միշտ մեզ հետ են՝ հենց երբ ենք լսում, |
| Սրտի հնչյունները լինում են մեզ համար լույս, |
| Բայց երբեմն դրանք ցնդում են՝ թողնելով սգո։ |
| Սրտի հնչյունները սովորեցնում են մեզ ապրելու, |
| Եվ երբ մենք բացում ենք աչքերը՝ լսելով դրանք, |
| Մենք գիտենք, որ սիրտը չի կանգնում, |
| Նրա հնչյունները մեզ կոտրում են՝ նոր ուժեր։"
|
| Քայլերը մթության մեջ,"Քայլերն անցնում են մթության մեջ, |
| Ուզում են տեսնել լույսի կետը, |
| Բայց մութը չի կարող մեզ կանգնեցնել, |
| Մենք առաջ ենք գնում՝ մեր սրտերի ուժով։ |
| Քայլերը մթության մեջ մեր ճանապարհն են, |
| Նրանք մեզ տանում են դեպի նոր սկիզբ, |
| Որպես շողեր, որոնք ծագում են աստղերից, |
| Նրանք բացում են մեզ հույսի դռները։"
|
| Տիեզերքի համբույրը,"Տիեզերքի համբույրը մեզ դառնում է տաք, |
| Մենք բացում ենք մեր աչքերը՝ տեսնելու լույսը, |
| Միշտ մի փայլող աստղ՝ մեր ճանապարհին, |
| Տիեզերքի համբույրը մեզ տանում է դեպի իրականություն։ |
| Սիրո ուժով ապրում ենք, |
| Դեպի նոր աստղեր՝ փայլելով հեռուն, |
| Տիեզերքը մեզ ցույց է տալիս մի նոր համեմատություն, |
| Նրա մեջ մենք գտնում ենք մեր տեղը։"
|
| Ցերեկը ու գիշերը,"Ցերեկը շողում է մի նոր լույսով, |
| Այն ներթափանցում է մեր հոգին՝ բացելով օրերը, |
| Բայց գիշերը գալիս է՝ լուռ ու խաղաղ, |
| Նրա մեջ մենք գտնում ենք մեր հանգիստը։ |
| Ցերեկը տանում է մեզ դեպի շարժում, |
| Այն դարձնում է մեզ ավելի ուժեղ, |
| Գիշերը մեզ թալանում է դեպի նոր կյանք, |
| Որպես այդ երկուսի մեջ մենք ապրում ենք համատեղ։"
|
| Արեւի ու լույսի պարը,"Արեւը գալիս է՝ պարելով լույսի մեջ, |
| Նրա հետ թռչում են մեր երազները, |
| Բայց լույսը ու արեւը չեն դադարում պարը, |
| Նրանք մեզ տանում են դեպի նոր աշխարհ։ |
| Արեւի ու լույսի պարը հուշում է մեզ, |
| Երբ մենք բացում ենք մեր սիրտը, |
| Մենք պատրաստ ենք քայլել դեպի նոր սկիզբ, |
| Նրանց հետ մենք դառնում ենք անսահման։"
|
| Դեպի անծանոթ աշխարհներ,"Դեպի անծանոթ աշխարհներ քայլում ենք, |
| Նրանք մեզ չեն վախեցում, այլ բացում են նոր ուղիներ, |
| Ահա մի նոր սկիզբ, որտեղ մենք հետ ենք, |
| Այնտեղ բացվում են բոլոր երկնային դռները։ |
| Դեպի անծանոթ աշխարհներ մենք գնում ենք, |
| Որպես հույսի հետ, առաջ քայլելով, |
| Նրանք դառնում են մեր ճանապարհները, |
| Եվ մեր սրտերը նրանց հետ լցվում են։"
|
| Մոխրագույն քամին,"Մոխրագույն քամին բերում է նոստալգիա, |
| Հիշողություններ, որոնք տանում են մեզ անցյալը, |
| Քամին դառնում է մեր ուղեցույցը, |
| Նրա հետ բացվում են բոլոր դռները։ |
| Մոխրագույն քամին չի կանգնում, |
| Նա մշտապես մեզ հետ է՝ անցնում է առօրյա, |
| Որպես նա դառնում է մեր հիշողության կտրուկ զգացումը, |
| Քամին լցնում է մեզ սիրով ու հանգստությամբ։"
|
| Ուրախությունն ու ցավը,"Ուրախությունն ու ցավը մեր մեջ համադրվում են, |
| Նրանք միասին ապրում են՝ դառնալով մեզ մենակ, |
| Բայց մենք չենք վախենում՝ դրանք մեզ ուժ են տալիս, |
| Մենք սովորում ենք կիսել, անցնել այս ճանապարհները։ |
| Ուրախությունն ու ցավը մեզ օգնում են չկորցնել, |
| Դրանք մեր ապրած կյանքի մասն են, |
| Եվ այսպես մենք առաջ ենք գնում՝ ձեռքով ձեռք, |
| Ուրախությունն ու ցավը մեզ դարձնում են իրական։"
|
| Բնության ձայնը,"Բնության ձայնը մեզ հետ է, երբ լռում ենք, |
| Նա խոսում է մեր սրտերում՝ լուռ ու մեղմ, |
| Երբ մենք լսում ենք նրան, մենք գտնում ենք խաղաղություն, |
| Նրա մեջ մենք բացում ենք մեր վախերը։ |
| Բնության ձայնը մեզ տանում է դեպի լեռներ, |
| Հանդիպում ենք դրա հետ՝ խոտերի մեջ, |
| Նրա հետ մենք բացում ենք մեր թաքնված ուղիները, |
| Բնությունը մեր հոգին հովանավորում է։"
|
| Կյանքի խորհրդանիշները,"Կյանքի խորհրդանիշները մեզ ուղեկցում են, |
| Նրանք մեզ տանում են դեպի նոր սերունդ, |
| Մենք գտնում ենք մեր պատասխանները՝ աշխարհում, |
| Որպես դռներ, որոնք բացում են մեր աչքերը։ |
| Կյանքի խորհրդանիշները չեն կորում, |
| Նրանք մեզ սովորեցնում են ժպտալ, |
| Մենք ապրում ենք, ինչպես նրանք՝ լի ուրախությամբ, |
| Կյանքի խորհրդանիշները մեզ առաջնորդում են նոր սկիզբների։"
|
| ,
|
| Գիշերվա լռությունը,"Գիշերվա լռությունը մեզ տանում է անծայրածիր, |
| Նրա հետ մենք դուրս ենք գալիս՝ անհայտ տեղեր, |
| Այդ լռության մեջ մենք գտնում ենք մեր պատասխանը, |
| Նրա խաղաղությունը ապրում է մեզ մոտ։ |
| Գիշերվա լռությունը չի փախչում, |
| Նա մեզ հետ է՝ հանգստացնում մեր հոգին, |
| Եվ մենք պատրաստվում ենք դուրս գալ աշխարհից, |
| Որպես մեր կյանքի պես՝ այս լռությունը մեզ ծածկում է։"
|
| Արեւի շողերը,"Արեւի շողերը լուսավորում են մեր սրտերը, |
| Նրանք մեզ տանում են դեպի նոր սկիզբ, |
| Երբ մենք բացում ենք մեր աչքերը՝ նրանք ներթափանցում են, |
| Այդ լույսը մեզ զվարճացնում է ու ծիծաղում։ |
| Արեւի շողերը մեզ ասում են՝ քայլի՛ր առաջ, |
| Թող վախը մնա անցյալում, |
| Նրա լույսը մեզ տանում է դեպի երջանկություն, |
| Արեւի շողերը բացում են մեր ապագան։"
|
| Հույսի մթնշաղը,"Հույսը մթնշաղ է՝ չտեսնված, |
| Նրա հետ մենք բացում ենք նոր դռներ, |
| Երբ նա գալիս է՝ մենք չենք վախենում, |
| Նրա լույսը մենք գիտենք, թե որտեղ է։ |
| Հույսի մթնշաղը խառնվում է մի նոր օրերի, |
| Դրանց մեջ մենք բացում ենք սիրտ ու հոգի, |
| Նրա մեջ մենք գտնում ենք ուժեր՝ ապրել, |
| Հույսը մեր ճանապարհը դառնում է։"
|
| Նավահանգիստը,"Նավահանգիստը մեր խաղաղությունը բերել է, |
| Երբ տագնապն ու ցավը գնում են հեռու, |
| Նրա ծովը հանգստացնում է մեր հույզերը, |
| Եվ մենք դառնում ենք մեկը՝ նրա հետ։ |
| Նավահանգիստը մեզ կապում է մի նոր ժամանակի, |
| Որտեղ չենք վախենում՝ մեր քայլերը վստահ ենք, |
| Նրա մեջ մենք գտնում ենք հավասարակշռություն, |
| Եվ նավահանգիստը մեզ հանգստություն է տալիս։"
|
| Վերադարձը,"Վերադարձը մեզ տանում է դեպի տուն, |
| Անվերջանալի ճանապարհում մենք հանդիպում ենք այդ պահին, |
| Եվ գիտենք, որ մեր սիրտը գիտի՝ այս ճանապարհը չկա, |
| Վերադարձը մեզ մոտ է՝ նայելով դեպի անցյալը։ |
| Վերադարձը չի նշանակում սթափվել, |
| Բայց մենք պտտվում ենք դեպի վերջ, |
| Նոր սկիզբը գալիս է մեզ՝ երազանքների դռներով, |
| Վերադարձը մեզ տանում է դեպի հաշտություն։"
|
| Բռունցքները վերև,"Բռունցքները վերև՝ բացում ենք դրանք, |
| Նրանք խոսում են մեր ուժով, |
| Նրանք մեզ չեն թողնում ընկնել, |
| Երբ մենք պայքարում ենք՝ մեր մեջ չհանձնվելու։ |
| Բռունցքները վերև՝ հավատը վերականգնվում է, |
| Նրանք մեր կողքին են, երբ մենք լսում ենք ձայնը, |
| Եվ մենք սկսում ենք տեսնել՝ ինչքան կարող ենք, |
| Բռունցքները վերև՝ նրանք մեզ դարձրեցին հաղթող։"
|
| Կենդանի լույս,"Այդ լույսը չի թողնում խավարի մեջ մնալ, |
| Երբ մենք քայլում ենք՝ մեր սրտի ուղին է, |
| Լույսը մեզ տանում է դեպի նոր սկիզբ։ |
| Կենդանի լույսը մեր մեջ է, |
| Նա դառնում է մեր կյանքի էությունը, |
| Եվ մենք գտնում ենք մեր ուժը՝ նրանում, |
| Հույսը և լույսը բացում են մեր աչքերը։"
|
| ,
|
| Գարնան բացիկները,"Գարնան բացիկները լցվում են ծաղիկներով, |
| Նրանց մեջ մենք տեսնում ենք նոր կյանքի սկիզբ, |
| Գարունը գալիս է՝ բացելով ամեն ինչ, |
| Նրա միջով անցնում ենք մենք՝ նոր լույսով։ |
| Գարնան բացիկները մեզ հիշեցնում են, |
| Մենք կարող ենք դառնալ նոր, |
| Նրա հետ մենք բացում ենք մեր սրտերը, |
| Եվ նոր ժամանակները մեզ չեն վախեցնի։"
|
| Քարի ուժը,"Քարի ուժը մեզ դառնում է բազալտ, |
| Այն հորիզոններից վեր է՝ անկոտրում, |
| Մենք կանգնում ենք նրա կողքին՝ առանց վախի, |
| Քարի միջից հնչում է մեր երգը։ |
| Քարի ուժը մեզ տանում է դեպի անտառ, |
| Նրա մեջ մենք գտնում ենք մեր խորությունը, |
| Նա չի կարող մեզ դանդաղեցնել, |
| Քարի ուժը միշտ մեզ հետ է։"
|
| Լույսի խաղը,"Լույսի խաղը սկսվում է՝ ամեն քայլում, |
| Նրա շողերը մեզ տանում են դեպի հեռուն, |
| Մենք քայլում ենք նրա հետ՝ լույսի հետ, |
| Լույսը բացում է մեր ապագան։ |
| Լույսի խաղը մեր մեջ է, |
| Նա դարձնում է մեզ հզոր՝ դարձյալ, |
| Հույսը չի վախենում՝ այն մեզ ուղեկցում է, |
| Լույսի խաղը վառում է մեր լույսը։"
|
| Արձակուրդի սպասումները,"Արձակուրդը մոտենում է՝ լցված սպասումներով, |
| Մենք գիտենք, որ այն բերում է նոր հնարավորություն, |
| Նրա հետ մենք գնում ենք հեռուն՝ ազատորեն, |
| Արձակուրդը բերում է մեզ նոր սկսելու ժամանակ։ |
| Արձակուրդի սպասումները լի են սիրով, |
| Մենք պատրաստ ենք բացել նոր դռներ, |
| Նրա հետ մենք գտնում ենք մեր հույսերը, |
| Եվ արձակուրդը դառնում է ազատություն։"
|
| Ծաղիկների պողոտա,"Ծաղիկների պողոտան անցնում է՝ կարմիր ու սպիտակ, |
| Այնտեղ մենք գտնում ենք իրար՝ լի գեղեցկությամբ, |
| Սրտերը բացվում են՝ ծաղիկների բույրով, |
| Մենք քայլում ենք՝ առանց վախի, ուղղակի միասնություն։ |
| Ծաղիկների պողոտան միշտ մեզ մոտ է, |
| Նրանք մեզ հիշեցնում են՝ մենք ունենք մեր տեղը, |
| Դրանց միջոցով մենք տեսնում ենք մեր նպատակը, |
| Եվ ծաղիկները մեզ տանում են դեպի սեր։"
|
| Ոչ մի տեղ չենք հասնում,"Ոչ մի տեղ չենք հասնում՝ եթե ոչ, մեր սրտում, |
| Մենք շարժվում ենք՝ առանց դադարի, |
| Դեպի մեր նպատակները՝ դեպի երազը, |
| Մեր ուղին հարթում ենք՝ վստահորեն։ |
| Ոչ մի տեղ չենք հասնում՝ բայց հասնում ենք կերտել, |
| Սիրտը բացում է դռները՝ դեպի նոր սկիզբ, |
| Մենք կանգ չենք առնում՝ առաջ շարժվելով, |
| Ոչ մի տեղ չենք հասնում, բայց բացվում են բոլոր դռները։"
|
| Մթության միջով,"Մթության միջով մենք անցնում ենք՝ լուռ, |
| Բայց գիտենք, որ առաջ կգա լույսը, |
| Մթությունը մեզ չի վախեցնում՝ մենք շարժվում ենք, |
| Լույսը մի օր մեզ կհայտնվի։ |
| Մթության միջով մենք գտնում ենք մեզ, |
| Մենք չենք վախենում՝ թափանցելով երկիր, |
| Այնտեղ, որտեղ մութը չենք թողնում մեզ, |
| Մթության միջով՝ մենք բացում ենք մեր սրտերը։"
|
| Կենդանի փառքը,"Կենդանի փառքը բացվում է մեր աչքերի մեջ, |
| Մենք ապրում ենք՝ մեր երազները ձեռք բերելով, |
| Փառքը չի սահմանափակվում՝ այն մեզ տանում է, |
| Նրա մեջ մենք ստանում ենք ուժ՝ շարունակելու։ |
| Կենդանի փառքը մեզ ոգեշնչում է, |
| Մենք հավատում ենք՝ մենք ունենք մեր տեղը, |
| Այս փառքը չի կարող գնալ, |
| Այն մեր մեջ է՝ կենսունակ ու պայծառ։"
|
| Վերադարձի ճանապարհը,"Վերադարձի ճանապարհը անցնում է լեռների միջով, |
| Այդ ճանապարհով մենք գնում ենք՝ հետ հայացքներով, |
| Նրա հետ մենք սովորում ենք՝ հասկանալու անցյալի գաղտնիքները, |
| Որպես դուռը բացվելիս, նա մեզ է տանում։ |
| Վերադարձի ճանապարհը մեզ է բերում, |
| Նա դառնում է մեր նոր սկիզբը, |
| Անցյալը չի կանգնում մեզ, |
| Վերադարձը մեզ ցույց է տալիս, թե ինչպես ապրել։"
|
| Մխիթարական սրտերը,"Մխիթարական սրտերը ջերմացնում են մեզ, |
| Նրանք մեզ չեն թողնում տառապել, |
| Նրանց հետ մենք անցնում ենք բոլոր դժվարությունները, |
| Մխիթարական սրտերը մեզ թողնում են երազել։ |
| Նրանք մեզ հետ են՝ մեզ տանում են հեռուն, |
| Որպես ներքին ուժ՝ մխիթարելով, |
| Նրանց հետ մենք գնում ենք դեպի նոր սկիզբ, |
| Մխիթարական սրտերը մեզ պահում են։"
|
| Սարերի վրայից,"Սարերի վրայից մենք տեսնում ենք աշխարհը, |
| Նրա մեջ բացվում են նոր դռներ, |
| Մենք քայլում ենք՝ դեպի անծայրածիր, |
| Սարերի վրայից մենք գտնում ենք մեր տեղը։ |
| Սարերի վրայից մենք տեսնում ենք լույսը, |
| Այն մեզ ուղեկցում է՝ ուղղորդելով, |
| Սարերը մեզ ասում են՝ վստահ եղիր, |
| Մեր սրտերը բացվում են՝ այնպիսի սառնությամբ։"
|
| Մթության մեջ լույսը,"Մթության մեջ լույսը գալիս է մեզ, |
| Նա հարթում է մեր քայլերը, |
| Այն մի օր մեզ տանում է դեպի նոր սկիզբ, |
| Մթության մեջ մենք գտնում ենք հույսը։ |
| Մթության մեջ լույսը չի վերանում, |
| Նա բացում է մեր սրտերը, |
| Նրա հետ մենք հասկանում ենք, |
| Երբ խավարը գալիս է՝ մեզ չի վախեցնում։"
|
| Գարնան խոսքերը,"Գարնան խոսքերը բացվում են՝ ծաղիկների ծիրան, |
| Նրանք մեզ ասում են՝ ապրենք սիրով, |
| Գարունը խոսում է մեզ հետ՝ բացելով ամեն ինչ, |
| Եվ մենք ընդունում ենք նրա խոսքերը։ |
| Գարնան խոսքերը մեզ տանում են դեպի ապագա, |
| Նրանք մեզ չեն թողնում լուռ մնալ, |
| Սիրո ձայնը գալիս է մեզ մոտ, |
| Գարունը մեզ բացում է նոր սկիզբներ։"
|
| ,
|
| "Սիրտը, որը չի հանձնվում","Սիրտը, որը չի հանձնվում՝ միշտ մնում է ուժեղ, |
| Նա ապրում է՝ երբ դանդաղում ենք, |
| Սիրտը չի վախենում՝ երբ անցնում ենք խոչընդոտները, |
| Նրա մեջ մենք գտնում ենք ուժ՝ շարունակելու։ |
| Սիրտը, որը չի հանձնվում, մեզ դառնում է լույս, |
| Նրա հետ մենք գտնում ենք մեր տեղը, |
| Որպես թե մեզ չեն կանգնեցնի՝ նրա քաջության մեջ, |
| Սիրտը մեզ տանում է դեպի հաջողություն։"
|
| Դաշտում անձրևը,"Դաշտում անձրևը գալիս է՝ ցուրտ ու մառախուղ, |
| Նրա միջով մենք քայլում ենք՝ վստահ, |
| Դաշտում անձրևը մեզ թաթախում է, |
| Բայց մենք չզգում ենք՝ նրա հետ կյանքը լցվում է։ |
| Դաշտում անձրևը չի դադարում՝ մենք նրանում ենք, |
| Նրա հետ մենք գտնում ենք թարմություն, |
| Դաշտում անձրևը մեզ հարցնում է՝ պատրաստ ենք, |
| Մեր սիրտը բացվում է՝ անձրևը ներթափանցում է։"
|
| Լույսի մոտիվները,"Լույսի մոտիվները միշտ մեզ առաջ են տանում, |
| Նրանք ցույց են տալիս մեզ՝ ինչպես անցնել կասկածները, |
| Լույսը մեզ չի թողնում մոխրանում, |
| Նրա շողերը մեզ հետ են՝ դեպի հաջողություն։ |
| Լույսի մոտիվները մեզ լի են ուժով, |
| Նրանք վառում են մեր ճանապարհը, |
| Նրա հետ մենք կանգ չենք առնում, |
| Լույսը մեզ տանում է դեպի նոր իրականություն։"
|
| Սերը և վախը,"Սերը և վախը մեզ բոլորիս ուղեկցում են, |
| Նրանք փորձում են լույսեր ու մութեր ստեղծել, |
| Բայց մենք գտնում ենք հավասարակշռությունը, |
| Սերը հաղթում է՝ վախը սնում է։ |
| Սերը և վախը մեզ սովորեցնում են, |
| Սերը մեզ տանում է առաջ, |
| Վախը չի կարող կանգնեցնել մեր հույսերը, |
| Սերը բացում է մեր սրտերը։"
|
| Լեռան համբույրը,"Լեռան համբույրը միշտ գալիս է, |
| Նրա մեջ մենք զգում ենք ուժ, |
| Նրա գագաթներից մենք տեսնում ենք աշխարհը, |
| Լեռան համբույրը մեզ մոտ է՝ չի հեռանում։ |
| Լեռան համբույրը մեզ հարթում է, |
| Նա դառնում է մեր ներսի խաղաղությունը, |
| Լեռի մեջ մենք գտնում ենք հանգստություն, |
| Նա մեզ ցույց է տալիս, թե ինչքան արժեքավոր ենք։"
|
| Հորիզոնը փառքով,"Հորիզոնը փառքով բացվում է, |
| Նրա մեջ մենք տեսնում ենք մեր երազները, |
| Հորիզոնը մեզ տանում է դեպի նոր ժամանակ, |
| Այնտեղ մենք գտնում ենք ազատություն։ |
| Հորիզոնը չի սահմանափակվում, |
| Նա բացում է մեզ բոլոր դռները, |
| Նրա միջով մենք քայլում ենք՝ վստահ, |
| Հորիզոնը փառքով դառնում է մեր ուղի։"
|
| Լույսի արև,"Լույսի արևը ծագում է սարերի վրայից, |
| Բացվում են մեր աչքերը՝ լի սիրով, |
| Նրա շողերը մաքրում են մեր սրտերը, |
| Ավետում են՝ աշխարհում միշտ կա լավություն։ |
| Լույսի արևը մեզ տանում է դեպի նոր սկիզբ, |
| Անգամ մութը չի կարող հետ պահել, |
| Արևի հետ մեր կյանքի ճանապարհը լուսավորված է, |
| Լույսը առաջնորդում է մեզ դեպի պայծառություն։"
|
| Երազների ձայնը,"Երազների ձայնը սակավ է, բայց ուժեղ, |
| Հնչում է մեր սրտում՝ մոռացված տարրերով, |
| Երազների հետ մենք վերափոխվում ենք, |
| Բարձրանում ենք ու չենք ընկնում։ |
| Երազների ձայնը մեզ տանում է հեռու, |
| Նրանցից մենք գտնում ենք նոր նպատակներ, |
| Երազները չեն կարող կոտրվել, |
| Դրանք մեզ բարձրացնում են՝ դեպի վեր։"
|
| Տիեզերքի խաղաղություն,"Տիեզերքի խաղաղությունը սկսվում է մեր մեջ, |
| Նա հեռացնում է բոլոր կասկածները՝ դառնում ուժ, |
| Մենք դառնում ենք մի ամբողջություն՝ հրաշալի, |
| Տիեզերքը համախմբում է մեզ՝ ստեղծելով սեր։ |
| Տիեզերքի խաղաղությունը ներթափանցում է, |
| Ավերածություններից մենք վերածվում ենք միասնություն, |
| Նրա հետ աշխարհը դառնում է ավելի գեղեցիկ, |
| Մենք քայլում ենք՝ խաղաղության ուղիներով։"
|
| Սրտի թևերը,"Սրտի թևերը շողում են՝ որպես արև, |
| Նրանք մեզ տանում են վեր՝ ազատ, |
| Սիրտը չի կարող փակվել՝ երբ սիրո հետ է, |
| Սրտի թևերը մեզ հասցնում են դեպի երկինք։ |
| Սրտի թևերը ունեն այդ աննկատելի ուժը, |
| Նրանք բերում են մեզ կարդալու նոր էջ, |
| Սիրտը բացվում է՝ թևերի հետ միասին, |
| Անհատականությունը դառնում է միասնություն։"
|
| Սիրո երգը,"Սիրո երգը հնչում է օդում, |
| Նրա բառերը հասնում են սրտերիդ, |
| Սիրո երգը խաչում է՝ չունենալով խոչընդոտներ, |
| Բառերն աննկատ թողնում են հետք։ |
| Սիրո երգը պարում է մեր ներսում, |
| Նա չէ՛ որ իջնում է՝ ի վերև բարձրանում է, |
| Սիրո երգը միակն է, որ մեզ փրկում է, |
| Նա շողում է՝ որպես աստղեր երկնքում։"
|
| Ծննդյան ծաղիկները,"Ծննդյան ծաղիկները միշտ բացվում են, |
| Նրանք փառք են տալիս՝ նոր կյանքին, |
| Ծաղիկները ցույց են տալիս՝ կյանքի մեծ ուժը, |
| Բայց նրանց մեջ թաքնված է լույսը։ |
| Ծննդյան ծաղիկները մեզ տանում են վեր, |
| Նրանց շողերը բացում են սրտերը, |
| Նրանց հետ մենք քայլում ենք՝ դեպի նոր սկիզբ, |
| Ծաղիկները մեզ ցույց են տալիս մեր ճանապարհը։"
|
| Լեռան ճանապարհը,"Լեռան ճանապարհը մութ է ու բարդ, |
| Բայց մենք այն անցնում ենք՝ վստահ, |
| Դրա բարձրությունը չի կարող մեզ դանդաղեցնել, |
| Այն մեզ ցույց է տալիս մեր ուժը։ |
| Լեռան ճանապարհը լցված է լռությամբ, |
| Բայց մի պահում մենք զգում ենք՝ այն մեզ չի թողնում, |
| Լեռը մեզ հետ է՝ միասնություն է տալիս, |
| Ու մենք բարձրանում ենք, բայց չկորցնելով մեր ոգին։"
|
| Արևի շողերը,"Արևի շողերը մտնում են մեր սրտերը, |
| Նրանց մեջ մենք տեսնում ենք ջերմություն, |
| Արևը մեզ հետ է՝ շարունակելով մեր կյանքը, |
| Նրա լույսը մեզ խթանում է դեպի նոր մարտահրավերներ։ |
| Արևի շողերը բացում են դռները, |
| Նրանք մեզ են տանում՝ դեպի գեղեցկություն, |
| Արևը չի կարող դադարեցնել մեզ, |
| Նրա հետ մենք մնում ենք ուժեղ։"
|
| արնան շունչը,"Գարնան շունչը գալիս է՝ բույրով լի, |
| Նա մեզ հետ է՝ լի հույսերով, |
| Գարունը մաքրում է ողջ աշխարհը, |
| Նրա հետ մենք նոր կյանք ենք ապրում։ |
| Գարնան շունչը մեզ նոր սկիզբ է տալիս, |
| Մենք նրա հետ բարձրանում ենք դեպի վեհություն, |
| Բայց նա չի մնում միայն շունչ՝ գարունը դառնում է սեր, |
| Այդ սերը միշտ մեզ տանում է դեպի նոր կյանքի սկիզբ։"
|
| Ձմռան սառույցները,"Ձմռան սառույցները մեզ չեն վախեցնում, |
| Նրանք չեն կարող կոտրել մեր սրտերը, |
| Մենք քայլում ենք՝ լույսը մեզ տանում է, |
| Սառույցները չեն կարող կանգնեցնել մեզ։ |
| Ձմռան սառույցները անցնում են անցյալում, |
| Նրանք չեն թողնում մեր ոգին՝ աճելու, |
| Մենք չմշակված ենք, բայց սառույցները գնում են, |
| Մեր սրտերը տաքանում են՝ դեպի արեգակ։"
|
| Հույսի աղբյուրը,"Հույսը միշտ կա, երբ թվում է՝ մարում է, |
| Նա թաքնված է ամեն ցավի մեջ, |
| Հույսի աղբյուրը բխում է ներսից, |
| Բառերի մեջ է՝ լուռ, բայց հաստատուն։ |
| Երբ աշխարհը մթնում է, նա լուսավորում է, |
| Նա ձեռք է մեկնում՝ երբ մենք մենակ ենք, |
| Հույսի հոսքը չի դադարում երբեք, |
| Նա միշտ մեզ տանում է դեպի վաղը։"
|
| Օդի պարը,"Օդը պարում է ծառերի ճյուղերում, |
| Նրա թեթև շունչը սահում է դաշտերով, |
| Օդի պարը մեղմ է, բայց կենդանի, |
| Նա խոսում է բնության լեզվով։ |
| Ամեն շշուկ նրա մի նոր երաժշտություն է, |
| Ամեն շարժում՝ զգայունության նշան, |
| Օդը մեզ լցնում է հանդարտությամբ, |
| Նրա հետ մենք դառնում ենք ազատ թռչուն։"
|
| Կյանքի կայանը,"Կյանքը կանգառներ ունի բազում, |
| Ոմանք կարճ, մյուսները՝ երկար, |
| Բայց ամեն կայան մի նոր դաս է, |
| Ու մի նոր երթ՝ դեպի բացարձակություն։ |
| Ոչ բոլոր ճանապարհները հեշտ են, |
| Ոչ բոլոր ուղևորները մեզ հետ են մնում, |
| Բայց կանգառից կանգառ մենք մեծանում ենք, |
| Ու մի օր հասնում ենք մեր կայանին։"
|
| Կորուստի լռությունը,"Կորուստը լուռ է, բայց խորը, |
| Նա խոսում է՝ առանց բառերի, |
| Աչքերում՝ ցավ, սրտում՝ կարոտ, |
| Բայց կորուստը մեզ չի կործանում։ |
| Նա հիշեցում է՝ ինչն է եղել արժեքավոր, |
| Ինչը պետք է պահենք ներսում, |
| Կորուստի լռությունը դառնում է ուժ, |
| Ու նրա միջով մենք հասկանում ենք սերը։"
|
| Վաղվա թևերը,"Վաղվա թևերը բաց են սպասում, |
| Նրանք մեզ հրավիրում են նոր արկածի, |
| Թեև մթնոլորտը մառախլապատ է, |
| Նրանց մեջ կա ջերմություն՝ թաքուն։ |
| Վաղվա թևերով կարելի է բարձրանալ, |
| Թռչել՝ թողնելով վախերն ու ցավը, |
| Նրանք հիշեցնում են՝ ամեն բան անցողիկ է, |
| Բայց հույսը՝ հավերժական։"
|
|
|
